Mỹ khởi động các cuộc điều tra 301 mới, ông Greer và ông Bessent lên tiếng

Bảo Minh
•
Thứ Bảy, 21/02/2026

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ thẩm quyền của Tổng thống Trump trong việc áp thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định chính quyền Trump sẽ khởi động các cuộc điều tra mới theo Điều 301 và sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì, thậm chí khôi phục, các mức thuế quan hiện hành.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 30/10. (Ảnh: Madalina Kilroy / Epoch Times)

Cùng lúc, dữ liệu chính thức cho thấy dưới tác động của chính sách thuế quan hiện hành, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm đáng kể 17% kể từ sau quý II/2025.

Hôm thứ Sáu (20/2), Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trong một tuyên bố rằng mặc dù Tòa án Tối cao đã bác bỏ các mức “thuế đối ứng” và “thuế fentanyl” được áp theo IEEPA, với thuế suất từ 10% đến 50%, nhưng phán quyết này không ảnh hưởng đến các mức thuế được áp dụng theo các cơ sở pháp lý khác, như các điều khoản 301, 232 và 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Theo ông, các biện pháp này hiện chiếm khoảng 30% tổng số thuế nhập khẩu đang áp dụng tại Mỹ.

Ông Greer tái khẳng định chính quyền Trump tin tưởng tất cả các thỏa thuận thương mại đạt được thông qua đàm phán vẫn sẽ tiếp tục có hiệu lực. Trong nhiều tháng qua, phía Mỹ đã liên tục cảnh báo các đối tác nước ngoài và giới doanh nghiệp rằng nếu thẩm quyền theo IEEPA bị hạn chế, Washington sẽ sử dụng “các công cụ thay thế” để xử lý vấn đề thương mại.

“Dù các vụ kiện vẫn đang diễn ra, các đối tác của chúng tôi vẫn tích cực phản hồi và tham gia đàm phán một cách thiện chí. Chúng tôi tin tưởng rằng mọi thỏa thuận thương mại do Tổng thống Trump đàm phán đạt được sẽ tiếp tục được duy trì,” ông nói.

Hiện Mỹ đã đạt được thỏa thuận khung với 12 quốc gia và ký thỏa thuận chính thức với thêm 7 nước.

Để bảo đảm tính liên tục của chính sách thương mại, chính quyền Trump đã tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế tạm thời 10% đối với hàng nhập khẩu trong thời hạn 150 ngày theo Điều 122.

Trong ngày thứ Sáu, ông Trump cũng đã phản hồi phán quyết của Tối cao Pháp viện và tuyên bố sẽ ký một sắc lệnh trong ngày, viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thêm mức thuế toàn cầu 10%.

Tổng thống cũng cho biết: “Chúng tôi cũng đang khởi động nhiều cuộc điều tra theo Điều 301 và các cuộc điều tra khác nhằm bảo vệ đất nước khỏi các hành vi thương mại không công bằng”. Điều này cho thấy khả năng sẽ có thêm các mức thuế mới trong thời gian tới.

Đẩy nhanh điều tra, mở rộng phạm vi

USTR đang triển khai vòng điều tra mới. Ông Greer cho biết phía Mỹ sẽ đẩy nhanh tiến độ điều tra nhằm xử lý các hành vi thương mại bị cho là không công bằng, vô lý hoặc mang tính phân biệt đối xử.

Các nội dung điều tra bao gồm: tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, lao động cưỡng bức, định giá dược phẩm, ô nhiễm đại dương, gạo, hải sản, cũng như các chính sách bị cho là phân biệt đối xử với doanh nghiệp công nghệ và sản phẩm kỹ thuật số của Mỹ.

Ông nhấn mạnh: “Nếu kết quả điều tra xác nhận có hành vi thương mại không công bằng và cần có biện pháp đáp trả, thuế quan là một trong những công cụ có thể được sử dụng”.

USTR cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc điều tra hiện có, bao gồm các vụ liên quan đến Trung Quốc và Brazil, nhằm thực hiện mục tiêu dài hạn là tái cân bằng hệ thống thương mại toàn cầu.

