Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết sẽ nghiên cứu mở rộng BHXH bắt buộc với lao động nền tảng số khi đủ điều kiện. Cơ quan soạn thảo dự kiến trình Chính phủ phương án giữ quy định hiện hành.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải giải trình trong sáng 9/11. (Ảnh: quochoi.vn)

Sáng 9/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH). Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đề cập đến đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nhất là người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số.

Bộ trưởng Hải cho biết cơ quan soạn thảo dự kiến trình Chính phủ phương án giữ quy định hiện hành.

Theo Khoản 6 Điều 2 Luật BHXH năm 2024 (Luật số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025), Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc với những đối tượng ngoài các nhóm nêu tại Khoản 1 của điều này nếu họ có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên.

Đối với phần bổ sung, ông Hải cho biết sẽ nghiên cứu mở rộng đối người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số khi đủ điều kiện. Cơ quan soạn thảo dự kiến trình Chính phủ hướng tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để đề xuất với cấp có thẩm quyền khi trình Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Bước này nhằm làm cơ sở quy định cụ thể khi sửa toàn diện luật trong giai đoạn 2027-2028.

Dự thảo sẽ hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra thống kê báo cáo tai nạn lao động đối với người làm việc không theo hợp đồng lao động, đối với người lao động trên nền tảng số. Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc bảo vệ vệ sinh an toàn lao động đối với người làm việc từ xa và người làm việc theo các hình thức linh hoạt.

Đối với các vấn đề lớn chưa được xử lý trong lần sửa đổi này, nhất là bảo vệ lao động phi chính thức, lao động trên nền tảng số, hoàn thiện chính sách bảo hiểm và ứng dụng công nghệ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết sẽ tiếp tục tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động và báo cáo Chính phủ để đề nghị nghiên cứu sửa đổi toàn diện luật trong giai đoạn tiếp theo và đã dự kiến vào tháng 10/2027.

Góp ý vào dự luật trước phần giải trình, ông Lê Hữu Trí (đại biểu đoàn Khánh Hòa), ủng hộ việc mở rộng diện bao phủ BHXH, nhất là với lao động phi chính thức, người giao hàng, lái xe công nghệ và những người có thu nhập từ các nền tảng số.

Ông Trí đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể nhóm đối tượng, thời điểm áp dụng, cách đóng và trách nhiệm của các bên, đồng thời đánh giá tác động với từng nhóm lao động. Nếu chưa đủ điều kiện triển khai ngay, ông đề nghị xem xét lộ trình từ năm 2028 với lao động trên nền tảng số.

Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến hồi tháng 9, cơ quan soạn thảo đề xuất Ủy ban này quyết định việc người àm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số tham gia BHXH bắt buộc trên cơ sở đề xuất của Chính phủ. Cơ quan thẩm tra khi đó đồng ý về nguyên tắc với việc từng bước mở rộng, nhưng cho rằng đây là phạm vi rất rộng, cần đánh giá kỹ, và đề nghị Chính phủ xác định cụ thể những người thuộc diện tham gia.

Phát biểu kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết nhiều ý kiến góp ý về việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhất là đối với người lao động làm việc không có quan hệ lao động, lao động trên nền tảng số. Việc nghiên cứu bao gồm làm rõ phạm vi đối tượng, điều kiện, trách nhiệm tham gia và đóng góp của các bên có liên quan, cũng như cần đánh giá kỹ tác động, lộ trình thực hiện và tính khả thi, bảo đảm phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng.

Việc mở rộng danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng, làm rõ tiêu chí lựa chọn, cơ chế quản lý, giám sát rủi ro và trách nhiệm quản lý nhà nước của các chủ thể có liên quan, “nhất là Hội đồng quản lý quỹ, Cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Tài chính và Chính phủ, bảo đảm nguyên tắc an toàn, bền vững, hiệu quả và quyền lợi lâu dài của người tham gia” – bà Thanh đề nghị.

Xem thêm: