Tư lệnh phó tối cao của NATO tại châu Âu, Thống chế Không quân Anh Sir John Stringer, ngày 3/7 cho biết các đồng minh châu Âu đã lấp đầy phần lớn khoảng trống năng lực do Mỹ cắt giảm đóng góp quân sự cho liên minh, đồng thời khẳng định quá trình chuyển giao trách nhiệm đang diễn ra theo hướng có trật tự và dựa trên nhu cầu quân sự.

Một bức ảnh chụp ngày 27/7/ 2017 cho thấy tàu khu trục tên lửa Type 052D Hefei (phải) và khinh hạm Type 054A Yuncheng (NATO định danh là Jiangkai) của Trung Quốc neo đậu tại Saint Petersburg. (Nguồn ảnh: OLGA MALTSEVA/AFP qua Getty Images)

Phát biểu trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào tuần tới, ông Stringer cho biết việc Washington giảm đáng kể số lực lượng sẵn sàng triển khai tới châu Âu trong trường hợp xảy ra khủng hoảng hoặc xung đột đã thúc đẩy NATO yêu cầu các nước châu Âu đẩy nhanh việc thực hiện các cam kết về lực lượng và năng lực quân sự.

Theo ông Stringer, các đồng minh châu Âu đã chuẩn bị từ trước cho khả năng Mỹ điều chỉnh ưu tiên chiến lược. Ông nói: “Việc chia sẻ gánh nặng và chuyển giao trách nhiệm hiện đang được thực hiện một cách hợp lý, ôn hòa và hoàn toàn dựa trên logic quân sự”.

Ông nhấn mạnh rằng ở những lĩnh vực châu Âu chưa thể thay thế hoàn toàn các năng lực của Mỹ, NATO sẽ kết hợp nhiều loại khí tài và nguồn lực khác nhau để đạt hiệu quả tương đương. “Các đồng minh châu Âu chắc chắn đã tăng cường nỗ lực để lấp đầy những khoảng trống trong việc luân chuyển quân đội của Mỹ ở châu Âu,” ông nói, đồng thời cho rằng điều này phản ánh “một châu Âu mạnh mẽ hơn, một NATO mạnh mẽ hơn”.

Những phát biểu trên được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hồi tháng 6 thông báo tiến hành cuộc rà soát kéo dài sáu tháng về việc bố trí lực lượng Mỹ tại châu Âu. Động thái này làm dấy lên lo ngại Washington có thể tiếp tục cắt giảm hiện diện quân sự trên lục địa, phù hợp với chiến lược chuyển trọng tâm sang khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và yêu cầu các đồng minh châu Âu đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong phòng thủ tập thể.

Đại tá Martin L. O’Donnell, người phát ngôn Bộ Tư lệnh quân sự NATO, cũng cho biết các nước châu Âu đang chủ động mở rộng năng lực trên không và trên biển, thậm chí ở quy mô lớn hơn trước đây. Theo ông, một số đồng minh hiện sở hữu các hệ thống vũ khí tương đương hoặc hiện đại hơn so với trang bị của Mỹ trong một số lĩnh vực.

Về vấn đề ngân sách quốc phòng, ông Stringer tái khẳng định cam kết của toàn bộ 32 quốc gia thành viên NATO. Ông nói: “Tất cả 32 quốc gia thành viên đã nhất trí tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035 và đã xây dựng một lộ trình khả thi để đạt được mục tiêu này”.

Ông nhấn mạnh thêm: “Không ai được miễn trừ. Đây là sự đồng thuận mà chúng tôi đã đạt được và chắc chắn bao gồm cả Vương quốc Anh. NATO kỳ vọng tất cả các quốc gia sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết của mình”.

Theo giới quan sát, Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara vào ngày 7-8/7 sẽ tập trung vào việc chuyển các cam kết tăng chi tiêu quốc phòng thành năng lực quân sự thực tế, đồng thời tìm cách duy trì sự đoàn kết trong bối cảnh Mỹ tiếp tục gây sức ép để châu Âu đảm nhận vai trò lớn hơn trong an ninh của liên minh.

Lý Ngọc t/h