Quốc hội Mỹ họp phiên đầu tiên sau chiến thắng giữa kỳ của Đảng Dân chủ
- Joseph Lord
- •
Quốc hội Mỹ hôm thứ Hai (9/11) họp lại lần đầu kể từ tháng 9, cũng là phiên đầu tiên sau chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ trong bầu cử giữa kỳ 2026. Trước khi Đảng Cộng hòa trao lại thế đa số vào tháng 1/2027, các nghị sĩ còn nhiều việc phải làm, từ ngân sách chính phủ, dự luật quốc phòng đến dự luật về hồ sơ Epstein và đề xuất luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.
Phiên họp này nhiều khả năng sẽ nặng nề với Đảng Cộng hòa, đảng đã mất ít nhất 44 ghế Hạ viện vào tay Đảng Dân chủ, cùng 7 ghế Thượng viện.
Kết quả hiện có của hãng tin AP cho thấy, Đảng Dân chủ đã thắng 254 ghế Hạ viện và đang dẫn trước ở đủ số khu vực bầu cử để nâng thế đa số lên 261 ghế. Đảng Cộng hòa cuối cùng có thể chỉ còn 174 ghế.
Với kết quả đó, khi các nghị sĩ nhậm chức vào tháng 1, Đảng Dân chủ có thể nắm thế đa số lớn nhất mà một đảng đạt được kể từ năm 1991.
Trong tuần này và những tuần tới, trước khi Đảng Cộng hòa trao lại thế đa số ở cả hai viện vào ngày 3/1/2027, Quốc hội còn nhiều việc phải làm, trong đó có ngân sách chính phủ, Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) và cải cách quy trình cấp phép năng lượng.
Quốc hội cũng sẽ xem xét hai văn bản do Hạ nghị sĩ Thomas Massie (Đảng Cộng hòa, bang Kentucky) đưa ra. Một là đơn kiến nghị buộc Hạ viện bỏ phiếu về phiên bản chặt chẽ hơn của dự luật công bố hồ sơ liên quan đến tội phạm tình dục Jeffrey Epstein. Hai là đề xuất luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.
Dưới đây là những nội dung trong chương trình nghị sự của Quốc hội.
Lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện
Sau thất bại trong bầu cử giữa kỳ, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Đảng Cộng hòa, bang Louisiana) tuyên bố sẽ không tranh chức lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện. Trước đó, ông dự đoán một “làn sóng đỏ” và nói cử tri Đảng Cộng hòa hào hứng như năm 2024.
Quyết định này khiến Đảng Cộng hòa phải gấp rút tìm người thay ông đứng đầu khối nghị sĩ sắp chia rẽ của đảng.
Hai ứng viên hàng đầu đang tranh vị trí này là Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan (Đảng Cộng hòa, bang Ohio) và Lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Steve Scalise (Đảng Cộng hòa, bang Louisiana).
Phó lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Tom Emmer (Đảng Cộng hòa, bang Minnesota) muốn tiếp tục giữ vai trò phó lãnh đạo, lần này ở phe thiểu số. Đối thủ của ông là Hạ nghị sĩ August Pfluger (Đảng Cộng hòa, bang Texas), người được xem là ít có cơ hội.
Chủ tịch đương nhiệm Hội nghị Đảng Cộng hòa Lisa McClain (bang Michigan) tranh cử để giữ chức, với hai đối thủ là các Hạ nghị sĩ Erin Houchin (bang Indiana) và Greg Steube (bang Florida).
Cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào thứ Ba (10/11).
Ngân sách chính phủ
Gần cuối năm, các nhà lập pháp phải cấp ngân sách cho chính phủ liên bang trước hạn 11/12. Theo thông lệ, họ xem xét 12 dự luật phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực khác nhau của chính phủ.
Hiện chính phủ hoạt động nhờ một gói ngân sách tạm thời, sẽ hết hạn vào ngày 11/12 năm nay.
Hạ viện đã thông qua 3 trong 12 dự luật, còn Thượng viện chưa thông qua dự luật nào.
Các dự luật này sẽ ấn định mức ngân sách đến ngày 30/9/2027, và là một trong những cơ hội cuối cùng để Đảng Cộng hòa tác động đến ngân sách chính phủ trong năm tới.
Các cuộc thương lượng về những dự luật này còn chịu sức ép từ thủ tục kéo dài tranh luận (filibuster).
Dù Đảng Dân chủ vẫn là phe thiểu số đến tháng 1, thủ tục của Thượng viện có thể cho phép họ chặn mọi dự luật ngân sách chỉ có một đảng ủng hộ cho tới khi Quốc hội khóa mới họp. The Epoch Times nhận định điều này có thể dẫn tới một đợt đóng cửa chính phủ vào tháng 12. Ít nhất, tiếng nói của Đảng Dân chủ về mức ngân sách cũng sẽ lớn hơn nhiều so với trường hợp Đảng Cộng hòa giữ được Thượng viện.
Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng
NDAA quy định chính sách của Quốc hội về cách Lầu Năm Góc sử dụng ngân sách chính phủ và cho phép mức chi cho các chương trình của bộ này.
