Apple muốn mua chip nhớ Trung Quốc, Micron và lưỡng đảng cảnh báo

Bảo Minh
•
Thứ Năm, 30/07/2026

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy nhu cầu rất lớn đối với bộ nhớ DRAM và bộ nhớ flash NAND dành cho các trung tâm dữ liệu, khiến nguồn cung bộ nhớ toàn cầu trở nên khan hiếm. Để giảm chi phí và giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung, Apple được cho là đang cân nhắc mua chip nhớ từ Trung Quốc, nhưng kế hoạch này đang vấp phải sự phản đối của Micron Technology, nhà sản xuất chip nhớ quy mô lớn duy nhất của Mỹ. Micron hiện đang vận động chính quyền Tổng thống Donald Trump ngăn chặn kế hoạch của Apple.

Ảnh minh họa: Một cửa hàng Apple ở California, Hoa Kỳ. (Ảnh: John Fredricks/The Epoch Times)

Apple muốn mua chip Trung Quốc

Một bài viết mới đây của Yahoo News cho biết việc xây dựng các nhà máy sản xuất chip mới đòi hỏi chi phí rất lớn và mất nhiều năm, trong khi các nhà sản xuất hiện tại không thể nhanh chóng tăng công suất khi nhu cầu tăng đột biến. Điều này khiến nguồn cung căng thẳng, giá bộ nhớ tăng mạnh và tạo áp lực lớn đối với Apple cũng như các nhà sản xuất máy tính khác. Để giảm chi phí, Apple muốn mua chip nhớ từ hai công ty Trung Quốc là ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies Co. (YMTC).

Bài viết dẫn nguồn từ The Wall Street Journal cho biết các lãnh đạo Apple đã trình bày kế hoạch này với Tổng thống Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Ban đầu, Apple dự định chỉ sử dụng các chip này cho các thiết bị bán tại thị trường Trung Quốc, nhưng hiện muốn sử dụng chip Trung Quốc cho các sản phẩm bán trên toàn cầu, bao gồm cả thị trường Mỹ.

Bài viết cho biết vấn đề nằm ở chỗ cả CXMT và YMTC đều bị Lầu Năm Góc xác định là doanh nghiệp quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), trong khi YMTC còn nằm trong Danh sách Thực thể (Entity List) của Bộ Thương mại Mỹ. Việc Apple mua chip từ hai công ty này không vi phạm pháp luật, nhưng lại rất nhạy cảm về mặt chính trị.

Micron cảnh báo: Mua chip Trung Quốc chẳng khác nào “rước sói vào nhà”

Giám đốc điều hành Micron, ông Sanjay Mehrotra, cảnh báo rằng việc cho phép các công ty Mỹ mua chip Trung Quốc chẳng khác nào “rước sói vào nhà”, mặc cho ngành công nghiệp được ĐCSTQ trợ cấp phá hủy ngành sản xuất chip của Mỹ, giống như ngành thép Trung Quốc từng làm suy yếu ngành thép Mỹ. Theo ông, kịch bản này cũng có thể lặp lại trong lĩnh vực DRAM và bộ nhớ flash NAND.

Micron đề xuất rằng vấn đề thiếu hụt chip hoàn toàn có thể được giải quyết bằng cách đẩy nhanh tiến độ xây dựng các nhà máy trong nước và tăng đầu tư nội địa. Công ty đã cam kết đầu tư hơn 250 tỷ USD trước năm 2035, bao gồm xây dựng các nhà máy sản xuất chip mới tại các bang Idaho, New York và Virginia. Tuy nhiên, bài viết cho rằng vấn đề lớn nhất là “nước xa không cứu được lửa gần”, bởi các nhà máy này sẽ chưa thể gia tăng đáng kể nguồn cung bộ nhớ trong vài năm tới.

Apple phản bác rằng Micron không chỉ đẩy giá lên cao, với tỷ suất lợi nhuận gộp hiện đã vượt 80%, mà còn đầu tư mở rộng công suất quá chậm. Phần lớn công suất mới lại được dành cho các trung tâm dữ liệu AI, thay vì phục vụ điện thoại thông minh hoặc máy tính xách tay.

