Tây Ban Nha: Đảo El Hierro tuyên bố khẩn cấp vì hơn 3.300 người di cư cập đảo

Chính quyền đảo El Hierro của Tây Ban Nha hôm thứ Sáu (6/11) tuyên bố khẩn cấp và xin Madrid hỗ trợ. Từ đầu tháng 11, hơn 3.300 người di cư đã cập đảo trên khoảng 30 thuyền.

Ông Alpidio Armas, Chủ tịch Hội đồng đảo El Hierro, đã ra sắc lệnh tuyên bố tình trạng khẩn cấp về xã hội, đài RTVC của quần đảo Canary đưa tin. Đài này cho biết hơn 8.000 người đã đến El Hierro trong 5 tuần qua. Riêng 5 ngày gần nhất, thông báo cùng ngày của hội đồng đảo ghi hơn 3.000 người trên khoảng 30 thuyền.

Bản tin của hãng AFP hôm thứ Bảy (7/11), đăng trên tờ The Straits Times, dẫn số liệu của chính quyền địa phương: hơn 3.300 người đã đến đảo kể từ đầu tháng. El Hierro có khoảng 11.400 dân, thuộc quần đảo Canary và là một trong những cửa ngõ chính vào châu Âu của người di cư từ Tây Phi.

Trả lời truyền hình Tây Ban Nha hôm thứ Bảy, ông Armas nói: “Chúng tôi rất lo ngại… trước việc số người đến tăng mạnh như vậy”. Ông nói thêm: “Chính vì thế chúng tôi tuyên bố tình trạng khẩn cấp, để bảo đảm có cơ chế phối hợp với các cơ quan cấp trên”.

Sắc lệnh đề nghị Chính quyền vùng Canary và Chính phủ Tây Ban Nha tăng thêm người và bố trí luân phiên để nhân viên được nghỉ. Đề nghị này áp dụng cho lực lượng cứu hộ hàng hải, ngành y tế vùng, lực lượng an ninh, Hội Chữ thập Đỏ và các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ người di cư.

Sắc lệnh cũng nêu việc lập quy trình chuyển người di cư sang các đảo có sức chứa lớn hơn và củng cố các cơ sở tiếp nhận ban đầu trên đảo. “El Hierro không thể một mình đối phó với việc này”, ông Armas nói.

Hơn 2.000 người di cư vẫn ở trên đảo

Hôm thứ Sáu, ông Armas cho biết hơn 2.000 người di cư vẫn ở trên đảo. Ông nói các trung tâm tiếp nhận tại Tenerife và Gran Canaria đã kín chỗ nên việc chuyển người đi gặp khó khăn, tờ Diario de Avisos đưa tin.

Vài trăm người đã qua đêm thứ Năm (5/11) trong một nhà kho ở El Majano để tránh mưa và lạnh. Ông Armas thừa nhận nơi này không đủ điều kiện tiếp nhận, nhưng coi đó là phương án khẩn cấp.

Al Jazeera dẫn lời ông cho biết giới chức đang tìm chỗ ở tạm cho những người mới đến, còn tình trạng tại bệnh viện của đảo đã trở nên “không như mong muốn”.

Hôm thứ Sáu, ông Armas cho biết Chính phủ Tây Ban Nha đang chuẩn bị mở một trung tâm tiếp nhận tạm thời tại Granadilla de Abona, trên đảo Tenerife. Ông nói trung tâm có thể hoạt động từ ngày 6 hoặc 7/11, và Madrid báo với ông rằng sức chứa là hơn 1.000 người. Ông cũng cảnh báo nếu số người đến vẫn giữ nhịp như hiện nay thì sẽ phải mở thêm chỗ tiếp nhận mới. Tờ Noticias de Gipuzkoa hôm thứ Bảy ghi Madrid đã công bố việc chuẩn bị tới 1.000 chỗ quanh cảng Granadilla.

Cũng trong hôm thứ Sáu, khoảng 15 cư dân làng La Restinga trên đảo tập trung tại cầu cảng để phản đối, cho rằng họ bị các cấp chính quyền “bỏ rơi”. Làng này có khoảng 673 dân, sống chủ yếu nhờ đánh cá, lặn biển và du lịch.

Bà Loly Hernández, Chủ tịch Hội cư dân La Restinga, cho biết thuyền của người di cư neo lại nhiều khiến tàu cá khó ra vào cảng. Bà cho rằng một phần nguyên nhân là hệ thống đưa thuyền lên bờ bị hỏng. “Chúng tôi chưa bao giờ phản đối việc di cư”, bà nói.

Gần 5.000 người đến quần đảo từ đầu tháng 11

Hãng EFE ghi nhận gần 5.000 người đã đến quần đảo Canary từ đầu tháng 11, phần lớn là đến El Hierro, tờ Noticias de Gipuzkoa đưa tin hôm thứ Bảy. Số này chưa tính 743 người đến trong ngày thứ Bảy. Riêng hôm thứ Sáu, 1.003 người trên 9 thuyền đã đến El Hierro. Tờ El Español hôm Chủ nhật (8/11) nêu con số hơn 5.300 người đến quần đảo trong 7 ngày gần nhất.

