Bộ Y tế sẽ mở rộng mua sắm tập trung để kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế 

Bộ Y tế sẽ nghiên cứu mua sắm tập trung với các thiết bị đắt tiền, độc quyền hoặc chỉ có một nhà cung cấp tại Việt Nam, cùng với mở rộng đàm phán giá thuốc để giảm chi phí. 

Kiểm soát giá từ nhập khẩu đến bệnh viện

Tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ đã nắm thông tin về tình trạng một số thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu vào Việt Nam bị nâng giá tại nước ngoài. Bộ đang phối hợp với các cơ quan chức năng để cung cấp thông tin phục vụ xác minh, xử lý. 

Theo ông Hà, việc quản lý giá thuốc và thiết bị y tế được thực hiện ở nhiều khâu, từ giá nhập khẩu, kê khai giá, đấu thầu, mua sắm đến sử dụng và thanh toán tại các cơ sở y tế.

Đối với thiết bị y tế, pháp luật hiện hành không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ sản phẩm. Giá được quản lý thông qua các quy định về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và pháp luật chuyên ngành. 

Tại khâu nhập khẩu, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác của trị giá hàng hóa. Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, xác định trị giá theo quy định.

Trường hợp phát hiện việc tạo các khâu trung gian ở nước ngoài nhằm nâng giá thiết bị trước khi đưa vào Việt Nam, các cơ quan chức năng sẽ xem xét, xử lý theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định liên quan. 

Quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời

Một trong những hướng được Bộ Y tế đưa ra là chuyển mạnh sang quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Theo đó, thiết bị sẽ được theo dõi từ khâu phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và tiêu hủy. 

Bộ cũng dự kiến hoàn thiện cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế, chuẩn hóa thông tin từ số lưu hành, hệ thống phân phối đến giá, báo giá và giá niêm yết khi sản phẩm được đưa vào Việt Nam.

Danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế sẽ được kê khai, cập nhật và công khai trên một cổng thông tin chung. 

Việc có dữ liệu thống nhất được kỳ vọng giúp các cơ sở khám chữa bệnh có thêm thông tin để đối chiếu khi lựa chọn và mua sắm thiết bị.

Mở rộng mua sắm tập trung, đàm phán giá

Bộ Y tế sẽ tiếp tục nghiên cứu cơ chế mua sắm tập trung và đàm phán giá đối với một số nhóm sản phẩm đặc thù.

Nhóm được ưu tiên nghiên cứu gồm các thiết bị có giá trị lớn, thiết bị mang tính độc quyền hoặc sản phẩm chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam. Đây là những nhóm hàng có ít cơ sở so sánh giá. 

Đối với thuốc, Bộ Y tế sẽ mở rộng mua sắm tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá. Các nhóm thuốc được sử dụng với tần suất lớn tại cơ sở y tế, trong đó có kháng sinh, sẽ được nghiên cứu đưa vào cơ chế mua sắm tập trung. 

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia thời gian qua đã giúp tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng.

Đối với thuốc kê đơn, cơ sở sản xuất và nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến. Cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố theo quy định. Bộ Y tế cũng rà soát giá công bố dựa trên thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu tại các cơ sở y tế. 

Tăng liên thông dữ liệu, giảm khâu trung gian

Bộ Y tế định hướng tiếp tục đầu tư, hoàn thiện và kết nối hệ thống dữ liệu về dược và thiết bị y tế với quá trình chuyển đổi số của ngành.

Mục tiêu là xây dựng hệ thống quản lý xuyên suốt từ cấp phép, lưu hành, phân phối, giá đến sử dụng. Dữ liệu này sẽ phục vụ công tác điều hành, kiểm tra và giám sát thị trường. 

Bộ cũng dự kiến tăng cường phối hợp giữa các cơ quan như y tế, tài chính, thuế và hải quan để kiểm soát những trường hợp có dấu hiệu bất thường trong quá trình hình thành giá trước khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam.

Song song với kiểm soát giá, ngành y tế đặt mục tiêu tăng nguồn cung trong nước, trong đó thúc đẩy sản xuất thuốc thông qua chuyển giao công nghệ, từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. 

Giải pháp được đưa ra sau vụ án Việt Mỹ

Thông tin về các giải pháp quản lý giá được Bộ Y tế đưa ra trong bối cảnh vụ án xảy ra tại Công ty thiết bị y tế Việt Mỹ đang được cơ quan điều tra xử lý.

Theo nguồn được cung cấp, đến ngày 1/10, cơ quan công an đã khởi tố 9 người trong vụ án với các cáo buộc liên quan đến nhận hối lộ, buôn lậu và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; cơ quan điều tra đã thu hồi 261.000 USD và 118 tỷ đồng. 

Cơ quan điều tra bước đầu cáo buộc một số doanh nghiệp liên quan được thành lập và vận hành tại Việt Nam, Singapore và Hong Kong để mua bán qua nhiều khâu, qua đó nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam.

Đây là nội dung thuộc quá trình điều tra vụ án và các cáo buộc chưa phải kết luận cuối cùng của cơ quan xét xử. 

Về phía quản lý nhà nước, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược, đồng thời dự kiến tham mưu Chính phủ sửa đổi một số quy định pháp luật trong kỳ họp Quốc hội tháng 10. 

Mục tiêu được Bộ Y tế đặt ra là kiểm soát chi phí, tăng tính minh bạch trong mua sắm, đưa thuốc có chất lượng với giá phù hợp đến người dân và hạn chế nguy cơ đứt gãy nguồn cung thuốc thiết yếu.