Cuộc đối đầu về giám sát công nghệ giữa châu Âu và Mỹ đã leo thang mạnh mẽ vào thứ Ba (3/2). Văn phòng Công tố Paris xác nhận, cảnh sát Pháp đã khám xét đột xuất văn phòng của nền tảng mạng xã hội X tại địa phương. Đồng thời, cơ quan công tố đã chính thức triệu tập người kiểm soát thực tế của nền tảng X là ông Elon Musk và cựu giám đốc điều hành đến tham dự phiên điều trần vào ngày 20/4.

Vào ngày 22 tháng 1 năm 2026, nền tảng mạng xã hội X của Elon Musk (trước đây là Twitter) đã gặp phải một sự cố ngừng hoạt động lớn khác. (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Tổ điều tra tội phạm mạng thuộc Văn phòng Công tố Paris cho biết hôm thứ Ba rằng, hành động này bắt nguồn từ cuộc điều tra hồi đầu năm 2025 liên quan đến vấn đề thiên lệch thuật toán của X, nhưng hiện quy mô vụ án đã được mở rộng đáng kể, trọng tâm điều tra chuyển hướng sang Grok – chatbot AI thuộc sở hữu của X.

Theo AFP, chiến dịch này, trong đó có sự tham gia của Europol, là một phần của cuộc điều tra nhằm xác định liệu thuật toán của X có được sử dụng như một phần của hoạt động can thiệp vào chính trị Pháp hay không.

Các công tố viên đang điều tra liệu nền tảng này có liên quan đến việc phát tán hình ảnh khiêu dâm trẻ em hay không, cũng như việc sử dụng công nghệ để xâm phạm quyền hình ảnh cá nhân hay không. Quan chức Pháp cho biết họ đã triệu tập ông Musk, cựu giám đốc điều hành X Linda Yaccarino và các nhân viên khác để tiến hành các cuộc thẩm vấn “tự nguyện”.

Để biểu thị sự phản đối, Văn phòng Công tố Paris tuyên bố chính thức rút khỏi nền tảng X và chuyển các kênh liên lạc chính thức sang LinkedIn và Instagram.

Người phát ngôn của văn phòng công tố Paris Melis de Lec, đã xác nhận cuộc khám xét trong một tuyên bố: “Vì nền tảng X hoạt động trong phạm vi nước Pháp, mục tiêu cuối cùng của văn phòng công tố là đảm bảo nền tảng này tuân thủ luật pháp Pháp.”

Ngay sau đó, ông Musk đã tung ra đòn phản công trên nền tảng X, biến tranh chấp pháp lý thành một cuộc chiến bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Người giàu nhất thế giới đăng bài vào sáng thứ Ba theo giờ miền Đông nước Mỹ, cho rằng hành động của Pháp là “sự trả đũa mang động cơ chính trị” (Politically-motivated retaliation), đồng thời mỉa mai cơ quan công tố Pháp né tránh tranh luận tự do và gọi đó là “sự tống tiền về ý thức hệ”.

Đội ngũ phụ trách các vấn đề quan hệ chính phủ toàn cầu của X cũng ra tuyên bố, đặt nghi vấn về “tính chính đáng” của các phương thức thu thập chứng cứ của Pháp, đồng thời nhấn mạnh rằng các cáo buộc liên quan đến Grok “hoàn toàn thiếu cơ sở kỹ thuật”, và chỉ trích Pháp đang cố gắng thực hiện “kiểm duyệt chính trị”.

Người phát ngôn của X, Rosemary Esposito, đã trích dẫn một tuyên bố được phát hành bởi tài khoản phụ trách các vấn đề chính phủ toàn cầu của X, trong đó công ty khẳng định: “Những cáo buộc làm cơ sở cho cuộc khám xét này là vô căn cứ, và X kịch liệt phủ nhận mọi hành vi sai trái.”

Hôm thứ Ba, Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ đã công bố báo cáo mang tên “Mối đe dọa kiểm duyệt từ nước ngoài”, cáo buộc cơ quan hành pháp của Liên minh châu Âu là Ủy ban châu Âu đang triển khai “chiến dịch kiểm duyệt toàn cầu”, “điều này sẽ ảnh hưởng đến những gì người dân Mỹ có thể nói và thấy trên mạng ngay tại lãnh thổ Hoa Kỳ”. Ủy ban này dự kiến sẽ tổ chức phiên điều trần về vấn đề này vào thứ Tư.

Tháng 12 năm ngoái, Liên minh châu Âu đã phạt X số tiền 120 triệu euro với lý do thiết kế “dấu tick xanh” của nền tảng này mang tính gây hiểu lầm. Khi đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rubio đã đăng bài trên X, cho rằng khoản phạt này không chỉ nhắm vào X mà còn là “cuộc tấn công của các chính phủ nước ngoài đối với tất cả các nền tảng công nghệ của Mỹ và người dân Mỹ”.

Vào tháng 7 năm ngoái, lần đầu tiên các công tố viên Pháp triển khai cuộc điều tra hình sự đối với nền tảng X, cáo buộc nền tảng này có liên quan đến “thiên lệch thuật toán”“can thiệp từ nước ngoài”. Khi đó, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã chỉ trích hành động của Pháp là nỗ lực của “các công tố viên cấp tiến” nhằm liệt X vào diện “tổ chức tội phạm có tổ chức”, đồng thời cảnh báo điều này sẽ làm tổn hại các giá trị dân chủ.

Ủy ban châu Âu cho biết, Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số được triển khai vào tháng 2/2024 của họ ủng hộ quyền tự do ngôn luận. Một phát ngôn viên cho biết hôm thứ Ba rằng: “Chúng tôi bảo vệ tự do ngôn luận. Mọi cáo buộc cho rằng châu Âu không bảo vệ tự do ngôn luận hoặc thực hiện kiểm duyệt đều không có cơ sở”.

X trực thuộc công ty trí tuệ nhân tạo xAI của Musk; công ty này hiện đã được tập đoàn hàng không vũ trụ SpaceX của ông mua lại, nhằm tích hợp năng lực tính toán AI với mạng lưới thông tin vệ tinh toàn cầu. SpaceX có kế hoạch thực hiện phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào tháng 6, với mức định giá đáng kinh ngạc dự kiến lên tới 1,5 nghìn tỷ USD, trở thành vụ niêm yết lớn nhất trong lịch sử tài chính.