Bồ Đào Nha gia nhập nhóm nước châu Âu hạn chế khăn trùm kín Hồi giáo

Tổng thống Bồ Đào Nha António José Seguro ngày 19/8 đã ký một đạo luật cấm che mặt tại nơi công cộng. Điều này đưa Bồ Đào Nha trở thành quốc gia châu Âu mới nhất áp dụng “lệnh cấm che mặt”.

Ban hành “luật cấm burqa”, kèm nhiều trường hợp miễn trừ

Theo Reuters đưa tin hôm 21/8, luật mới được truyền thông Bồ Đào Nha gọi là “luật burqa”, chủ yếu nhắm đến các trang phục như burqa (còn gọi là “burka”) và niqab (còn gọi là “niqab”) của phụ nữ Hồi giáo, những loại trang phục che kín hoàn toàn hoặc phần lớn cơ thể và khuôn mặt.

Burqa là loại áo choàng rộng, thường có màu đen hoặc xanh, bao phủ kín cơ thể phụ nữ từ vai xuống đến chân. Burqa và mạng che mặt là trang phục truyền thống của phụ nữ tại các quốc gia Arab và một số nước Hồi giáo. Ngày 7/5/2022, chính quyền Taliban tại Afghanistan từng ban hành lệnh yêu cầu phụ nữ Afghanistan phải mặc burqa khi xuất hiện ở nơi công cộng.

Theo luật mới, người dân Bồ Đào Nha không được mặc trang phục nhằm che khuôn mặt tại nơi công cộng, khiến danh tính của họ không thể được nhận diện. Đồng thời, không ai được phép ép buộc người khác che mặt vì lý do giới tính, tôn giáo, tuổi tác hay nguồn gốc xuất thân. Người vi phạm có thể bị phạt từ 150 đến 3.000 euro.

Tuy nhiên, lệnh cấm cũng quy định nhiều trường hợp được miễn trừ, trong đó có những trường hợp cần che mặt vì lý do sức khỏe, nghề nghiệp, biểu diễn nghệ thuật hoặc thời tiết. Ngoài ra, các địa điểm thờ phụng, cơ quan ngoại giao và lãnh sự, cũng như trên máy bay, không thuộc phạm vi áp dụng của lệnh hạn chế này.

Các đảng cánh tả và cánh hữu bất đồng sâu sắc

Quốc hội Bồ Đào Nha đã thông qua dự luật vào tháng 7 năm nay. Trong cuộc bỏ phiếu, các lực lượng cánh hữu cầm quyền và các đảng cực hữu ủng hộ dự luật, trong khi các đảng cánh tả phản đối.

Khi ký ban hành luật, Tổng thống Seguro cho rằng việc để lộ khuôn mặt là nền tảng quan trọng của lòng tin trong xã hội. Khuôn mặt đóng vai trò thiết yếu trong việc nhận diện danh tính cũng như giao tiếp giữa con người với nhau.

Phủ Tổng thống Bồ Đào Nha đồng thời cho biết quyết định này cũng liên quan đến các yếu tố như hòa nhập xã hội, bình đẳng giới và an ninh công cộng. Nếu luật chỉ yêu cầu phụ nữ che kín hoàn toàn khuôn mặt, điều này có thể tạo ra sự khác biệt không phù hợp với nguyên tắc bình đẳng giới và phẩm giá bình đẳng.

Đạo luật đã làm dấy lên tranh luận tại Bồ Đào Nha về tự do tôn giáo và quyền tự quyết của phụ nữ. Những người ủng hộ cho rằng hạn chế việc che mặt tại nơi công cộng sẽ giúp nhận diện danh tính và tăng cường an ninh. Trong khi đó, những người phản đối lo ngại lệnh cấm có thể hạn chế quyền tự do lựa chọn trang phục tôn giáo của một bộ phận phụ nữ Hồi giáo.

Nhiều nước châu Âu đã áp dụng “lệnh cấm che mặt”

Bồ Đào Nha không phải quốc gia châu Âu đầu tiên áp dụng các biện pháp hạn chế như vậy. Pháp đã cấm che mặt tại các không gian công cộng từ năm 2010; Bỉ áp dụng quy định tương tự từ năm 2011; Đan Mạch cấm mặc trang phục che mặt tại nơi công cộng từ năm 2018. Hà Lan áp dụng lệnh cấm một phần đối với việc che mặt trên phương tiện giao thông công cộng, trong các cơ quan chính phủ, cơ sở giáo dục và y tế. Thụy Sĩ cũng bắt đầu thực hiện lệnh cấm che mặt trên toàn quốc tại nơi công cộng từ năm 2025.

Hiện nhiều quốc gia châu Âu áp dụng các mức độ hạn chế khác nhau đối với trang phục che kín toàn bộ khuôn mặt. Chính sách này lâu nay vẫn gây tranh luận xoay quanh các vấn đề an ninh công cộng, nhận diện danh tính, tự do tôn giáo và quyền cá nhân.

Sau khi Bồ Đào Nha chính thức ban hành luật mới, việc đạo luật có tiếp tục đối mặt với các thách thức pháp lý và làm gia tăng tranh luận trong xã hội hay không vẫn đang được quan tâm.