Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm Chủ nhật (15/2) đã đưa ra một đề xuất quan trọng, theo đó Israel dự kiến sẽ từng bước chấm dứt viện trợ quân sự của Mỹ trong vòng 10 năm tới.

Tổng thống Donald Trump tham gia cuộc họp báo song phương với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ngày 29/12/2025, tại Câu lạc bộ Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, Mỹ. (Ảnh: Daniel Torok / Nhà Trắng qua Flickr)

Ông nhấn mạnh rằng, khi nền kinh tế Israel đang phát triển mạnh mẽ, quan hệ song phương nên chuyển từ mô hình “viện trợ” lâu nay sang mối quan hệ “đối tác” bình đẳng hơn.

Phát biểu tại hội nghị thường niên của Conference of Presidents of Major American Jewish Organizations tổ chức tại Jerusalem, ông Netanyahu đề xuất sau khi thỏa thuận viện trợ quân sự hiện tại trị giá 3,8 tỷ USD mỗi năm hết hạn vào năm 2028, Israel sẽ sử dụng 3 năm còn lại của thỏa thuận cùng với 7 năm tiếp theo để từng bước đưa mức viện trợ về 0.

Ông nói với các đại biểu tham dự: “Chúng tôi có khả năng từng bước loại bỏ phần viện trợ tài chính quân sự mà mình nhận được. Tôi đề xuất sử dụng 10 năm để giảm con số này xuống 0”.

Chính sách này được xem là bước ngoặt lớn trong quan hệ Mỹ–Israel suốt nhiều thập niên qua, phản ánh sự coi trọng ngày càng cao của Israel đối với “tự chủ quốc phòng”, nhằm bảo đảm không rơi vào tình trạng thiếu hụt vật tư do sức ép từ bên ngoài trong thời điểm xung đột.

Yêu cầu Iran tháo dỡ cơ sở hạt nhân, giới hạn tầm bắn tên lửa

Ngoài việc tái định nghĩa quan hệ Mỹ–Israel, ông Netanyahu cũng tiết lộ rằng trong cuộc gặp tuần trước với Tổng thống Donald Trump, ông đã nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran cũng phải bao gồm việc “tháo dỡ hoàn toàn” cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran, chứ không chỉ dừng lại ở việc ngừng làm giàu uranium.

Ông tuyên bố: Iran “không nên có bất kỳ năng lực làm giàu nào — không phải là dừng quá trình làm giàu, mà là tháo dỡ những thiết bị và cơ sở hạ tầng ngay từ đầu cho phép các bạn thực hiện việc làm giàu”.

Bên cạnh đó, ông còn đề xuất thỏa thuận cần hạn chế tầm bắn tên lửa đạn đạo của Iran, buộc nước này tuân thủ giới hạn 300 km theo quy định của Missile Technology Control Regime.

Về tình hình Mỹ–Iran, các sức ép ngoại giao và quân sự đang được tiến hành song song.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên đường tới Geneva tham gia vòng đàm phán trong tuần này. Phía Mỹ được đại diện bởi con rể của ông Trump là Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff.

Mặc dù ông Trump có xu hướng đạt được thỏa thuận để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt, Washington đồng thời cũng đã điều động thêm tàu sân bay thứ hai tới khu vực, nhằm chuẩn bị phương án quân sự nếu đàm phán thất bại.

Chiến dịch tại Gaza tiếp diễn: Phải phá hủy toàn bộ 500 km đường hầm

Liên quan đến chiến dịch tại Gaza, ông Netanyahu tái khẳng định Israel vẫn cần “hoàn thành nhiệm vụ”, đó là phá hủy toàn bộ hệ thống đường hầm tại đây.

Ông cho biết, trong tổng chiều dài ước tính khoảng 500 km đường hầm, Israel hiện đã phá hủy khoảng 150 km.

Lý Ngọc t/h