SpaceX mua xAI – chiến lược thống trị AI và không gian của Elon Musk

Trí Đạt
•
Thứ Ba, 03/02/2026

Tỷ phú Elon Musk hôm thứ Hai (2/2) cho biết ông đang sáp nhập công ty công nghệ không gian SpaceX với startup trí tuệ nhân tạo xAI thành một thực thể duy nhất, nhằm chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) quy mô lớn của xAI dự kiến diễn ra vào mùa hè năm nay.

Căn cứ không gian SpaceX tại Brownsville, Texas, Mỹ, ngày 21/11/2024. (Nguồn: Findaview / Shutterstock)

Hôm thứ Hai, SpaceX thông báo đã mua lại xAI, qua đó giúp người giàu nhất thế giới củng cố vị thế thống trị đồng thời trong hai lĩnh vực tên lửa và trí tuệ nhân tạo. Hồ sơ công khai tại bang Nevada cho thấy thương vụ này đã hoàn tất vào ngày 2/2.

Sau khi tin tức được công bố, giá cổ phiếu của Tesla đã tăng vọt trong phiên giao dịch sau giờ đóng cửa ngày hôm đó, với mức tăng cao tới 4,5%.

Đây là thương vụ tái cấu trúc lớn nhất trong “đế chế” kinh doanh của ông Musk đến nay, kết hợp hai công ty tư nhân đang có giá trị tăng vọt trên thị trường thứ cấp. SpaceX hồi năm ngoái đã thực hiện một đợt bán cổ phiếu thứ cấp với mức định giá khoảng 800 tỉ USD; còn xAI, sau vòng gọi vốn 20 tỉ USD hồi đầu năm nay, được định giá khoảng 230 tỉ USD.

Thỏa thuận mới nhất này cũng sẽ hợp nhất một loạt tài sản khác thuộc hệ sinh thái của ông Musk, gồm chatbot AI Grok, công ty internet vệ tinh Starlink và nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter).

Trong thông cáo đăng trên trang web SpaceX hôm thứ Hai, ông Musk viết: “SpaceX đã mua lại xAI để xây dựng động cơ đổi mới tích hợp theo chiều dọc tham vọng nhất trên Trái Đất (và ngoài không gian), bao trùm trí tuệ nhân tạo, tên lửa, internet dựa trên không gian, kết nối trực tiếp tới thiết bị di động, cũng như nền tảng thông tin thời gian thực và tự do ngôn luận hàng đầu thế giới.”

Trước đó, hồi tháng Ba năm ngoái, ông Musk đã sáp nhập xAI với nền tảng X trong một thương vụ định giá công ty AI này ở mức khoảng 80 tỉ USD và X ở mức khoảng 33 tỉ USD. Đợt sáp nhập xAI vào SpaceX lần này diễn ra ngay thời điểm xAI chuẩn bị IPO vào nửa cuối năm 2026.

Nhà sản xuất xe điện Tesla – nguồn thanh khoản chính của ông Musk – tuần trước cho biết công ty cũng sẽ đầu tư khoảng 2 tỉ USD vào xAI.

Vị đại gia công nghệ này dường như đang dốc toàn lực để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian. Ông viết trên X hôm thứ Hai: “Tôi ước tính trong vòng hai đến ba năm nữa, cách rẻ nhất để tạo ra năng lực tính toán cho AI sẽ là ở trong không gian.”

Các báo cáo mới cho biết SpaceX năm ngoái đạt doanh thu khoảng 15–16 tỉ USD với lợi nhuận khoảng 8 tỉ USD, trong đó Starlink đóng góp khoảng 50%–80% tổng doanh thu. Hạ tầng Starlink có thể cung cấp năng lực truyền dữ liệu thời gian thực cho đội xe tự lái của Tesla, đồng thời trở thành “mỏ vàng dữ liệu” phục vụ việc huấn luyện mô hình AGI của xAI.

Theo các số liệu công khai, tính đến cuối năm 2025, Starlink đã triển khai hơn 15.000 vệ tinh (bao gồm khoảng 7.500 vệ tinh đã được phê duyệt nhưng đang chờ phóng), chiếm trên 60% tổng số vệ tinh hoạt động ở quỹ đạo thấp của Trái Đất, cung cấp dịch vụ internet độ trễ thấp cho người dùng tại 155 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 9,2 triệu khách hàng, tương đương khoảng 3,2 tỉ dân trong vùng phủ sóng.

Mảng năng lượng và công nghệ tự lái của Tesla là “mảnh ghép” then chốt trong hệ sinh thái của SpaceX: hoạt động kinh doanh năng lượng của Tesla có thể kết hợp với các trạm mặt đất của Starlink, trong khi hệ thống FSD có thể dựa vào kết nối của SpaceX để triển khai các giải pháp tích hợp “internet vệ tinh + lưới điện siêu nhỏ” cho những khu vực hẻo lánh.

Năng lực R&D AGI của xAI sẽ cung cấp “bộ não vũ trụ” cho thương vụ sáp nhập. Các model Grok 4 và Grok 4 Heavy ra mắt năm 2025 đã sở hữu khả năng hiểu ngữ cảnh dài và suy luận nâng cao. Trong các nhiệm vụ sao Hỏa của SpaceX, hệ thống AGI cần xử lý đồng thời ảnh vệ tinh, dữ liệu khí tượng và chỉ thị từ phi hành gia, rồi đưa ra quyết định tự chủ trong điều kiện độ trễ tín hiệu cực lớn.

Tuy nhiên, thương vụ sáp nhập lần này cũng không hề đơn giản, nút thắt chính nằm ở Tesla. Là một công ty niêm yết với vốn hóa vào khoảng 1,4 nghìn tỉ USD, bất cứ thương vụ mua bán–sáp nhập nào có dính đến Tesla đều phải trải qua các quy trình pháp lý và thủ tục phức tạp. Trái lại, SpaceX và xAI đều là công ty tư nhân nên quyết định sáp nhập có thể được đưa ra nhanh hơn, kín đáo hơn, chủ yếu do Musk và ban lãnh đạo cốt lõi định đoạt.

Từ khóa xAI SpaceX Elon Musk