Những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 10/2026

Minh Long
•
Thứ Ba, 29/09/2026

Bốn nhóm chính sách mới về người có công, thủ tục xuất nhập khẩu, kiểm soát tàu thuyền và Quỹ Học bổng Quốc gia sẽ lần lượt có hiệu lực trong tháng 10/2026.

Từ tháng 10/2026, nhiều quy định mới bắt đầu được áp dụng. Đáng chú ý là mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công tăng lên 3,012 triệu đồng; VNeID được sử dụng để đăng ký, truy cập Cổng thông tin một cửa quốc gia; thủ tục kiểm soát tàu thuyền tại một số cửa khẩu cảng được quy định mới và Quỹ Học bổng Quốc gia chính thức có quy định riêng về tổ chức, quản lý, sử dụng.

Mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công tăng lên 3,012 triệu đồng

Nghị định 321/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Theo nghị định, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công được nâng từ 2,789 triệu đồng lên 3,012 triệu đồng. Đây là mức căn cứ để tính trợ cấp, phụ cấp và một số chế độ ưu đãi đối với người có công và thân nhân.

Nghị định áp dụng đối với người có công với cách mạng và thân nhân theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Bên cạnh các khoản trợ cấp, phụ cấp, chính sách ưu đãi còn bao gồm bảo hiểm y tế, điều dưỡng phục hồi sức khỏe, hỗ trợ phương tiện trợ giúp và dụng cụ chỉnh hình, hỗ trợ giáo dục, hỗ trợ thăm viếng và di chuyển hài cốt liệt sĩ cùng một số chế độ khác.

Các mức hưởng được tính theo mức chuẩn và sẽ được điều chỉnh khi mức chuẩn thay đổi.

Có thể dùng VNeID truy cập Cổng thông tin một cửa quốc gia

Nghị định 336/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 22/8/2026, quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/10/2026.

Một điểm đáng chú ý là người sử dụng có thể dùng tài khoản định danh điện tử được cấp qua ứng dụng VNeID để đăng ký và truy cập Cổng thông tin một cửa quốc gia, bên cạnh việc đăng ký tài khoản và chữ ký số trên hệ thống.

Nghị định cũng quy định việc đăng ký, khóa, kích hoạt, thu hồi và quản lý tài khoản người sử dụng cùng chữ ký số trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Sau khi tiếp nhận thông tin đăng ký, đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin của người khai trong thời hạn 1 ngày làm việc.

Nếu thông tin chưa đầy đủ hoặc không chính xác, người khai sẽ được thông báo qua thư điện tử để sửa đổi, bổ sung hoặc được thông báo không chấp nhận và nêu lý do. Trường hợp thông tin đầy đủ, chính xác, hệ thống sẽ thông báo chấp thuận qua thư điện tử.

Quy định mới về kiểm soát tàu thuyền tại cửa khẩu cảng

Nghị định 289/2026/NĐ-CP về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Nghị định quy định các thủ tục kiểm soát, kiểm tra, giám sát và cấp giấy phép liên quan đến thuyền viên, hành khách, tàu thuyền Việt Nam, tàu thuyền mang cờ nước ngoài và một số phương tiện khác tại các cửa khẩu cảng thuộc phạm vi quản lý.

Đối với tàu thuyền nhập cảnh, thuyền viên và hành khách phải thực hiện thủ tục nhập cảnh tại cửa khẩu cảng đầu tiên mà tàu đến.

Đối với tàu thuyền nước ngoài xuất cảnh, thủ tục xuất cảnh được thực hiện tại cửa khẩu cảng cuối cùng trước khi tàu rời biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam.

Tàu thuyền Việt Nam xuất cảnh cũng phải hoàn tất thủ tục tại cửa khẩu cảng cuối cùng trước khi rời vùng biển Việt Nam. Tàu thuyền quá cảnh phải thực hiện thủ tục quá cảnh khi đi vào khu vực biên giới biển Việt Nam.

Trong thời gian quá cảnh, thuyền trưởng chịu trách nhiệm quản lý thuyền viên, hành khách và hàng hóa trên tàu; đồng thời phải giữ nguyên trạng thái niêm phong và hồ sơ xuất nhập cảnh.

Tàu thuyền quá cảnh không được tự ý cho người xuống hoặc rời tàu, cho phương tiện cập mạn hoặc thực hiện các hoạt động khác nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cho phép, trừ một số trường hợp phục vụ nhiệm vụ quản lý nhà nước, hoa tiêu, làm thủ tục hoặc cấp cứu y tế.

Đối với tàu thuyền chuyển cảng, thủ tục chuyển cảng đi phải được hoàn thành trước khi rời cửa khẩu cảng để đến một cửa khẩu cảng khác; sau khi đến nơi, thực hiện thủ tục chuyển cảng đến.

Quỹ Học bổng Quốc gia có quy định mới

Nghị định 317/2026/NĐ-CP về tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia có hiệu lực từ ngày 1/10/2026

Theo quy định, Quỹ hướng đến việc mở rộng cơ hội học tập, nghiên cứu, phát triển kỹ năng nghề và năng lực cá nhân; đồng thời hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo các định hướng ưu tiên trong từng giai đoạn

Quỹ cũng hướng tới việc thu hẹp chênh lệch cơ hội học tập giữa các vùng, miền và nhóm đối tượng. Trong đó có người học ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người học thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên hoặc những nhóm cần được hỗ trợ.

Nghị định quy định 5 nhóm chương trình học bổng gồm học bổng tài năng; học bổng cho người học đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; học bổng thu hút người nước ngoài học tập, nghiên cứu tại Việt Nam và học bổng tạo cơ hội phát triển.

Các khoản hỗ trợ có thể bao gồm học phí, sinh hoạt phí, chi phí học tập và nghiên cứu, thực hành, thực tập, tham gia các chương trình bồi dưỡng, trao đổi học thuật, phát triển kỹ năng nghề, năng lực số và ngoại ngữ.

Tùy chương trình, Quỹ còn có thể hỗ trợ chi phí đi lại, bảo hiểm, thị thực, cư trú đối với chương trình có yếu tố nước ngoài, cũng như một số chi phí phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và hoạt động chuyên môn. Mức hỗ trợ được xác định theo từng chương trình, căn cứ vào đối tượng, điều kiện, tiêu chí và khả năng cân đối nguồn lực.

Như vậy, trong tháng 10/2026, các thay đổi đáng chú ý tập trung vào bốn nhóm chính sách: trợ cấp ưu đãi người có công, thủ tục điện tử trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, kiểm soát tàu thuyền tại cửa khẩu cảng và tổ chức hoạt động của Quỹ Học bổng Quốc gia.