Thống đốc Puerto Rico Mỹ ký sửa đổi luật Hình sự công nhận thai nhi là con người

Thiên Vân
•
Thứ Sáu, 13/02/2026

Thống đốc Puerto Rico Mỹ Jenniffer González-Colón đã ký sửa đổi Bộ luật Hình sự tại Puerto Rico, công nhận thai nhi là “con người” theo định nghĩa pháp lý, qua đó mở rộng phạm vi truy tố trong các vụ án liên quan đến phụ nữ mang thai. Luật nhằm tăng hình phạt đối với hành vi gây ra cái chết của thai nhi, nhưng không trực tiếp thay đổi tình trạng hợp pháp của phá thai hiện nay.

Bà Jenniffer González Colón (Ảnh: Trích xuất ảnh tại Facebook Jenniffer González Colón)

Thống đốc Puerto Rico Jenniffer González-Colón đã ký Dự luật Thượng viện số 923, sửa định nghĩa “giết người” trong Bộ luật Hình sự để thừa nhận thai nhi (ở mọi giai đoạn phát triển) là “con người” theo pháp luật. Những hành vi gây ra cái chết của thai nhi khi tấn công phụ nữ mang thai có thể coi là tội giết người cấp một.

Đây là bước tiếp nối và mở rộng hơn so với đạo luật hiện hữu về xét xử tội giết người đối với ai làm chết thai nhi trong vụ sát hại phụ nữ mang thai – lấy cảm hứng từ vụ án Keishla Rodríguez, một phụ nữ mang thai bị sát hại vào năm 2021.

Đạo luật khác liên quan “tư cách con người (personhood)” – Law 183-2025

Trước đó, vào cuối năm 2025, chính quyền Puerto Rico đã ban hành Law 183-2025 (sửa Bộ luật Dân sự – Civil Code) công nhận sinh mệnh đang trong bụng mẹ là người tự nhiên (“natural person”) từ thời điểm thụ thai, được hưởng nhiều quyền lợi dân sự theo luật dân sự (ví dụ có thể ghi là người thụ hưởng tài sản trước sinh).

Luật này cũng nhấn mạnh thai nhi được đối xử như một cá nhân hợp pháp về danh tính và quyền lợi thuộc về tư cách con người (thường do các nhóm ủng hộ quyền sống ca ngợi).

Puerto Rico hiện có hai mạch luật song song:

Luật dân sự (Civil Code) công nhận thai nhi là “người” từ thụ thai, mang quyền dân sự.

Luật hình sự (Penal Code) thắt chặt hình phạt khi thai nhi chết trong bối cảnh phạm tội, bằng việc sửa định nghĩa giết người.

Mối quan ngại, tranh cãi xung quanh luật

Thiếu sự tham vấn y tế và công chúng

Luật SB 923 được thông qua không có phiên điều trần công khai và không tham khảo ý kiến giới y khoa, gây phản ứng dữ dội từ bác sĩ, nhà pháp lý và các tổ chức quyền dân sự.

Lo ngại “y tế phòng thủ” và thiếu chuẩn bị

Các bác sĩ cảnh báo luật này có thể đẩy quyết định y tế phức tạp vào lưới hình sự, khiến bác sĩ e ngại điều trị những ca thai kỳ nguy hiểm và nhiều người có thể tránh điều trị tại đảo hoặc chọn đến bệnh viện công kém tài chính.

Quyền riêng tư và xung đột pháp lý

Có lo ngại luật có thể cho phép bên thứ ba can thiệp quan hệ bác sĩ–bệnh nhân, ảnh hưởng quyền riêng tư và bắt buộc triển khai quy trình mới.

Khả năng ảnh hưởng đến phá thai và mất thai ngoài ý muốn

Mặc dù phá thai hiện vẫn hợp pháp ở Puerto Rico, các nhóm phản đối cảnh báo việc thừa nhận “tư cách con người” có thể mở đường cho việc hạn chế hoặc “hình sự hóa” phá thai trong tương lai, hoặc tạo ra tình huống pháp lý khó lường trong trường hợp sẩy thai tự nhiên.

Hiểu nhầm về quyền lợi thai nhi

Một số chỉ trích còn đặt câu hỏi về việc một “trứng đã thụ tinh (zygote)” có quyền gì như người đã sinh ra (ví dụ quyền bảo hiểm, quyền kế thừa, cùng nhiều quyền lợi khác) và điều này có thể gây hệ lụy pháp lý không rõ ràng.

Bối cảnh pháp lý rộng hơn

Puerto Rico là một vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, nên phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ về quyền phá thai (như Roe v. Wade trước đây) cũng được áp dụng ở đây đối với quyền tiếp cận phá thai, bất chấp luật “tư cách con người”.

“Đạo luật tư cách con người” như vậy không phải là độc nhất ở Mỹ; hiện tại nhiều tiểu bang ở Hoa Kỳ có các quy định tương tự đánh giá quyền pháp lý của thai nhi trong một số trường hợp, nhưng cách áp dụng khác nhau giữa bang và mức độ tác động pháp lý rộng hay hẹp tùy bang.

Thiên Vân, theo Associated Press (AP News), OSV News, The Good Newsroom, Puerto Rico Report