Hôm thứ Ba (30/6), Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump nhằm xóa bỏ chế độ “quyền công dân theo nơi sinh”, động thái này đã vấp phải sự chỉ trích của một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Eric Schmitt cho rằng phán quyết này có thể đe dọa an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, khiến nước Mỹ dễ bị tổn thương hơn trước các mối đe dọa, đặc biệt là từ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Ông nhấn mạnh rằng tuyệt đối không thể cho phép các tướng lĩnh của ĐCSTQ đưa vợ sang Mỹ sinh con.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Eric Schmitt. (Nguồn: Gage Skidmore/ Wikimedia)

Trong cuộc phỏng vấn được Fox News Digital phát sóng hôm thứ Năm, ông Schmitt đã trình bày một loạt biện pháp mà Quốc hội và Chính phủ Hoa Kỳ có thể thực hiện nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh để ứng phó với những mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

“Tôi hy vọng có thể thúc đẩy việc này, bởi vì tôi thực sự tin rằng tương lai của nước Mỹ đang bị đe dọa nghiêm trọng,” ông Schmitt nói, đồng thời bổ sung: “Chúng ta không thể cho phép các tướng lĩnh của Trung Quốc (ĐCSTQ) đưa vợ của họ đến đất nước chúng ta sinh con… rồi trở thành công dân Mỹ. Điều đó thật vô lý.”

Ngày 30/6, Tổng thống Trump cho biết phán quyết của Tối cao Pháp viện về quyền công dân theo nơi sinh là một chiến thắng lớn dành cho ĐCSTQ.

Trước đó, ông Schmitt từng nói rằng ĐCSTQ đã “đưa người sang Mỹ sinh con”, khiến có tới 1,5 triệu công dân Trung Quốc có được quốc tịch Mỹ. Phần lớn những người này sống cả đời tại Trung Quốc, nhưng vẫn có thể bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở Mỹ, theo học tại các trường của Mỹ và hưởng các phúc lợi của Chính phủ Mỹ.

Tại một phiên điều trần của Quốc hội vào tháng Ba năm nay, ông Schmitt đã chất vấn Giám đốc Viện Nghiên cứu Trách nhiệm Giải trình Chính phủ, Peter Schweizer: “Ông đã đề cập đến hiện tượng ‘quyền công dân theo nơi sinh’ ngày càng phổ biến trong tầng lớp tinh hoa Trung Quốc. Theo ông, ĐCSTQ có đang khuyến khích hiện tượng này không? Tại sao họ lại làm như vậy?”

Khi đó, ông Schweizer trả lời rằng hãy nhìn vào những gì họ thực sự đã làm. Họ từng đăng bài trên tờ Nhân Dân Nhật Báo – cơ quan ngôn luận của ĐCSTQ – để giải thích với độc giả Trung Quốc rằng họ được hưởng một quyền hiến định tại Hoa Kỳ. Điều khá mỉa mai là các quan chức ĐCSTQ lại đi giải thích quyền hiến định của Mỹ cho chính tầng lớp tinh hoa của mình, nhưng đó là sự thật.

“Truyền thông Trung Quốc có đưa tin về việc này, nhưng không hề lên án nó,” ông Schweizer nói. “Vì vậy, đúng vậy, tôi thực sự cho rằng họ (ĐCSTQ) đang khuyến khích cách làm này.”

Về lý do vì sao ĐCSTQ khuyến khích người dân sang Mỹ sinh con, ông Schweizer đã lấy Hồng Kông làm ví dụ. Ông cho biết Hồng Kông cũng từng xảy ra tình trạng tương tự. Tuy nhiên, vào năm 2013, chính quyền Hồng Kông (thời điểm đó) đã chấm dứt việc này vì có quá nhiều trẻ em Trung Quốc được sinh ra tại Hồng Kông, và điều này được xem là một hành động mang tính lật đổ do ĐCSTQ thúc đẩy. “Tôi cho rằng điều đó phản ánh chính xác động cơ đằng sau vấn đề này,” ông Schweizer nói.

Đối với phán quyết của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ giữ nguyên chế độ quyền công dân theo nơi sinh, một số nghị sĩ Quốc hội hy vọng sẽ giải quyết vấn đề bằng cách sửa đổi Hiến pháp, trong khi những người khác chủ trương thông qua luật mới. Ông Schmitt ủng hộ cả hai phương án này. Ông nhấn mạnh rằng cần có các giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

“Giải pháp ngắn hạn là thực hiện hành động hành pháp; giải pháp trung hạn là Quốc hội thông qua luật; còn giải pháp dài hạn là sửa đổi Hiến pháp. Tôi cho rằng chúng ta nên thúc đẩy tất cả các phương án này,” ông Schmitt nói với Fox News.

Ông cho biết con đường trực tiếp nhất để đối phó với phán quyết của Tối cao Pháp viện là thông qua một tu chính án Hiến pháp, nhưng việc Quốc hội ban hành luật có thể là con đường thực tế và khả thi hơn. Ông Schmitt đang thúc đẩy vấn đề này theo gợi ý của Thẩm phán Tối cao Pháp viện Brett Kavanaugh.

Trong ý kiến kèm theo phán quyết về quyền công dân theo nơi sinh, Thẩm phán Kavanaugh cho biết Quốc hội có thể, trên cơ sở phù hợp với Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ, sửa đổi Hiến pháp hoặc ban hành luật mới để đặt ra các giới hạn đối với quyền công dân theo nơi sinh, nhưng “cho đến nay Quốc hội vẫn chưa làm như vậy”.

Ông Schmitt hiện là Chủ tịch Tiểu ban Hiến pháp thuộc Ủy ban Tư pháp Thượng viện. Ngay trong ngày Tối cao Pháp viện đưa ra phán quyết, ông đã đăng trên nền tảng mạng xã hội X rằng quyết định của đa số thẩm phán Tối cao Pháp viện “có thể đã để lại một cánh cửa cho Quốc hội”. Ông nói thêm: “Tôi đang trình dự luật để bước qua cánh cửa đó. Đồng thời, tôi sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy một tu chính án Hiến pháp nhằm tái định hình chế độ công dân của Hoa Kỳ”.