Trước đó, bản tin trưa thứ Sáu của hãng Reuters nêu lực lượng cứu hộ hàng hải đã cứu 3.261 người di cư ngoài khơi quần đảo trong 6 ngày đầu tháng 11.

Thủ hiến quần đảo Canary Fernando Clavijo hôm thứ Sáu gọi tình hình tại El Hierro là “hoàn toàn không thể kéo dài”. Ông cho biết số người đến đang tiến gần mức kỷ lục của năm 2024, có ngày còn cao hơn. Ông cũng nói biển lặng đang khiến thêm nhiều người lên đường đến quần đảo.

Ngành y tế và giao thông cũng chịu sức ép: xe buýt phải điều sang phục vụ các hoạt động liên quan đến người di cư, nhân viên y tế được đưa từ các đảo khác đến La Restinga, ông nói.

Tối thứ Năm, lực lượng cứu hộ hàng hải đã cứu khoảng 500 người trên hai thuyền và vớt được một thi thể. Hình ảnh của Reuters cho thấy hàng trăm người di cư tại cảng La Restinga sau đó. Trong những tuần gần đây, ít nhất 9 người di cư đã chết ngoài khơi quần đảo và một em bé nguy kịch được đưa đến bệnh viện bằng đường không.

Trong tuần trước, hai thi thể được phát hiện trên một thuyền đang hướng đến Canary và 5 người khác được cho là đã chết dọc đường, theo lời kể của những người sống sót mà AFP thuật lại. Hôm thứ Bảy, chính quyền địa phương cảnh báo một cơn bão dự kiến đến trong đêm có thể khiến chuyến vượt biển của những người còn trên biển nguy hiểm hơn.

Ông Clavijo chỉ trích Madrid, ông Sánchez cam kết họp khẩn

Euronews hôm thứ Năm đưa tin ông Clavijo đã chỉ trích sự “im lặng” của Chính phủ trung ương trước số thuyền tăng lên và gắn đợt tăng này với điều ông gọi là “thất bại” trong chính sách hợp tác, ngoại giao và kiểm soát biên giới. Chính quyền vùng đề nghị họp khẩn Hội đồng An ninh để đánh giá tình hình và điều chỉnh việc phân bổ nguồn lực. Bộ trưởng Chính sách Lãnh thổ Ángel Víctor Torres hôm thứ Sáu cho biết Chính phủ Tây Ban Nha đã kích hoạt hậu cần của Kế hoạch Canary để chuyển người lớn và trẻ vị thành niên không có người đi kèm sang nơi khác. Ông cũng công bố các biện pháp khẩn cấp nhằm tăng chỗ tiếp nhận, hãng EFE đưa tin.

Cùng ngày, Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska đến Dakar và đề nghị Senegal tăng cường quản lý di cư vì số người đến Canary tăng trong những tuần gần đây. Ông cũng công bố khoản 500.000 euro cho Hải quân Senegal để mua thiết bị hàng hải và giám sát.

Cảnh sát Senegal cho biết cũng trong ngày hôm đó đã chặn 142 người di cư ngoài khơi Dakar, gồm cả phụ nữ và trẻ nhỏ.

Một thuyền chở người di cư bị chìm hôm thứ Bảy ngoài khơi tây bắc Senegal, làm ít nhất 34 người chết, Al Jazeera dẫn hãng thông tấn Senegal APS đưa tin.

Cũng hôm thứ Bảy, ông Clavijo cho biết sau cuộc điện đàm, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã cam kết triệu tập khẩn Ủy ban Liên bộ về Nhập cư vào thứ Ba (10/11) và tăng nguồn lực y tế cho El Hierro. Ông Torres sẽ chủ trì cuộc họp, có ông Clavijo và ông Armas dự. Rạng sáng thứ Bảy, khoảng 600 người đã được chuyển bằng phà từ El Hierro sang Tenerife.

10 tháng đầu năm vẫn giảm, riêng tháng 10 nhiều nhất trong 2 năm

Số người đến quần đảo đạt kỷ lục hơn 46.000 vào năm 2024, sau đó giảm mạnh, phần lớn nhờ giám sát chặt hơn và hợp tác nhiều hơn với các nước xuất phát, quá cảnh, hãng AFP cho biết. Số liệu của Bộ Nội vụ Tây Ban Nha mà hãng này dẫn cho thấy từ 1/1 đến 31/10/2026, có 13.327 người di cư không chính thức đến Canary bằng đường biển, giảm 5,5% so với cùng kỳ năm 2025. Reuters nêu mức giảm gần 61% nếu so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 10, số liệu của bộ này ghi 6.194 người đến, nhiều nhất trong 2 năm qua, Euronews cho biết.

Theo AFP, tuần tra được tăng cường ngoài khơi Senegal, Mauritania và Morocco đã đẩy điểm xuất phát xuống phía nam, tới Gambia, Guinea-Bissau và Guinea, khiến hành trình dài hơn. Senegal đang là điểm xuất phát chính, Euronews lại cho biết: trong 50 thuyền đến quần đảo tháng 10, chỉ một thuyền đi từ Mauritania. Tuyến Đại Tây Dương từ Tây Phi đến Canary là một trong những tuyến di cư nguy hiểm nhất thế giới.