Đáp lại, Micron cho rằng chính chiến lược đàm phán giá quyết liệt của Apple trong nhiều năm qua đã cản trở kế hoạch đầu tư của hãng, cuối cùng dẫn đến tình trạng thiếu hụt chip nhớ hiện nay.

Hiện Nhà Trắng chưa công khai lập trường. Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết chính phủ mong muốn vừa bảo đảm an ninh quốc gia, vừa thu hút đầu tư và giảm giá chip. Điều này đồng nghĩa chính quyền Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan: vừa muốn hạ giá chip cho người tiêu dùng, vừa muốn tăng sản lượng chip trong nước.

Bài viết nhận định, đối với Apple, chip Trung Quốc có giá rẻ hơn và có thể giúp giảm áp lực chi phí cho thế hệ điện thoại và máy tính xách tay tiếp theo. Tuy nhiên, nếu Micron giành phần thắng, Apple sẽ không thể tiếp tục tìm giải pháp tình thế này.

Lưỡng đảng Mỹ cảnh báo Apple không dùng chip nhớ của doanh nghiệp Trung Quốc

Không chỉ mỗi Micron quan ngại về vấn đề này, nhiều thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng của Mỹ mới đây đã gửi thư chung tới Apple, yêu cầu công ty không mua chip nhớ của CXMT và YMTC, ngay cả khi chỉ dùng cho các thiết bị bán tại thị trường Trung Quốc. Các nghị sĩ cảnh báo động thái này có thể khiến Apple gián tiếp hỗ trợ những doanh nghiệp bị cho là có liên hệ với quân đội ĐCSTQ và gây rủi ro đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Theo Bloomberg, thư do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jim Banks và Thượng nghị sĩ Dân chủ Chuck Schumer khởi xướng, với sự tham gia ký tên của nhiều nghị sĩ lưỡng đảng.

Trong thư, các nghị sĩ cho biết CXMT và YMTC đều đã bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách mới nhất các “doanh nghiệp quân sự Trung Quốc”. Chính phủ Mỹ xác định 2 công ty này có liên hệ với quân đội ĐCSTQ. Theo các nghị sĩ, nếu Apple sử dụng sản phẩm của họ, công ty điện tử tiêu dùng có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới sẽ phụ thuộc vào các nhà cung cấp bị Mỹ xác định có nền tảng quân sự — một quyết định mà họ cho là “thiển cận”.

Các nghị sĩ cho rằng ngay cả khi Apple hiện chỉ dự định sử dụng chip nhớ Trung Quốc cho các sản phẩm bán tại thị trường Trung Quốc, thì sau khi hoàn tất quy trình chứng nhận nhà cung cấp, việc mở rộng sang các sản phẩm toàn cầu sau này chỉ cần một quyết định nội bộ về mua sắm. Vì vậy, cam kết “chỉ dùng cho thị trường Trung Quốc” không thể loại bỏ các rủi ro an ninh tiềm tàng.

Ngoài ra, họ cũng bác bỏ lập luận rằng mua chip Trung Quốc sẽ giúp giảm chi phí, cho rằng các phân tích thị trường cho thấy giá một số sản phẩm của CXMT không hề thấp hơn các đối thủ cạnh tranh. Theo các nghị sĩ, ngay cả khi có lợi thế về giá, việc Apple hoàn tất chứng nhận các sản phẩm này vẫn có thể tạo ra tác động lâu dài đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Ngay từ năm 2022, Apple từng có kế hoạch sử dụng chip nhớ NAND của YMTC trên một số mẫu iPhone bán tại thị trường Trung Quốc, nhưng cuối cùng đã không triển khai sau khi vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cả hai đảng trong Quốc hội Mỹ.

Lần này, các thượng nghị sĩ yêu cầu Apple trước ngày 21/8 phải cam kết sẽ không đưa chip nhớ của CXMT hoặc YMTC vào chuỗi cung ứng sản phẩm, đồng thời giải trình liệu có liên quan đến việc chia sẻ tài liệu kỹ thuật, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ hay không, cũng như liệu Apple đã từng đề nghị các nhà sản xuất chip nhớ của Mỹ hoặc Hàn Quốc ưu tiên cung ứng hay chưa.

