Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm Chủ nhật (4/10) chỉ thị cử người rà soát toàn diện an ninh các chuyến bay dân dụng nước ngoài đến Israel, sau vụ âm mưu cướp máy bay của hãng Flydubai.

Riga, Latvia – 2026.01.03: Khung cảnh ban đêm của thân máy bay Flydubai ở Sân bay Riga vào mùa đông. (Ảnh: Shutterstock)

Thông cáo của Văn phòng Thủ tướng Israel mà WION đăng tải cho biết ông Netanyahu đã chỉ thị ông Shmuel Ben Ezra, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia, chỉ định một người thẩm tra. Người này sẽ rà soát kỹ lưỡng “mọi khía cạnh an ninh của hàng không dân dụng nước ngoài đến Israel”.

Ynetnews nhận định đây là phản ứng đầu tiên của ông Netanyahu trước sơ suất an ninh trong vụ Flydubai.

Cuộc rà soát không có thẩm quyền trực tiếp thay đổi chính sách. Người thẩm tra sẽ đưa ra nhận định về những sơ suất dẫn đến vụ âm mưu cướp máy bay, Jerusalem Post đưa tin.

Vụ việc xảy ra trên chuyến bay số 1073 của hãng Flydubai từ Dubai đến Israel. WION cho biết một cơ phó người Oman bị cáo buộc tìm cách làm rơi máy bay. Trong chuyến bay, người này dùng rìu cứu hộ tấn công cơ trưởng trước khi bị hành khách và tổ bay khống chế.

Ông Lapid: Cuộc rà soát “giả tạo”

Lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid gọi cuộc rà soát mà ông Netanyahu vừa chỉ thị là “giả tạo”.

“Chuỗi sơ suất trước vụ việc có thể đã dẫn đến một thảm họa mang tầm lịch sử, vậy mà một thủ tướng Israel lại phản ứng như thế này sao?” ông Lapid viết trên mạng X. Ông nhắc rằng hai năm trước, Văn phòng Kiểm toán Nhà nước đã có báo cáo cảnh báo “chính xác những điều này”.

“Ông Netanyahu từng trốn tránh cuộc điều tra về vụ thảm sát ngày 7/10 [năm 2023], và giờ ông ấy lại trốn tránh. Khi chúng tôi lập chính phủ, chúng tôi cũng sẽ sửa điều này”, ông viết.

Bộ Giao thông: Không có nhiệm vụ thẩm tra lý lịch tình báo phi công hãng nước ngoài

Cũng trong ngày Chủ nhật, Bộ Giao thông Israel phủ nhận có nhiệm vụ thẩm tra lý lịch tình báo phi công các hãng hàng không nước ngoài, theo Jerusalem Post. Dù vậy, giữa năm 2025, ông Netanyahu đã giao trách nhiệm an ninh các chuyến bay nước ngoài cho bộ này cùng Cục An ninh và An ninh mạng trực thuộc.

Năm 2021, Cơ quan An ninh Nội địa Shin Bet thôi phụ trách an ninh các chuyến bay nước ngoài, nhưng Bộ Giao thông không đứng ra nhận trách nhiệm này, theo một báo cáo của Đài Phát thanh Quân đội Israel mà tờ báo này dẫn lại. Văn phòng Kiểm toán Nhà nước sau đó nêu vấn đề này trong một báo cáo mật hồi tháng 5/2024.

Ông Tamir Uri, quan chức cấp cao của Cục An ninh, nói với trang tin Walla rằng cục chỉ phối hợp với hãng hàng không và chính quyền sở tại để đánh giá an ninh các chuyến bay đến Israel.

“Chúng tôi yêu cầu hãng cam kết rằng mọi phi công đã qua kiểm tra lý lịch an ninh. Chúng tôi không phải cơ quan tình báo,” ông Uri nói. “Có 120 hãng hàng không bay đến đây. Chúng tôi không phải Shin Bet, và chúng tôi không có người ở nước ngoài”.

Bộ Giao thông cho biết họ không nhận được danh sách tổ bay Flydubai. Danh sách này được gửi đến Trung tâm Quốc gia Phân tích Dữ liệu Hành khách thuộc Cơ quan Thuế Israel, nơi chuyển thông tin cho các cơ quan liên quan như Shin Bet, Mossad và cảnh sát.

Bộ trưởng Regev: Mossad phụ trách các hãng nước ngoài

Trả lời phỏng vấn đài KAN 11 tối thứ Bảy (3/10), Bộ trưởng Giao thông Miri Regev khẳng định bộ của bà không có trách nhiệm sàng lọc thông tin tình báo hay thẩm tra tổ bay của hãng nước ngoài.

“Shin Bet chịu trách nhiệm với các chuyến bay Israel, còn Mossad chịu trách nhiệm với các hãng nước ngoài. Flydubai là hãng nước ngoài, không liên quan đến Shin Bet mà liên quan đến Mossad”, bà Regev nói.

Bà cho rằng nguy cơ phi công hãng nước ngoài gây ra vụ việc tương tự là thách thức chung của thế giới. “Ở Pháp và Liên minh châu Âu, họ không kiểm tra phi công. Làm sao biết phi công của Air France không có yếu tố khủng bố?” bà nói.

Người đứng đầu Cục Hàng không Dân dụng Israel, ông Shmuel Zakai, cũng nói với Walla rằng theo quyết định của chính phủ, cơ quan này chỉ phụ trách an toàn bay, không có trách nhiệm về an ninh.

Ông Zakai cho biết Flydubai đã ngừng bay đến Israel. Theo đề xuất của Bộ trưởng Giao thông và Shin Bet, nội các an ninh quyết định hãng chỉ được bay lại khi vụ việc được làm rõ.