Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic từ chức hôm Chủ nhật (27/9) để có thể trở thành thủ tướng sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 25/10, khi nhiệm kỳ cuối của ông còn 7 tháng.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic nói chuyện với các nhà báo và đưa ra tuyên bố về chương trình nghị sự hiện tại Belgrade, Serbia, ngày 07/04/2026. (Ảnh: Shutterstock)

Theo The Epoch Times, ông Vucic đang ở nhiệm kỳ thứ hai, cũng là nhiệm kỳ cuối cùng. Việc ông từ chức buộc Serbia phải bầu tổng thống sớm, trong lúc cả nước chuẩn bị bầu quốc hội mới vào ngày 25/10.

Động thái này cho phép ông Vucic trở thành thủ tướng nếu Đảng Tiến bộ Serbia của ông cùng các đồng minh lập được chính phủ mới.

“Đây là buổi tối cuối cùng của tôi trong tòa nhà này,” ông Vucic nói với những người ủng hộ tụ tập bên ngoài Phủ Tổng thống ở thủ đô Belgrade. “Tôi đã trung thành phục vụ các bạn và tổ quốc của tôi, Serbia.”

Hàng trăm người ủng hộ đã có mặt trước Phủ Tổng thống để cổ vũ ông.

Bầu cử tổng thống phải xong trong 90 ngày

Chủ tịch Quốc hội Ana Brnabic sẽ đảm nhiệm quyền tổng thống. Theo Hiến pháp Serbia, cuộc bầu cử tổng thống phải hoàn tất trong vòng 90 ngày. Ông Vucic cho biết ông dự kiến vòng một sẽ diễn ra trước cuối tháng 12.

Trong cuộc bầu cử quốc hội, đảng của ông Vucic và các đồng minh sẽ đối đầu với “Sinh viên Chiến thắng”, phong trào chống tham nhũng do sinh viên dẫn dắt, và “Serbia châu Âu”, liên minh các đảng đối lập thân châu Âu. Các nhóm đối lập chưa nêu tên ứng viên tổng thống.

Ông Vucic công bố ý định từ chức lần đầu vào cuối tháng 6, sau 18 tháng biểu tình chống chính phủ. Ông đã giữ chức thủ tướng hoặc tổng thống trong 12 năm.

Ngày 14/9, ông Vucic tuyên bố sẽ ra tranh chức thủ tướng trong cuộc bầu cử ngày 25/10. Khi đó, các cuộc biểu tình do sinh viên dẫn dắt đã kéo dài gần hai năm.

Hồi tháng 6, nhà phân tích chính trị Radivoje Grujic, sống tại Warsaw, nhận định: “Đây hoàn toàn không phải là dấu chấm hết của Vucic. Ông ấy đã có sẵn một kế hoạch, một kế hoạch chắc chắn không có nghĩa là ông ấy sẽ rút khỏi chính trường – mà hoàn toàn ngược lại”.

Biểu tình bùng lên từ vụ sập mái che nhà ga Novi Sad

Ông Vucic hứng nhiều chỉ trích sau vụ sập mái che ở lối vào một nhà ga đường sắt tại thành phố Novi Sad năm 2024. Hàng tấn bê tông và kim loại đổ xuống, làm 16 người thiệt mạng.

Vụ sập mái che dẫn tới các cuộc biểu tình chống tham nhũng do sinh viên dẫn dắt. Ông Vucic và Đảng Tiến bộ Serbia cầm quyền bác bỏ cáo buộc cho rằng tham nhũng đã gây ra thảm kịch ở nhà ga.

Tới tháng 12/2024, biểu tình của sinh viên đã khiến hơn 40 khoa đại học phải ngừng giảng dạy. Hàng trăm người tập trung trước trụ sở đài truyền hình nhà nước Serbia ở Belgrade. Họ phản đối việc đài này phát lời ông Vucic cho rằng các nhóm lợi ích phương Tây đang trả tiền cho người biểu tình.

Người biểu tình mang những túi tiền giả tới trụ sở đài và đòi đài xin lỗi. Ông Vucic nói các tài liệu liên quan tới việc cải tạo nhà ga sẽ được công bố, đáp ứng một trong những yêu cầu của sinh viên. Nhà hoạt động sinh viên Irina Sekulic cho biết biểu tình sẽ còn tiếp diễn cho tới khi nhà chức trách bắt giữ những người bị cáo buộc tấn công người biểu tình.