Thượng viện Pháp hôm thứ Sáu (20/11) thông qua lần cuối dự luật quy định việc sử dụng vũ khí của cảnh sát được mặc định là hợp pháp, trừ khi có bằng chứng bác bỏ. Phe phản đối gọi luật là “giấy phép giết người”, và các nhóm nghị sĩ cánh tả dự định đưa văn bản lên Hội đồng Hiến pháp.

Cảnh sát chống bạo động đứng thành hàng bên cạnh một xe bọc thép tại quảng trường Vauban ở Paris trong các cuộc biểu tình của cánh tả cực đoan vào ngày 13/10/2026. (Ảnh: Etienne Fauchaire/ The Epoch Times)

Dự luật nhận được 205 phiếu thuận, 110 phiếu chống và 27 phiếu trắng, trong tổng số 342 thượng nghị sĩ tham gia bỏ phiếu, theo kết quả công bố trên trang Thượng viện Pháp.

Thượng viện giữ nguyên văn bản mà Hạ viện đã thông qua hồi tháng 7, không sửa đổi gì. Vì vậy, đây là lần bỏ phiếu cuối cùng và dự luật đã được cả hai viện của Quốc hội Pháp thông qua, trang tin Le HuffPost cho biết.

Luật nói gì

Văn bản Hạ viện chuyển sang Thượng viện quy định rằng khi sử dụng vũ khí, cảnh sát quốc gia và quân nhân hiến binh “đđược mặc định là đã hành động trong một trường hợp được điều luật này cho phép” mà điều luật này cho phép, đúng điều kiện “tuyệt đối cần thiết và tương xứng chặt chẽ”. Quy định này được bổ sung vào Điều L. 435-1 Bộ luật An ninh Nội địa. Văn bản cũng ghi rõ sự mặc định này “có thể bị bác bỏ bất cứ lúc nào bằng bất kỳ bằng chứng ngược lại nào”.

Những người ủng hộ dự luật lập luận rằng văn bản này đảo nghĩa vụ chứng minh, qua đó tăng cường sự bảo vệ pháp lý cho cảnh sát và hiến binh.

Dự luật do Hạ nghị sĩ Éric Pauget của đảng Những người Cộng hòa (LR) đề xuất, với tên gọi chính thức là “công nhận sự mặc định tự vệ chính đáng” cho lực lượng thực thi pháp luật. Khi Hạ viện xem xét văn bản hồi tháng 7, chính phủ đã viết lại nội dung thành quy định mặc định cảnh sát dùng vũ khí hợp pháp như hiện nay.

Chính phủ: “Dấu hiệu tin tưởng” đối với cảnh sát

Chính phủ Pháp ủng hộ dự luật. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez hoan nghênh kết quả bỏ phiếu, gọi đây là “một dấu hiệu tin tưởng đối với cảnh sát và hiến binh”. Ông nói luật sẽ bảo đảm “một khung pháp lý phù hợp với thực tế” khi lực lượng này làm nhiệm vụ.

Ông Nuñez cho rằng đây là biện pháp quan trọng để bảo vệ những người làm việc trong điều kiện nguy hiểm, hãng tin Reuters đưa tin.

Cánh tả cáo buộc ông Nuñez nhượng bộ một đề xuất của phe cực hữu. Ông khẳng định cải cách này là “của chính phủ”, không phải của đảng Tập hợp Quốc gia (RN). Ông cũng nói luật không đặt ra sự “mặc định tự vệ chính đáng” cho cảnh sát, dù tên gọi chính thức của văn bản ghi như vậy.

“Mục tiêu là trao cho lực lượng thực thi pháp luật sự bảo vệ pháp lý phù hợp với điều kiện đặc thù của những tình huống họ phải can thiệp,” Thượng nghị sĩ Lauriane Josende của đảng LR, báo cáo viên của dự luật, nói khi phiên thảo luận mở đầu hôm thứ Năm (19/11). Bà cho biết luật sẽ giúp cảnh sát tránh bị tạm giữ để thẩm vấn.

