Thủ tướng Đức Merz: Kêu gọi Mỹ-Châu Âu cùng “hàn gắn và phục hồi niềm tin”

Hội nghị An ninh Munich 2026 diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ–châu Âu chịu nhiều áp lực, khi trật tự quốc tế hậu Thế chiến II được cho là đang suy yếu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz kêu gọi hai bên “hàn gắn và phục hồi niềm tin xuyên Đại Tây Dương”, đồng thời thúc đẩy châu Âu tăng cường tự chủ quốc phòng nhưng vẫn duy trì NATO làm nền tảng liên minh. Đại diện Mỹ phát tín hiệu hòa dịu hơn, song những khác biệt về chính sách và chiến lược vẫn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai cấu trúc an ninh phương Tây.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu khai mạc Hội nghị An ninh Munich 2026, kêu gọi Mỹ và châu Âu hợp tác để “hàn gắn và phục hồi niềm tin xuyên Đại Tây Dương”, nhấn mạnh rằng trong một thế giới ngày càng khó khăn, ngay cả Mỹ “sẽ không đủ mạnh để đối phó một mình” trong thời đại cạnh tranh giữa các cường quốc, và nhắc lại tầm quan trọng của NATO.

“Trong thời đại cạnh tranh giữa các cường quốc, ngay cả Hoa Kỳ cũng sẽ không đủ mạnh để tự mình đơn độc hành động. Thưa những đồng bạn thân mến, việc là một phần của NATO không chỉ là lợi thế cạnh tranh của châu Âu. Đó cũng là lợi thế cạnh tranh của Hoa Kỳ, vì vậy chúng ta hãy cùng nhau hàn gắn và khôi phục niềm tin xuyên Đại Tây Dương,” Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu.

Ông Merz nói rằng trật tự quốc tế hậu Chiến tranh-Thế giới-II, dù không hoàn hảo, hiện không còn tồn tại theo cấu trúc cũ, và liên minh Mỹ–châu Âu phải được tái củng cố.

“Tôi e rằng chúng ta cần phải nói chuyện thẳng thắn hơn nữa: Trật tự ấy, dù chưa bao giờ hoàn hảo ngay cả trong thời kỳ tốt đẹp nhất của nó, nay không còn tồn tại dưới hình thức như trước nữa,” ông Merz nhận định.

Ông phản đối chủ nghĩa bảo hộ và các cuộc “chiến tranh văn hóa” gắn với phong trào MAGA ở Mỹ, ủng hộ thương mại tự do, hành động khí hậu và các tổ chức đa phương như WHO.

Ông Merz nhấn mạnh NATO vẫn là lợi thế cho cả hai bên, châu Âu cần tăng chi tiêu quốc phòng và đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong liên minh.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh niềm tin xuyên Đại Tây Dương đang bị thử thách

Bối cảnh Hội nghị An ninh Munich 2026 là sự “tan rã” của trật tự quốc tế hậu Chiến tranh-Thế giới-II, không chỉ do xung đột như ở Ukraine, Gaza, Sudan mà còn bởi sự biến động trong chính sách đối ngoại của Mỹ — đặc biệt dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ý tưởng cũ về một “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ (rules-based order)” được cho là đang bị phá vỡ, khiến các nước phương Tây phải cân nhắc lại cấu trúc an ninh hiện tại.

Báo cáo bảo mật chính thức xuất bản cho hội nghị cũng cảnh báo rằng thế giới đang bước vào kỷ nguyên “chính trị kiểu quả cầu phá dỡ (wrecking-ball politics)” — tức chính trị phá hủy thay vì cải cách, điều này làm giảm sự tin tưởng giữa các đồng minh truyền thống.

