Tòa án liên bang Mỹ ở Brooklyn, New York, hôm thứ Ba (17/11) tuyên phạt ông Asif Merchant 27,5 năm tù vì âm mưu ám sát Tổng thống Mỹ Donald Trump và một số chính khách Mỹ khác. Ông Merchant, 48 tuổi, mang quốc tịch Pakistan, bị xác định là đặc vụ của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Washington, D.C., Mỹ, ngày 21/10/2026: Một chiếc Sikorsky VH-92A Patriot, rời Nhà Trắng cùng với Tổng thống Trump trên tàu. (Ảnh: Aaron Butler Jr / Shutterstock)

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết bồi thẩm đoàn liên bang hồi tháng 3/2026 đã kết luận ông Merchant phạm hai tội “tìm cách thực hiện hành vi khủng bố xuyên quốc gia” và “thuê người giết người”. Hôm thứ Ba, Thẩm phán Eric R. Komitee của tòa liên bang ở Brooklyn tuyên phạt ông 330 tháng tù.

Khi ra làm chứng tại phiên xét xử, ông Merchant khai rằng mình bị ép tham gia vì lo cho sự an toàn của người thân ở Iran, nhiều cơ quan truyền thông đưa tin. Tuy nhiên, bồi thẩm đoàn chỉ mất chưa đầy hai giờ để kết luận ông có tội. Ông không nói gì tại phiên tuyên án.

Bộ Tư pháp cho biết ông Merchant đến Mỹ năm 2024 theo chỉ thị của Iran để lên kế hoạch ám sát các quan chức Chính phủ Mỹ. Ông tin rằng mục tiêu chính là ông Trump, còn các mục tiêu khác có thể là ông Joe Biden, Tổng thống Mỹ lúc đó, và cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley.

Ông Merchant trở thành đặc vụ IRGC như thế nào

Theo lời khai của chính ông Merchant tại tòa, ông được IRGC tuyển mộ vào khoảng năm 2022. Khi đó, ông sang Iran hành hương và được một người họ hàng giới thiệu với ông Yousef Merhardad, người liên lạc của ông trong IRGC.

Trong khoảng 18 tháng kể từ năm 2023, ông gặp người liên lạc này tại Tehran khoảng 15 lần và được huấn luyện về phản gián. Ông được giao nhiệm vụ sang Mỹ tổ chức vụ ám sát. Sát thủ ông thuê phải là tội phạm hoặc thành viên mafia và phải ra tay tại một cuộc mít tinh chính trị ở Mỹ.

Âm mưu này được cho là nhằm trả thù cho cái chết của tướng Qassem Soleimani, chỉ huy Lực lượng Quds thuộc IRGC. Ông Soleimani thiệt mạng trong một đòn tấn công bằng máy bay không người lái MQ-9 Reaper của quân đội Mỹ tại Baghdad hồi tháng 1/2020.

Khi còn sống, ông Soleimani bị cáo buộc đứng sau nhiều vụ tấn công khủng bố, ám sát, và liên quan tới việc phổ biến vũ khí hạt nhân cùng các chương trình tên lửa. Vì vậy, ông bị Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu đưa vào danh sách trừng phạt và coi là phần tử khủng bố trong nhiều năm.

FBI phá âm mưu của Iran nhằm ám sát ông Trump

Khoảng tháng 4/2024, ngay sau một tuần ở Iran, ông Merchant bay sang Mỹ và liên lạc với một người quen để nhờ giúp thực hiện kế hoạch ám sát. Người này đã báo cho Cục Điều tra Liên bang (FBI) và trở thành người cung cấp tin, Bộ Tư pháp cho biết.

Trong một đoạn video được trình chiếu tại phiên tòa, ông Merchant mô tả tỉ mỉ cho người cung cấp tin một phần kế hoạch, kể cả cách giết một chính khách tại một cuộc mít tinh chính trị. Sau đó, ông 3 lần gặp những “sát thủ” mà thực chất là nhân viên FBI đóng giả, rồi trả trước 5.000 USD để họ thực hiện vụ ám sát.

Ông Merchant bị bắt ngày 12/7/2024 tại Richmond, bang Texas, khi chuẩn bị rời khỏi Mỹ.

Các nhà điều tra tìm thấy nhiều bằng chứng trong máy tính xách tay, điện thoại và các tài khoản mạng xã hội của ông Merchant. Trong số đó có lịch sử tìm kiếm trên Google Maps về địa điểm một cuộc mít tinh tranh cử của ông Trump ở bang New Jersey năm 2024, cùng các bài đăng ca ngợi ông Soleimani, bày tỏ thái độ thù địch với Mỹ và ông Trump.

Quan chức Mỹ cảnh cáo Iran

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết ông Merchant sang Mỹ để điều phối một vụ mưu sát nhằm vào ông Trump. “Bộ Tư pháp sẽ không dung thứ những âm mưu khủng bố của nước ngoài nhắm vào các nhà lãnh đạo của chúng ta”, ông nói. Ông cam kết bộ này “sẽ không dừng lại cho tới khi những kẻ gây ra phải chịu trách nhiệm”.

Ông M. Scott Proctor, Quyền Phó trợ lý thứ nhất Bộ trưởng Tư pháp phụ trách an ninh quốc gia, cảnh cáo: “Nếu các người đến Mỹ nhân danh một thế lực nước ngoài để thực hiện hành vi khủng bố, chúng tôi sẽ tìm ra và tống giam các người”.

Công tố viên liên bang Quận Đông New York Joseph Nocella Jr. nói “Iran, các lực lượng ủy nhiệm và lực lượng khủng bố của nước này ở gần hay xa” nên coi vụ án là ví dụ về sức mạnh của ngành thực thi pháp luật Mỹ. “Nếu các người lên kế hoạch tấn công nền dân chủ, quan chức dân cử và người dân của chúng tôi, chúng tôi sẽ ngăn chặn và truy tố ở mức cao nhất mà pháp luật cho phép,” ông nói.

Các trợ lý công tố viên liên bang Sara K. Winik, Nina C. Gupta và Gilbert M. Rein phụ trách truy tố vụ án, với sự hỗ trợ của Phòng Chống khủng bố thuộc Vụ An ninh Quốc gia, Bộ Tư pháp Mỹ.