Đã đến lúc cấm điện thoại thông minh trong trường học

Robert Bridge
•
Thứ Tư, 01/04/2026

Đến thời điểm này, tất cả chúng ta đều đã quen thuộc với hình ảnh một giáo viên mệt mỏi cố gắng duy trì trật tự trong lớp học, nơi phần lớn học sinh dán mắt vào điện thoại thông minh thay vì bảng đen bụi bặm. Những nguy hiểm của mạng xã hội đối với tâm trí của cả người trẻ và người lớn đã được chứng minh rõ ràng, và thời gian học sinh dành cho các thiết bị cầm tay đang ngày càng tăng lên trong mỗi nghiên cứu mới.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Carolina ở Chapel Hill đã theo dõi thói quen sử dụng điện thoại theo thời gian thực của học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông và phát hiện ra một điều đáng lo ngại đối với mọi giáo viên và phụ huynh. Việc sử dụng điện thoại diễn ra trong mọi giờ học, và không một học sinh nào trong nghiên cứu trải qua cả ngày học mà không sử dụng điện thoại di động. Có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên, những học sinh sử dụng điện thoại thường xuyên nhất cũng thể hiện khả năng tự kiểm soát kém hơn đáng kể.

Nghiên cứu mới này, được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, đã theo dõi thói quen sử dụng điện thoại của 79 học sinh từ 11 đến 18 tuổi trong hai tuần liên tiếp và phát hiện ra rằng trung bình mỗi thiếu niên dành hơn hai tiếng đồng hồ cho màn hình điện thoại chỉ riêng trong giờ học. Con số này chiếm khoảng một phần ba tổng thời gian sử dụng điện thoại hàng ngày của các em – và hơn một phần tư thời gian học trong ngày! Nhưng phát hiện đáng lo ngại hơn không phải là thời gian học sinh sử dụng điện thoại. Yếu tố đáng báo động là tần suất các em với tay lấy thiết bị của mình, và thói quen phản xạ tự nhiên, lo lắng đó dường như có liên quan đến mức độ tập trung.

Giống như trẻ sơ sinh với tay tìm chiếc chăn yêu thích để an ủi bản thân, học sinh trung bình với lấy điện thoại 64 lần trong suốt ngày học, và những em thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử nhất lại đạt điểm kém hơn trong bài kiểm tra tiêu chuẩn đo lường khả năng tập trung và tự kiểm soát. Nghiên cứu cho thấy mối liên hệ không chỉ giữa điện thoại và sự xao nhãng, mà còn giữa việc sử dụng điện thoại một cách cưỡng chế và loại kỷ luật tinh thần mà thanh thiếu niên cần để học hỏi và phát triển.

Điều đó khá đáng báo động… Nó quá nhiều, không chỉ vì bỏ lỡ cơ hội học tập trên lớp,” nhà nghiên cứu Lauren Hale, chuyên gia về giấc ngủ và giáo sư tại Trường Y khoa Renaissance thuộc Đại học Stony Brook, nói với The 74.

“Các em đang bỏ lỡ những tương tác xã hội thực tế với bạn bè đồng trang lứa, điều này cũng quan trọng không kém cho sự phát triển trong giai đoạn quan trọng của cuộc đời”.

Nói rằng điện thoại thông minh đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của thanh thiếu niên là một cách nói giảm nhẹ. Hơn 95% thanh thiếu niên Mỹ cho biết họ có thiết bị cầm tay và gần một nửa tự mô tả mình là “gần như liên tục” trực tuyến tính đến năm 2024. Các tác giả của nghiên cứu này nhằm mục đích xác định xem sức mạnh hiện diện khắp mọi nơi này, hoạt động giống như một loại thuốc đối với hàng triệu người dùng, định hình sự phát triển của thanh thiếu niên như thế nào, “đặc biệt là trong các bối cảnh như trường học, nơi được thiết kế để thúc đẩy sự chú ý bền vững, sự tham gia học tập và sự phát triển xã hội”.

Các tác giả của nghiên cứu viết: “Các lý thuyết phát triển về khả năng tự điều chỉnh cho thấy tuổi thiếu niên là giai đoạn dễ bị phân tâm nhất, do sự trưởng thành liên tục của hệ thống kiểm soát nhận thức vùng vỏ não trước trán cùng với sự nhạy cảm đối với thông tin xã hội mang tính tích cực. Do đó, việc luôn có sẵn điện thoại thông minh sẽ làm tăng sự phân tâm bởi mạng xã hội trong giờ học, tạo ra những thách thức đặc biệt đối với khả năng điều chỉnh sự chú ý và duy trì sự tập trung vào các nhiệm vụ học tập của thanh thiếu niên”.

Nói cách khác, giáo viên đang phải đối mặt với nhiều trở ngại hơn bao giờ hết trong việc kiểm soát lớp học. Tất nhiên, giáo viên không nên bị buộc phải cạnh tranh với điện thoại thông minh trong lớp học. Trong suốt nghiên cứu, việc sử dụng điện thoại được theo dõi trong từng giờ học, từ 8 giờ sáng đến khi tan học lúc 3 giờ chiều. Trung bình, thời gian sử dụng màn hình tăng dần từ khoảng 16 phút lúc 8 giờ sáng lên hơn 22 phút vào lúc 2 giờ chiều. Một học sinh đặc biệt mất tập trung đã sử dụng điện thoại hơn năm giờ trong suốt thời gian nghiên cứu.

Học sinh trung học sử dụng điện thoại thông minh nhiều hơn đáng kể so với học sinh cấp hai, trung bình khoảng 23 phút thời gian sử dụng màn hình mỗi giờ so với khoảng 12 phút của học sinh nhỏ tuổi hơn. Các nhà nghiên cứu cũng theo dõi xem ứng dụng nào đang thu hút sự chú ý. Không có gì ngạc nhiên khi các ông lớn mạng xã hội, bao gồm Instagram, TikTok và Snapchat, kết hợp với các ứng dụng giải trí như YouTube, chiếm gần 70% tổng thời gian sử dụng màn hình trong giờ học. Đáng kinh ngạc, báo cáo cho thấy học sinh trung bình dành khoảng 75 phút cho mạng xã hội trong giờ học và gần 50 phút cho các ứng dụng giải trí.

Liệu việc dành quá nhiều thời gian trước màn hình có ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tập trung của học sinh? Để tìm hiểu, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra khả năng tập trung của học sinh trung học bằng bài kiểm tra “đi/không đi”, một bài tập tiêu chuẩn trong đó người tham gia được hướng dẫn nhấn nút khi nhìn thấy một hình ảnh nhưng không nhấn khi nhìn thấy hình ảnh khác. Bài kiểm tra này đo lường khả năng kiềm chế xung động tự động của một người, một thuộc tính quan trọng của khả năng tự kiểm soát. Trong số những học sinh được kiểm tra, những học sinh sử dụng điện thoại thường xuyên hơn trong giờ học có kết quả học tập kém hơn.

Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ các nhà quản lý trường học và phụ huynh trong cuộc tranh luận đang diễn ra về việc có nên cấm điện thoại thông minh ở trường học hay không. Trong khi đó, một số quốc gia đã tiến xa hơn. Úc đã cấm trẻ em dưới 16 tuổi đăng ký mạng xã hội và Malaysia đã đưa ra lệnh cấm tương tự vào tháng Giêng. Nghị viện châu Âu đang công khai thảo luận về việc noi theo ví dụ của hai quốc gia này.

Theo RT