Hạ viện đã thông qua một phiên bản của dự luật vào tháng 7. Các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã đưa dự luật qua vòng ủy ban, nhưng tại Thượng viện dự luật vẫn bế tắc vì bất đồng về các điều khoản chính.
Giữa tháng 7, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã chặn gói chi tiêu quốc phòng quan trọng này, không để dự luật đạt ngưỡng 60 phiếu cần thiết để vượt qua filibuster. Họ gắn cuộc bỏ phiếu với quyết định của chính quyền Trump nối lại cuộc chiến ở Iran.
Dự luật trị giá 1,15 nghìn tỷ USD sẽ cho phép chi gần 1,1 nghìn tỷ USD cho Bộ Chiến tranh, hơn 41,14 tỷ USD cho Bộ Năng lượng để quản lý kho vũ khí hạt nhân của Mỹ, và 11 tỷ USD cho các hoạt động khác liên quan đến quốc phòng.
Cải cách cấp phép năng lượng
Các nhà lập pháp cũng sẽ tiếp tục nỗ lực lưỡng đảng nhằm cải cách quy trình cấp phép năng lượng của Mỹ. Nỗ lực này do các Thượng nghị sĩ Mike Lee (Đảng Cộng hòa, bang Utah), Shelley Moore Capito (Đảng Cộng hòa, bang West Virginia), Martin Heinrich (Đảng Dân chủ, bang New Mexico) và Sheldon Whitehouse (Đảng Dân chủ, bang Rhode Island) dẫn đầu.
Dự luật mang tên Đạo luật Lưỡng đảng về Khả năng Chi trả và Việc làm của Mỹ năm 2026 sẽ giúp các dự án năng lượng dễ được liên bang cấp phép hơn.
Dự luật nhằm giảm bớt gánh nặng cho các nguồn năng lượng truyền thống và ngành khai mỏ, một yêu cầu của Đảng Cộng hòa. Dự luật cũng hướng tới mở rộng lưới điện Mỹ và phát triển hạ tầng năng lượng sạch, một mục tiêu chính của Đảng Dân chủ.
Những người ủng hộ đang tìm cách gắn dự luật này vào dự luật ngân sách chính phủ hoặc NDAA.
Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein II
Hạ viện cũng dự kiến xem xét Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein II do Hạ nghị sĩ Ro Khanna (Đảng Dân chủ, bang California) và ông Massie bảo trợ. Dự luật sẽ buộc chính quyền cung cấp thông tin không bị bôi đen cho các nạn nhân của Epstein khi họ yêu cầu, gồm thông tin về chính họ hoặc về những tổn hại họ cho là đã phải chịu.
Ông Massie cho biết ông tin tưởng dự luật sẽ đạt đủ 218 chữ ký cần thiết để buộc Hạ viện bỏ phiếu khi Quốc hội họp trở lại.
Những nạn nhân sống sót và các nhà lập pháp cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ, dưới thời cựu Bộ trưởng Pam Bondi và Bộ trưởng Todd Blanche, đã che giấu những thông tin và danh tính quan trọng trong hồ sơ kể từ khi phiên bản đầu của dự luật được thông qua. Bộ Tư pháp dưới thời ông Trump chưa công bố vụ truy tố mới nào đối với những người bị cáo buộc là đồng phạm của Epstein dựa trên bằng chứng trong hồ sơ.
Trước việc Bộ Tư pháp không hành động, dự luật sẽ cho bộ trưởng tư pháp các bang quyền tiếp cận trực tiếp hồ sơ để truy tố hành vi phạm tội ở cấp bang. Những nạn nhân sống sót cũng được quyền khởi kiện Bộ trưởng Tư pháp Mỹ vì giữ lại hoặc bôi đen các hồ sơ liên quan đến họ hay những tổn hại họ phải chịu.
Luận tội ông Hegseth
Ông Hegseth đã trở thành mục tiêu sau thất bại bầu cử. Những nhân vật Đảng Cộng hòa như Phó Tổng thống JD Vance và ông Donald Trump Jr. cho rằng nguyên nhân của thất bại này là cuộc chiến ở Iran.
Ông Massie đã đưa ra 8 điều khoản luận tội ông Hegseth trước khi Hạ viện bước vào kỳ nghỉ tháng 10, nhưng khi đó không đủ thời gian để bỏ phiếu.
Trong các điều khoản này có cáo buộc ông Hegseth vi phạm Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh, hành động bất chấp tính mạng dân thường và đàn áp tự do ngôn luận. Bộ của ông cũng bị cáo buộc tiến hành các vụ giết người ngoài vòng pháp luật.
Khi đó, ông Massie nói ông Hegseth đã hành động “trái với sự tín nhiệm đặt vào cương vị Bộ trưởng Quốc phòng và phá hoại chính thể hiến định”, gây “tổn hại lớn cho luật pháp và công lý” và “thương tổn rõ rệt cho người dân Mỹ”.
Lầu Năm Góc không phản hồi yêu cầu bình luận về các cáo buộc.
Xem thêm
Từ khóa Đảng Dân chủ Hạ Viện Mỹ quốc hội Mỹ Mỹ đóng cửa chính phủ Jeffrey Epstein Pete Hegseth Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026 Đảng Cộng hòa