Bà Muriel Jourda, Chủ tịch Ủy ban Luật của Thượng viện, cũng thuộc đảng LR, đáp lại những người phản đối: “Nguyên tắc suy đoán vô tội chưa bao giờ ngăn cản việc điều tra, cũng chưa bao giờ ngăn cản việc kết án”.

Thượng nghị sĩ Sylvie Josserand của đảng RN gọi kết quả bỏ phiếu là “một chiến thắng về nghị trường và ý thức hệ” của đảng.

Phe phản đối: Luật sẽ khiến gia đình nạn nhân khó tìm công lý

Nhiều nghị sĩ, tổ chức nhân quyền và các công đoàn phản đối dự luật. Họ cho rằng luật sẽ khiến nhiều người thiệt mạng hơn và gây khó cho gia đình nạn nhân khi tìm kiếm công lý.

“Với văn bản này, cái chết sẽ không còn được mặc định là bất công. Phát súng mới là thứ được mặc định là chính đáng,” ông Gabriel Amard của đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI) nói.

Ông Patrick Kanner, Chủ tịch nhóm thượng nghị sĩ Đảng Xã hội, nói với hãng tin AFP rằng luật “đi ngược lợi ích của lực lượng thực thi pháp luật” và tạo “một bàn đạp cho bà Marine Le Pen”. Thượng nghị sĩ Thomas Dossus của nhóm Sinh thái gọi đây là đề xuất “cực kỳ nghiêm trọng, vào lúc lòng tin của người Pháp đối với cảnh sát đang sụp đổ”.

Trước cuộc bỏ phiếu, ông Morris Tidball-Binz, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về các vụ hành quyết ngoài vòng pháp luật, đã gửi thư cho chính quyền Pháp, bày tỏ lo ngại luật có thể khiến cảnh sát khó bị truy cứu trách nhiệm hơn.

Theo ông, không nên để nạn nhân và gia đình họ “phải tự tìm các bằng chứng cần thiết để bác bỏ sự mặc định ban đầu rằng hành động đó là hợp pháp”, nhất là khi chính nhà chức trách nắm giữ những bằng chứng then chốt.

Bà Samia El Khalfaoui, nhà hoạt động có cháu trai Soheil thiệt mạng trong vụ việc liên quan đến cảnh sát năm 2021, có mặt trong nhóm người biểu tình trước tòa nhà Thượng viện chiều thứ Năm. “Việc tìm ra sự thật sẽ càng trở nên bất khả thi,” bà nói.

Năm 2023, thiếu niên 17 tuổi Nahel Merzouk thiệt mạng dưới tay cảnh sát, khiến bạo loạn nổ ra trên khắp nước Pháp.

Bước tiếp theo: Hội đồng Hiến pháp

Các nhóm nghị sĩ cánh tả cho rằng luật đe dọa các quyền cơ bản. Họ dự định đưa văn bản lên Hội đồng Hiến pháp, nhằm tìm cách ngăn luật có hiệu lực.

Việc phản đối dự luật là một trong những yêu cầu của các tổ chức, hội nhóm tham gia làn sóng biểu tình ở Pháp trong những tuần qua. Một bản kiến nghị phản đối trên trang của Hạ viện đã có hơn 700.000 chữ ký.

Ông Nuñez đã cảnh báo các quan chức đứng đầu chính quyền địa phương về phản ứng có thể xảy ra sau khi luật được thông qua. Trong một bức điện mà AFP được xem, ông yêu cầu họ “đặc biệt cảnh giác với những nhóm thù địch nhất đối với lực lượng thực thi pháp luật”.

Luật cũng là một trong những chủ đề chính của các cuộc tuần hành hôm thứ Bảy (21/11) do các công đoàn và tổ chức thanh niên kêu gọi.

Xem thêm: