Mùa đông là thời điểm các bệnh cảm lạnh và cúm dễ bùng phát, khiến nhiều người phải đối mặt với những triệu chứng khó chịu kéo dài. Bác sĩ chia sẻ 3 phương pháp đơn giản giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

(Ảnh: Subbotina Anna/ Shutterstock)

3 biện pháp phòng ngừa cảm lạnh và cúm

Bên cạnh những cách phòng bệnh quen thuộc như rửa tay thường xuyên, bổ sung vitamin C và hạn chế tiếp xúc với các bệnh nhân, bác sĩ gia đình Sophie Newton ở hạt West Yorkshire (Anh) chia sẻ thêm 3 phương pháp giúp giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn và virus.

1. Thở bằng mũi

Bác sĩ Newton cho biết mũi hoạt động như một hệ thống lọc tự nhiên rất hiệu quả. Cơ quan này giúp giữ lại một phần vi khuẩn có trong không khí hít vào, đồng thời làm ấm và làm ẩm không khí trước khi đưa xuống phổi.

Vì vậy, bà khuyến nghị mọi người nên hình thành thói quen thở bằng mũi thay vì chủ yếu thở bằng miệng.

2. Giữ ấm vùng mũi

Bác sĩ Newton khuyến nghị:

“Hãy giữ cho mũi luôn được ấm. Thời tiết lạnh không trực tiếp khiến bạn bị cảm lạnh, nhưng một số virus gây cảm lạnh có thể nhân lên nhanh hơn trong điều kiện nhiệt độ thấp”.

Bà giải thích, giữ ấm vùng mũi có thể làm chậm quá trình nhân lên của các virus này, qua đó tạo thêm thời gian để hệ miễn dịch chống lại chúng. “Vì vậy, khi ra ngoài trời lạnh, bạn nên dùng khăn quàng che cả miệng và mũi”.

3. Rửa mũi bằng nước muối

Bác sĩ Newton khuyên rằng, khi nhận thấy những dấu hiệu đầu tiên của cảm lạnh, bạn có thể thử rửa mũi bằng nước muối sinh lý. Phương pháp này giúp loại bỏ chất nhầy, các chất gây dị ứng, tác nhân kích ứng trong hốc mũi và xoang cạnh mũi (các khoang rỗng nằm trong xương mặt, thông với hốc mũi), qua đó góp phần giảm viêm.

Rửa mũi cũng có thể giúp cải thiện một số triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho khan, cảm giác căng tức và đau vùng mặt, suy giảm khứu giác hoặc vị giác. Bộ dụng cụ rửa mũi hiện được bán tại các nhà thuốc, cửa hàng sản phẩm chăm sóc sức khỏe và trên các sàn thương mại điện tử.

“Một số nghiên cứu cho thấy phương pháp này có thể giúp loại bỏ virus khỏi khoang mũi nhanh hơn, nhờ đó bạn sẽ hồi phục sớm hơn”, bà Newton cho biết.

Vì sao nguy cơ mắc cảm lạnh và cúm tăng cao vào mùa đông?

Bác sĩ Samantha Wild thuộc Bupa, tập đoàn chuyên về bảo hiểm y tế và dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại Anh, chỉ ra 3 nguyên nhân khiến nguy cơ mắc cảm lạnh và cúm gia tăng vào mùa đông.

1. Mọi người dành nhiều thời gian ở trong nhà hơn

Khi thời tiết trở lạnh, mọi người thường ở trong nhà lâu hơn và tiếp xúc gần với nhau nhiều hơn. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây truyền từ người sang người. Chẳng hạn, khi một người ho hoặc hắt hơi, virus có thể phát tán vào không khí qua các giọt bắn từ đường hô hấp (những giọt dịch nhỏ thoát ra từ mũi và miệng).

2. Một số loại virus hoạt động mạnh hơn vào mùa đông

Các nghiên cứu cho thấy, một số loại virus gây cảm lạnh và cúm có khả năng tồn tại lâu hơn trong môi trường lạnh, khô và thiếu ánh sáng. Trong điều kiện không khí khô, các giọt bắn chứa virus cúm cũng có thể lơ lửng trong không khí lâu hơn.

3. Khả năng phòng vệ của cơ thể có thể suy giảm vào mùa đông

Một số nghiên cứu cho thấy, môi trường lạnh và khô vào mùa đông có thể làm suy giảm khả năng chống lại virus của hệ miễn dịch. Chẳng hạn, việc hít thở không khí lạnh và khô có thể ảnh hưởng đến lớp chất nhầy và các lông mao ở niêm mạc mũi, họng, khiến chức năng bảo vệ của chúng suy yếu.

Sức đề kháng của cơ thể có thể giảm vào mùa đông

Một số nghiên cứu cho thấy thời tiết lạnh và khô của mùa đông có thể làm giảm khả năng chống virus của hệ miễn dịch. Ví dụ, việc hít không khí lạnh và khô có thể ảnh hưởng đến lớp chất nhầy và lông chuyển (những sợi lông rất nhỏ phủ trên lớp niêm mạc) trong mũi và họng, khiến chúng hoạt động kém đi.

Do đó, nếu bạn tiếp xúc với virus vào mùa đông trong lúc cơ thể đang bị lạnh, cơ chế phòng vệ của cơ thể có thể không chống virus hiệu quả như bình thường. Hệ miễn dịch suy yếu dần theo tuổi tác, nên tình trạng này đặc biệt rõ ở người cao tuổi.

Bác sĩ Wild khuyên mọi người duy trì lối sống lành mạnh để tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các mầm bệnh có thể gặp phải. Theo bà, mỗi người nên cố gắng ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và không hút thuốc.

Theo giáo sư điều dưỡng Libby Richards của Đại học Purdue (Mỹ), vào mùa đông, mọi người cũng ít vận động và ít phơi nắng hơn. Ánh nắng lại là một nguồn chính cung cấp vitamin D vốn rất quan trọng với sức khỏe hệ miễn dịch. Đây cũng có thể là một trong những yếu tố khiến người ta dễ sinh bệnh vào mùa đông.

Tắm nắng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D và tăng sức đề kháng. (Ảnh: RossHelen/ Shutterstock)

Trung y cho rằng mùa đông là thời điểm “hàn tà” (khí lạnh gây bệnh) mạnh nhất trong năm, dễ ảnh hưởng đến chính khí và làm suy giảm khả năng chống lại bệnh tật của cơ thể. Theo đó, việc điều dưỡng và bồi bổ dương khí thông qua chế độ ăn uống phù hợp và nếp sinh hoạt điều độ được xem là cách giúp duy trì và nâng cao sức đề kháng.

Theo Trần Tuấn Thôn/ Epoch Times