Hôm thứ Ba (31/3), Thẩm phán liên bang khu vực Richard Leon ra lệnh dừng dự án xây dựng phòng tiệc của Nhà Trắng, vốn là dự án do Tổng thống Trump chỉ thị triển khai trước đó. 

Bức ảnh chụp cận cảnh Nhà Trắng ở Washington, D.C., vào ngày 6/1/2026. (Ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times)

Trong bản ý kiến, ông Leon viết rằng Tổng thống Mỹ “là người quản lý Nhà Trắng cho các thế hệ tổng thống sau này, chứ không phải là chủ sở hữu của Nhà Trắng.”

Vị thẩm phán cho biết thêm, ông Trump khẳng định Quốc hội theo luật hiện hành đã trao cho tổng thống quyền xây dựng dự án phòng tiệc ở cánh Đông này của mình, “và dùng tiền tư nhân để thực hiện (dự án)”. Nhưng bên nguyên đơn – Quỹ Tín thác Quốc gia về Bảo tồn Lịch sử (NTHP) – cho rằng theo luật hiện hành tổng thống không có quyền hạn như vậy, và cần tòa án ban hành lệnh cấm tạm thời để tránh gây ra tổn hại không thể khắc phục.

Thẩm phán Leon đã chấp thuận lệnh cấm tạm thời, yêu cầu “dự án xây dựng phòng tiệc phải dừng lại cho đến khi Quốc hội cho phép tiếp tục hoàn thành”.

Trong bản ý kiến, ông Leon nói rằng nếu Quốc hội phê chuẩn dự án này một cách rõ ràng hoặc thông qua cấp ngân sách thì việc thi công có thể được nối lại. Ông nhấn mạnh các nghị sĩ Quốc hội vẫn nắm giữ quyền lực tối hậu đối với tài sản liên bang và việc chi tiêu.

Dù lệnh cấm này khiến công trình tạm dừng, nhưng ông Leon cũng cho biết: “Việc tạm dừng một dự án xây dựng đang diễn ra có thể kéo theo các vấn đề hậu cần, và phía bị đơn dự định sẽ lập tức kháng cáo. Do đó, tôi sẽ hoãn hiệu lực của lệnh cấm trong 14 ngày.”

Theo Fox News đưa tin, chiều muộn thứ Ba (theo giờ Mỹ), Bộ Tư pháp đã nộp thông báo kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Đặc khu Columbia, chính thức thách thức phán quyết của tòa sơ thẩm.

Tổng thống Trump đã phản ứng với phán quyết của ông Leon trên nền tảng mạng xã hội Truth Social. Ông nói: “Trong vụ phòng tiệc này, vị thẩm phán cho rằng chúng tôi phải được Quốc hội phê chuẩn. Điều đó là sai!”

Tổng thống giải thích rằng, các hoạt động xây dựng ở Nhà Trắng – bất kể quy mô lớn hay nhỏ – từ trước đến nay chưa từng phải xin Quốc hội phê chuẩn, “trong trường hợp này lại càng như vậy, bởi phòng tiệc này được xây bằng tiền quyên góp tư nhân, không sử dụng một xu tiền thuế của người dân liên bang!”

Trước đó, khi giải thích lý do khởi động dự án, Tổng thống Trump nói: “Suốt 150 năm qua, các đời tổng thống đều mơ ước có một phòng tiệc ở Nhà Trắng, để có thể đón tiếp khách trong các buổi chiêu đãi lớn, quốc yến và những sự kiện khác. Tôi rất vinh dự trở thành vị tổng thống đầu tiên rốt cuộc đã khởi động dự án hết sức cần thiết này – mà không tiêu tốn của người nộp thuế Mỹ một xu nào! Phòng tiệc Nhà Trắng này được xây dựng bằng sự đóng góp hào phóng của nhiều người yêu nước, các công ty Mỹ vĩ đại và chính tiền túi của tôi. Phòng tiệc này sẽ mang lại niềm vui sử dụng cho nhiều thế hệ mai sau!”

Dự án phòng tiệc mới của Nhà Trắng gắn với tổ hợp quân sự bên dưới

Phòng tiệc mới của Nhà Trắng sẽ có diện tích 90.000 foot vuông (khoảng 8.361 mét vuông). Tối Chủ nhật, ông Trump đã xác nhận khi trình bày bản vẽ kiến trúc với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một rằng phòng tiệc này sẽ có công năng kép, gắn liền với các cơ sở đang được xây dựng bên dưới.

“Quân đội đang xây một tổ hợp quy mô lớn ngay bên dưới phòng tiệc, hiện công việc đang được triển khai, và tiến độ rất tốt.” Ông Trump nói, cho biết phần công trình ngầm đã được khởi công và được tích hợp với các biện pháp an ninh rộng hơn xung quanh khu vực. Ông mô tả phòng tiệc trên mặt đất về thực chất sẽ đóng vai trò như một lớp che chắn cho cơ sở quân sự phía dưới.

Bản thân phòng tiệc sẽ bao gồm một loạt nâng cấp về an ninh, sử dụng các vật liệu gia cường và kết cấu bảo vệ được thiết kế để đối phó với những mối đe dọa hiện đại.

“Chúng ta sử dụng kính hoàn toàn chống đạn. Chúng ta có mái và trần chống máy bay không người lái.” Ông Trump nói, “Tất cả đều được thiết kế chống máy bay không người lái và chống đạn, thật không may, chúng ta đang sống trong một thời đại cần đến những thứ đó.”

Đề án phòng tiệc đã được Ủy ban Mỹ thuật Hoa Kỳ (U.S. Commission of Fine Arts) thông qua vào tháng 2, với tỷ lệ nhất trí 6 phiếu thuận, 0 phiếu chống, qua đó nhanh chóng thúc đẩy dự án trị giá khoảng 400 triệu đô la này.

Công trình sẽ được xây dựng trên nền khu cánh Đông cũ đã bị dỡ bỏ vào tháng 10 năm ngoái. Ông Trump nói rằng suốt 150 năm qua, Nhà Trắng luôn cần một phòng tiệc, bởi căn phòng lớn nhất hiện nay – East Room – khi tổ chức quốc yến chỉ chứa được 125 người. Những sự kiện quy mô lớn hơn thường buộc phải dựng lều trên bãi cỏ phía Nam. Trump mô tả mặt đất ở đó thường xuyên lầy lội đến mức giày và tất của các nguyên thủ nước ngoài đều bị ướt.

Trí Đạt (t/h)