Hạ nghị sĩ Mỹ kêu gọi hỗ trợ mô hình trong nước, hạn chế AI Trung Quốc
- Trần Đình
- •
Hai ủy ban của Hạ viện Mỹ hôm thứ Sáu (20/11) công bố báo cáo điều tra chung, cho biết mô hình AI “trọng số mở” của Trung Quốc đã được dùng rộng rãi tại doanh nghiệp Mỹ, có thể làm sâu thêm sự lệ thuộc công nghệ và gây rủi ro an ninh quốc gia. Chủ tịch hai ủy ban kêu gọi hỗ trợ mô hình do Mỹ phát triển và hạn chế dùng mô hình AI Trung Quốc trong hệ thống liên bang, hạ tầng then chốt.
Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) “trọng số mở” là hệ thống có các thành phần cốt lõi được công khai, người dùng có thể tải về, sửa đổi và điều chỉnh cho từng tác vụ cụ thể.
Bản báo cáo dài 50 trang tổng kết khoảng 7 tháng điều tra, xoay quanh các doanh nghiệp Mỹ như Airbnb, DoorDash và Cursor. Mô hình Trung Quốc hấp dẫn doanh nghiệp Mỹ nhờ giá rẻ, dễ tùy biến và có hiệu năng gần với các mô hình hàng đầu, báo cáo nhận định.
Tuy nhiên, sau khi được tải về, sửa đổi và tích hợp vào hệ thống, các mô hình này khó truy ra nguồn gốc. Nếu sau này phải thay thế, doanh nghiệp có thể tốn thêm chi phí và gặp rủi ro trong vận hành.
Hạ nghị sĩ Mỹ kêu gọi mở rộng hạn chế, thúc đẩy AI trong nước
Ông Andrew Garbarino là Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện, còn ông John Moolenaar là Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt Hạ viện về Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Trong báo cáo, hai ông viết: “Cuộc điều tra đã phát hiện những rủi ro mà doanh nghiệp, giới hoạch định chính sách và quan chức an ninh quốc gia Mỹ không thể tiếp tục bỏ qua hay xem nhẹ”.
Hai ông đề nghị cấm dùng mô hình AI do Trung Quốc phát triển và các mô hình phái sinh từ chúng trong ba phạm vi: hệ thống thông tin liên bang, việc thực hiện hợp đồng liên bang và những chức năng rủi ro cao của hạ tầng then chốt. Chức năng rủi ro cao là những chức năng mà sự cố có thể gây tổn hại vật lý hay làm gián đoạn dịch vụ thiết yếu. Đề xuất này dành một số miễn trừ có giới hạn cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm an toàn và những trường hợp chưa có sản phẩm thay thế đáng tin cậy.
Báo cáo cũng kiến nghị Chính phủ Mỹ hỗ trợ các mô hình AI trọng số mở trong nước bằng tài nguyên tính toán, cơ sở thử nghiệm và hợp đồng mua sắm. Văn bản này còn đề xuất khuyến khích các công ty AI hàng đầu của Mỹ tự nguyện cho phép nhà phát triển trong nước dùng nội dung đầu ra từ mô hình của mình để huấn luyện.
Trước đó, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã ra lệnh cấm các cơ quan dân sự liên bang mua sản phẩm, dịch vụ của DeepSeek và yêu cầu gỡ DeepSeek khỏi hệ thống thông tin của chính phủ.
AI Trung Quốc vào sâu doanh nghiệp Mỹ, Cursor cân nhắc ngừng dùng
Báo cáo cho biết hạ tầng do nhà cung cấp dịch vụ của Airbnb vận hành tại Mỹ đang chạy mô hình Qwen (Thông Nghĩa Thiên Vấn) của Alibaba. Trợ lý AI trên hạ tầng này xử lý khoảng 80.000 lượt tương tác giữa khách thuê và chủ nhà mỗi ngày, còn một mô hình khác tóm tắt khoảng 250.000 yêu cầu hỗ trợ khách hàng và cuộc gọi mỗi ngày.
DoorDash thông báo với Quốc hội rằng công ty đã phê duyệt và triển khai 25 dòng mô hình AI Trung Quốc, trong đó mô hình Kimi K2.6 của Moonshot AI được dùng để rà soát mã nguồn ở bước đầu. Công ty cho biết phần lớn mô hình Trung Quốc có thể được thay gần như ngay lập tức, nhưng một mô hình đã được tích hợp vào hệ thống lớn hơn có thể cần tới 6 tháng mới thay xong.
Mô hình Composer 2 của Cursor, công ty thuộc SpaceX, được xây dựng trên nền Kimi K2.5 của Moonshot AI. Dù vậy, Cursor đã cho Quốc hội biết công ty sẽ xem xét ngừng dần các mô hình trọng số mở của Trung Quốc vì “rủi ro địa chính trị”.
Các mô hình liên quan đều được vận hành trên lãnh thổ Mỹ, theo Airbnb và DoorDash. Báo cáo của Quốc hội nhận định điều này giúp giảm đáng kể nguy cơ dữ liệu người dùng bị chuyển thẳng về Trung Quốc.
Báo cáo: Người có liên hệ với quân đội ĐCSTQ từng đến trụ sở Zhipu
Phụ lục của báo cáo nêu rằng những người có liên hệ với Cục 1 thuộc Lực lượng Không gian mạng của ĐCSTQ đã nhiều lần có mặt tại trụ sở của công ty AI Trung Quốc Zhipu (Trí Phổ) ở Bắc Kinh, lần gần nhất vào tháng 8 năm nay.
Ủy ban đánh giá với “mức tin cậy trung bình” rằng các lần tiếp xúc này cho thấy có một kênh liên lạc giữa Zhipu và cơ quan tình báo mạng của quân đội ĐCSTQ.
Trong hồ sơ mua sắm của quân đội ĐCSTQ, Ủy ban còn phát hiện một gói thầu thao trường mạng năm 2026 yêu cầu tích hợp DeepSeek để hỗ trợ “tấn công thông minh” và “xâm nhập thông minh”.
Một gói thầu khác yêu cầu chạy các mô hình DeepSeek, Qwen, Kimi và MiniMax trên mạng nội bộ tách biệt với Internet để phát triển tác tử AI và phần mềm phục vụ quân sự. Các hồ sơ này phản ánh nhu cầu mua sắm của quân đội, không có nghĩa mọi dự án đều đã được triển khai.
Mô hình Trung Quốc mở rộng nhờ giá rẻ, Mỹ chú ý đến “chưng cất”
Báo cáo so sánh giá API công khai: với mỗi 1 triệu token đầu vào và 1 triệu token đầu ra, mô hình Qwen của Alibaba thu khoảng 1,15 USD, còn GPT-5.5 của OpenAI khoảng 35 USD. Phép so sánh này chưa tính đến khác biệt về năng lực mô hình và chi phí triển khai.
Dữ liệu của Hugging Face mà báo cáo dẫn lại cho thấy mô hình Trung Quốc chiếm 41% lượt tải trên nền tảng này trong một năm trước đó.
Quốc hội cũng viện dẫn cảnh báo của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), Cục Điều tra Liên bang (FBI) và các cơ quan khác. Các cơ quan này cho biết một số nhà phát triển Trung Quốc đã dùng tài khoản giả và mạng lưới proxy để thu thập hàng loạt nội dung đầu ra từ các mô hình tiên tiến của Mỹ, nhằm “chưng cất” mô hình mà không được phép.
Chính quyền ĐCSTQ hỗ trợ phát triển mô hình trong nước bằng các biện pháp như đầu tư nhà nước và trợ giá năng lực tính toán, báo cáo viết.
Ông Mark Montgomery, chuyên gia an ninh mạng tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD), nói với The Record rằng báo cáo quan trọng vì đã chỉ ra và giải thích những rủi ro khi Mỹ không cạnh tranh nghiêm túc trên thị trường mô hình nguồn mở giá rẻ.
“Vì cân nhắc chi phí và nguồn lực, các doanh nghiệp và đơn vị cung cấp dịch vụ công ích sẽ vẫn như mọi khi bỏ qua vấn đề an ninh và an toàn để giảm chi phí ban đầu. Trung Quốc hiểu rất rõ công thức này”, ông Montgomery nói.
Từ khóa an ninh quốc gia AI Trung Quốc Ủy ban Đặc biệt Hạ viện Mỹ về ĐCSTQ Hạ Viện Mỹ trí tuệ nhân tạo
















![[VIDEO] Mẹ ơi, hãy yêu con lần nữa!](https://trithucvn2.net/wp-content/uploads/2026/11/Me-oi-hay-yeu-con-lan-nua-04-446x295.jpg)
















