Bầu cử Thượng viện Mỹ ở Alaska: Phía bà Peltola kiện đòi công khai hồ sơ phiếu bị loại

Lý Hinh
•
Chủ Nhật, 08/11/2026

Ban vận động của bà Mary Peltola, ứng viên Đảng Dân chủ tranh ghế Thượng viện Mỹ ở Alaska, hôm thứ Sáu (6/11) kiện đòi Cơ quan Bầu cử bang công khai ngay thông tin cử tri có phiếu vắng mặt bị loại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay Thượng nghị sĩ Mỹ Dan Sullivan (Đảng Cộng hòa – bang Alaska) khi mời ông phát biểu tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở Trung tâm Thể thao Tưởng niệm Curtis D. Menard tại Wasilla, Alaska, vào ngày 13/10/2026. (Ảnh: Kent NISHIMURA / AFP qua Getty Images)

Đơn kiện do ban vận động mang tên “Alaskans for Mary” (Người Alaska ủng hộ Mary) nộp lên Tòa Thượng thẩm Anchorage. Ban vận động yêu cầu các quan chức bầu cử bang công bố hồ sơ về những phiếu vắng mặt bị loại trong cuộc bầu cử giữa kỳ, kèm lý do loại các phiếu này. Bị đơn gồm Cơ quan Bầu cử bang Alaska, Phó Thống đốc Nancy Dahlstrom và Giám đốc Cơ quan Bầu cử bang Carol Beecher.

Ban vận động cho biết họ đã dựa vào Luật Hồ sơ Công cộng của Alaska để đề nghị cung cấp các hồ sơ này hôm 27/10, rồi nhắc lại đề nghị hôm thứ Tư (4/11), nhưng vẫn không nhận được hồi âm. Sau đó, Cơ quan Bầu cử bang từ chối cho họ xem ngay các hồ sơ liên quan.

Nguyên đơn còn xin tòa ban hành lệnh tạm thời khẩn cấp và lệnh sơ bộ, buộc các quan chức bầu cử công khai ngay những hồ sơ này. Họ lập luận rằng thời gian là yếu tố then chốt, vì việc kiểm phiếu và chứng nhận kết quả bầu cử đang diễn ra.

Đơn kiện nêu rằng nếu không có hồ sơ kịp thời, ban vận động sẽ không thể giám sát việc các lá phiếu có được đếm đúng hay không. Họ cũng không thể xác minh cáo buộc trong đơn rằng Cơ quan Bầu cử bang đã loại sai phiếu của một số cử tri.

Vụ kiện được nộp khi Alaska vẫn đang kiểm phiếu cuộc bầu cử Thượng viện liên bang. Cuộc đua rất sát sao: tính đến tối thứ Sáu, khi khoảng 75% số phiếu đã được kiểm, bà Peltola chỉ dẫn trước hơn 600 phiếu, đạt 48,17% so với 47,88% của Thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan Sullivan, ứng viên Đảng Cộng hòa.

Vì cách biệt rất nhỏ, kết quả có thể phụ thuộc vào những phiếu gửi qua bưu điện chưa đến nơi và phiếu được chuyển bằng máy bay từ các cộng đồng vùng sâu vùng xa. Alaska nhận phiếu vắng mặt gửi đến trong vòng 15 ngày sau ngày bầu cử, nên việc kiểm phiếu phải đến ngày 18/11 mới kết thúc.

Nhờ kết quả cuộc bầu cử hôm thứ Ba (3/11), Đảng Dân chủ đến nay đã nắm 54 trong 100 ghế Thượng viện Mỹ. Hai ghế ở Alaska và Mississippi vẫn chưa ngã ngũ.

Bộ Tư pháp bang Alaska đại diện cho Phó Thống đốc và Cơ quan Bầu cử bang trong vụ kiện. Trong một tuyên bố, cơ quan này cho biết Cơ quan Bầu cử từ lâu vẫn coi các hồ sơ này là tài liệu mật, và luật Alaska không yêu cầu công khai chúng.

Nhân viên Cơ quan Bầu cử bang đưa ra quyết định ban đầu về việc có chấp nhận một phiếu vắng mặt hay không. Quyết định cuối cùng chỉ có sau ngày bỏ phiếu, vì cơ quan này phải kiểm tra xem cử tri đã gửi phiếu vắng mặt qua bưu điện có còn đến điểm bầu cử bỏ phiếu trực tiếp hay không.

Hội đồng thẩm tra của Cơ quan Bầu cử bang, gồm thành viên từ nhiều đảng phái, chịu trách nhiệm xét duyệt phiếu vắng mặt.

Luật Alaska không bắt buộc Cơ quan Bầu cử bang công bố một phiếu vắng mặt có bị loại hay không trước khi kết quả bầu cử được chứng nhận.

Sau mỗi cuộc bầu cử, cơ quan này đều công bố danh sách nêu số phiếu vắng mặt bị loại và lý do loại. Cử tri có phiếu bị loại cũng nhận được thư giải thích nguyên nhân.

Tuy nhiên, phải vài tuần sau khi có kết quả bầu cử cuối cùng, Cơ quan Bầu cử bang mới công bố các thông tin này hoặc gửi thư cho cử tri liên quan.

“Việc công bố thông tin sơ bộ theo cách vụ kiện yêu cầu sẽ tạo thêm gánh nặng trong lúc xử lý phiếu, và cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ kiểm phiếu. Nhiều năm nay, Cơ quan Bầu cử vẫn bảo vệ loại thông tin này và sẽ đề nghị tòa án bảo vệ những thông tin đó,” Bộ Tư pháp bang Alaska cho biết.