Căng thẳng chính trị Mỹ–châu Âu vẫn ảnh hưởng lớn

Các tờ báo dòng chính phương Tây so sánh hai cách tiếp cận của Mỹ qua các nhà lãnh đạo khác nhau:

Phó Tổng thống JD Vance (Phó Tổng thống Mỹ tại hội nghị năm 2025) — từng chỉ trích mạnh châu Âu và tạo căng thẳng trong quan hệ năm 2025.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio — thái độ ôn hòa trong năm nay, gọi đây là thời điểm quyết định để tái cân nhắc vai trò của mỗi bên. Ông Rubio nói rằng đây là “thời điểm mang tính bước ngoặt” để hai bên tái xác định vai trò và hợp tác dù vẫn có những khác biệt.

“Tôi cho rằng đây là một thời khắc mang tính bước ngoặt… thế giới đang thay đổi rất nhanh ngay trước mắt chúng ta. Thế giới cũ đã qua rồi, thẳng thắn mà nói, cái thế giới mà tôi lớn lên trong đó không còn nữa. Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mới của địa chính trị, và điều đó đòi hỏi tất cả chúng ta phải xem xét lại bức tranh ấy sẽ ra sao và vai trò của chúng ta sẽ là gì. Mỹ gắn bó sâu sắc với châu Âu, và tương lai của chúng ta từ trước đến nay luôn liên kết với nhau và sẽ tiếp tục như vậy. Vì thế, chúng ta cần đối thoại về việc tương lai ấy sẽ hình thành như thế nào,” Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio phát biểu.

Nhưng tranh cãi chính sách gần đây của Mỹ như cáo buộc muốn lấy Greenland (lãnh thổ tự trị của Đan Mạch) đã tạo ra nhiều lo ngại sâu rộng ở châu Âu về cam kết của Washington đối với liên minh và quyền kiểm soát chủ quyền của các quốc gia nhỏ.

Châu Âu thảo luận về tự chủ chiến lược

Đức và các đồng minh châu Âu đều đưa ra ý tưởng Europe tự lực hơn trong quốc phòng: tăng chi tiêu quân sự, cải thiện năng lực chiến đấu, thậm chí thảo luận “răn đe hạt nhân châu Âu” trong nội bộ EU để giảm phụ thuộc hoàn toàn vào lá chắn hạt nhân Mỹ.

NATO được dự báo sẽ dịch chuyển theo hướng dẫn đầu nhiều hơn từ châu Âu, nhưng vẫn giữ một mặt trận chung với Mỹ — tức là Mỹ không rút hoàn toàn, mà vai trò lãnh đạo sẽ được cân bằng hơn.

Thủ tướng Đan Mạch cũng kêu gọi một “tư duy khẩn cấp” ở châu Âu để đối mặt với an ninh ngày càng phức tạp, dấu hiệu cho thấy châu Âu không còn muốn chỉ “dựa dẫm” vào đồng minh.

Diễn đàn quy tụ nhiều nhà lãnh đạo và báo cáo lớn

Hội nghị kéo dài từ ngày 13–15/2/2026 tại Munich, Đức, là phiên thứ 62 của Hội nghị An ninh Munich 2026, thu hút hơn 65 nhà lãnh đạo, gần 100 bộ trưởng ngoại giao, quốc phòng, và nhiều quan chức an ninh cấp cao từ khắp thế giới.

Các chủ đề chính bên cạnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương còn bao gồm:
• Tương lai của NATO và sự phối hợp an ninh chung.
• Hỗ trợ Ukraine trước xung đột Nga.
• Chiến lược với Trung Quốc và cạnh tranh công nghệ/công nghiệp.
• An ninh năng lượng và an ninh mạng.

Thiên Vân, theo AP, Reuters, The Economic Times, Financial Times

Xem thêm

Thống đốc Puerto Rico Mỹ ký sửa đổi luật Hình sự công nhận thai nhi là con người

Thống đốc Puerto Rico Mỹ Jenniffer González-Colón đã ký sửa đổi Bộ luật Hình sự tại Puerto Rico, công nhận thai nhi là “con người” theo định nghĩa pháp lý, qua đó mở rộng phạm vi…