Trong tuyên bố, ông Greer cũng nhấn mạnh các biện pháp thuế quan của chính quyền Trump là công cụ quan trọng để đối phó với khủng hoảng fentanyl, nhập cư bất hợp pháp và thâm hụt thương mại.

“Fentanyl là một tai họa đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm ngàn người Mỹ, đặc biệt là giới trẻ. Tổng thống Trump đã sử dụng IEEPA để buộc Trung Quốc, Mexico và Canada ngăn chặn fentanyl và các tiền chất hóa học tràn vào Mỹ. Mexico cũng đã cải thiện an ninh biên giới do tác động từ các mức thuế IEEPA của Tổng thống Trump,” ông nói.

Ông Greer cho rằng Tổng thống Trump cũng sử dụng IEEPA để xử lý tình trạng thâm hụt thương mại tăng vọt 40% trong thời chính quyền Biden, điều mà theo ông đã thúc đẩy sản xuất công nghiệp và nông nghiệp của Mỹ chuyển ra nước ngoài.

USTR cho biết trong giai đoạn từ ngày 1/4 đến 31/12/2025, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm 17%.

“Dù tòa án hôm nay đưa ra phán quyết như thế nào, những thách thức đó — cũng như những tiến triển đáng kể mà chúng ta đạt được — vẫn tồn tại,” ông Greer nói.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Ông Trump sẽ khôi phục mức thuế đối với các nước

Cũng trong hôm thứ Sáu, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Tổng thống Trump sẽ khôi phục mức thuế đối với các nước bằng những biện pháp khác.

Phát biểu trên chương trình “The Will Cain Show” của Fox News, ông Bessent nói rằng phán quyết của Tối cao Pháp viện đã làm suy yếu đòn bẩy đàm phán của Tổng thống, nhưng ở một khía cạnh nào đó cũng khiến đòn bẩy này mạnh hơn, bởi các thẩm phán thừa nhận Tổng thống có quyền áp đặt lệnh cấm vận toàn diện.

“Chúng tôi sẽ đưa mức thuế đối với các quốc gia này trở lại mức ban đầu, chỉ là theo cách không trực tiếp và phức tạp hơn một chút,” ông nói.

Ông Bessent cho biết ông tin rằng mọi quốc gia sẽ tuân thủ các thỏa thuận thương mại đã đạt được với chính quyền Trump trong năm qua.

“Ông ấy (Trump) có quyền áp đặt lệnh cấm vận toàn diện, ông ấy có thể cắt đứt quan hệ với một số quốc gia… hoặc cắt toàn bộ một dòng sản phẩm… Vì vậy, tôi kêu gọi tất cả các quốc gia tuân thủ thỏa thuận và tiếp tục tiến lên,” ông nói.

Trong bài phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Dallas cùng ngày, ông Bessent cũng đề cập đến phán quyết của Tối cao Pháp viện. Ông nói: “Tổng thống Trump luôn đặt an ninh quốc gia và lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu. Như tôi đã nói trước đây, Tổng thống có nhiều công cụ để ứng phó”.

“Thực tế, Tối cao Pháp viện không ra phán quyết chống lại các mức thuế của Tổng thống Trump,” ông Bessent giải thích. “6 thẩm phán chỉ kết luận rằng thẩm quyền theo IEEPA không thể được sử dụng để áp thuế, dù chỉ một đô la.”

Bộ trưởng Tài chính cũng cho biết chính quyền Trump sẽ viện dẫn các cơ sở pháp lý khác để áp thuế thay thế cho các mức thuế ban đầu dựa trên IEEPA.

“Chúng tôi sẽ sử dụng thẩm quyền thuế quan theo Điều 232 và Điều 301 — những điều khoản đã được kiểm chứng qua hàng nghìn vụ thách thức pháp lý,” ông nói. “Các ước tính của Bộ Tài chính cho thấy, việc sử dụng thẩm quyền theo Điều 122, kết hợp với khả năng tăng cường thuế theo Điều 232 và Điều 301, sẽ giúp nguồn thu từ thuế quan năm 2026 về cơ bản không thay đổi.”