Các nghị sĩ cho rằng nếu Apple tiên phong mua chip nhớ Trung Quốc, điều này có thể phát đi tín hiệu sai lệch cho thị trường, khiến nhiều công ty công nghệ khác làm theo, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư vào ngành bán dẫn của Mỹ và làm suy yếu các chính sách đưa hoạt động sản xuất chip trở lại Mỹ trong những năm gần đây.

Sự việc diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục gia tăng, khi chuỗi cung ứng bán dẫn đã trở thành một trong những trọng tâm của chính sách Mỹ đối với Trung Quốc. Những năm gần đây, Washington liên tục siết chặt các biện pháp hạn chế đối với các doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy đưa hoạt động sản xuất chip trở lại Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc.

Chip Trung Quốc khó lung lay vị thế của Micron trong HBM, nhưng gây bất lợi cho SanDisk

Ông MS Hwang (Hoàng Minh Sinh), Giám đốc nghiên cứu của hãng phân tích công nghệ Counterpoint Research, nói với Benzinga rằng dù các nhà sản xuất chip Trung Quốc đang nhanh chóng bắt kịp trong lĩnh vực DRAM phổ thông và bộ nhớ flash NAND, nhưng rất khó vượt qua các đối thủ trong lĩnh vực HBM.

HBM (High Bandwidth Memory – bộ nhớ băng thông cao) là loại chip chuyên dụng cung cấp sức mạnh cho các bộ tăng tốc AI thế hệ mới của Nvidia. Thị trường này trong vài năm tới nhiều khả năng vẫn do Micron, SK Hynix và Samsung Electronics thống trị.

Ông Hwang cho rằng các nhà sản xuất chip Trung Quốc có thể đến nửa đầu năm 2027 mới sản xuất được HBM3. Khi đó, Micron, SK Hynix và Samsung nhiều khả năng đã đáp ứng nhu cầu đối với HBM4, tức vẫn duy trì khoảng cách một thế hệ công nghệ.

Chuyên gia này cũng lo ngại rằng khác với HBM, thị trường bộ nhớ phổ thông là một câu chuyện khác. Đây là thị trường có mức độ tiêu chuẩn hóa cao hơn, khách hàng quan tâm nhiều hơn đến giá cả; rào cản lớn nhất là vốn chứ không phải công nghệ, trong khi các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc nhận được khoản trợ cấp rất lớn từ chính phủ. Điều này đồng nghĩa các nhà cung cấp NAND truyền thống như SanDisk của Mỹ có thể rơi vào thế rất bất lợi khi phải cạnh tranh với các doanh nghiệp Trung Quốc sẵn sàng cạnh tranh bằng mọi giá.

Ông Hwang cho biết giá chip nhớ đã tăng gần gấp 4 lần trong vòng 1 năm qua, trong đó phần lớn mức tăng diễn ra trong sáu tháng gần đây. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung chủ yếu tập trung ở các lĩnh vực tiêu dùng như điện thoại thông minh, máy tính cá nhân, trò chơi điện tử và thiết bị gia dụng; DRAM và NAND cũng trong tình trạng tương tự, nhưng nguồn cung DRAM có vẻ còn căng thẳng hơn. Đáng chú ý, những phân khúc có mức tăng giá mạnh nhất lại chính là những lĩnh vực mà công suất sản xuất từ Trung Quốc đang đổ vào.

Các chuyên gia nhận định, một mặt, do các đối thủ Trung Quốc khó vượt qua rào cản công nghệ nên các doanh nghiệp sản xuất HBM vẫn sẽ tiếp tục hưởng lợi từ thị trường. Mặt khác, các nhà sản xuất chip nhớ phổ thông của Trung Quốc đang mở rộng công suất nhờ nguồn trợ cấp lớn từ chính quyền ĐCSTQ, tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với các nhà sản xuất DRAM và NAND như SanDisk.