Trung Quốc cùng Pakistan kêu gọi hòa đàm Iran, đề xuất 5 điểm chính
- Thiên Vân
- •
Trung Quốc và Pakistan kêu gọi các bên ngừng bắn và mở đàm phán hòa bình sớm nhất, đồng thời đưa ra đề xuất 5 điểm nhấn mạnh giải pháp ngoại giao, tôn trọng luật quốc tế và bảo vệ dân thường. Hai nước đặc biệt nhấn mạnh việc khôi phục lưu thông hàng hải “bình thường” ở Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng then chốt của thế giới, nhằm giảm gián đoạn thương mại và áp lực giá năng lượng. Pakistan được xem như bên trung gian tiềm năng nhờ giữ quan hệ tương đối cân bằng và đang vận động nhiều nước liên quan để thúc đẩy tiến trình hòa giải.
Ngày 31/3/2026, ngoại trưởng Trung Quốc và Pakistan gặp nhau tại Bắc Kinh và cùng kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành vi thù địch trong khu vực Vịnh Ba Tư và Trung Đông, mở đường cho các cuộc đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt.
Sáng kiến hòa bình của Trung Quốc và Pakistan
Khuôn khổ đề xuất 5 điểm
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại vùng Vịnh và Trung Đông, đặc biệt liên quan đến xung đột giữa liên minh Mỹ–Israel và Iran, Trung Quốc và Pakistan đã chính thức công bố một sáng kiến hòa bình gồm năm điểm trọng yếu, nhằm thúc đẩy ổn định khu vực và giảm thiểu nguy cơ đối đầu quân sự.
Nội dung cốt lõi của sáng kiến bao gồm:
- Kêu gọi chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch;
- Thúc đẩy việc sớm khởi động các cuộc đàm phán hòa bình;
- Bảo đảm an toàn cho dân thường và các cơ sở phi quân sự;
- Duy trì an ninh hàng hải, bảo đảm hoạt động lưu thông bình thường của tàu thuyền tại Eo biển Hormuz;
- Tôn trọng Hiến chương của Liên Hiệp Quốc cùng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.
Cơ sở và định hướng của sáng kiến:
Hai quốc gia khẳng định rằng đối thoại và ngoại giao là “con đường khả thi duy nhất” nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời cam kết đóng vai trò hỗ trợ các bên liên quan trong tiến trình hòa bình, trên nguyên tắc không đe dọa và không sử dụng vũ lực.
Vai trò của Pakistan:
Pakistan được coi là trung gian tiềm năng cho hòa đàm Mỹ-Iran, tận dụng mối quan hệ tương đối cân bằng với cả hai bên.
Tình trạng Eo biển Hormuz hiện nay
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược cực kỳ quan trọng:
Khoảng 20% dầu mỏ thế giới được vận chuyển qua đây trong điều kiện bình thường.
Tình hình gần đây:
Xung đột đã khiến Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, gián đoạn vận tải và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.
Một số tàu chiến và vận tải đã cố gắng vượt qua eo biển với nhiều rủi ro; các hãng vận tải phải sử dụng chiến thuật tránh né nguy hiểm (như tắt hệ thống định vị).
Nhiều nước — trong đó có Pháp và các nước EU — bày tỏ quan điểm hỗ trợ mở lại tuyến đường biển này.
Đột phá gần đây:
Một số tàu chở hàng Trung Quốc và tàu chở hàng quốc tế khác đã đi qua thành công sau những nỗ lực phối hợp theo thỏa thuận tạm thời.
Phản ứng và bối cảnh xung đột
Một số diễn biến khác liên quan:
Mỹ và Israel tiếp tục chiến dịch quân sự chống Iran trong bối cảnh xung đột kéo dài, với các quan điểm khác nhau về cách kết thúc cuộc chiến.
Iran từng từ chối đề xuất hòa bình 15 điểm từ Mỹ vì cho là “quá mức và phi thực tế”.
Các cuộc đàm phán gián tiếp vẫn đang được xúc tiến thông qua các bên trung gian như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập.
Ý nghĩa chiến lược
Đối với Trung Quốc và Pakistan:
Việc thúc đẩy hòa bình có lợi về an ninh năng lượng (đặc biệt cho Trung Quốc) và thể hiện vai trò ngoại giao tích cực trong khu vực.
Đối với hoạt động hàng hải toàn cầu:
Mở lại bình thường Eo biển Hormuz sẽ giảm áp lực lên nguồn cung năng lượng và giải tỏa tình trạng gián đoạn thương mại.
Đối với xung đột Mỹ-Iran:
Một giải pháp ngoại giao nếu thành công có thể kéo các quốc gia lớn khác vào khuôn khổ hòa bình rộng hơn, giảm nguy cơ chiến tranh lan rộng hơn.
Thiên Vân, theo Reuters, Bloomberg, Al Arabiya English
Xem thêm
Từ khóa Iran
