Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận quốc phòng kiểu NATO
- Bảo Minh
- •
Hôm thứ Sáu (7/8), Ả Rập Xê Út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký một thỏa thuận quốc phòng chung tương tự NATO tại thành phố Mecca của Ả Rập Xê Út. Thỏa thuận quy định rằng một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ quốc gia nào trong 3 nước sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào cả 3 nước. Động thái này đánh dấu việc chính thức khởi động hợp tác quốc phòng giữa 3 quốc gia Hồi giáo Sunni.
Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã công bố thỏa thuận trong cuộc gặp tại Mecca.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia trên lo ngại xung đột khu vực leo thang. Để giải quyết mối đe dọa hạt nhân của Iran, Mỹ và Israel đã tiến hành chiến dịch quân sự chung nhằm vào Iran từ ngày 28/2. Kể từ đó, Iran liên tục phóng tên lửa và tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Ả Rập Xê Út và các quốc gia vùng Vịnh khác là đồng minh của Mỹ, đồng thời đe dọa hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz. Gần đây, lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen bắt đầu tấn công các mục tiêu của Ả Rập Xê Út, khiến căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Trong một tuyên bố chung hôm thứ Sáu, 3 nước cho biết “Thỏa thuận Phòng thủ Chung Mecca” nhằm “tăng cường khả năng răn đe tập thể trước bất kỳ hành động xâm lược nào”, đồng thời quy định một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ quốc gia nào trong 3 nước sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào cả 3 nước.
Tuyên bố viết: “Điều này tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng giữa 3 nước trên mọi phương diện”.
Theo Reuters, ông Abdulaziz Sager, Chủ tịch Gulf Research Center, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Ả Rập Xê Út, cho biết: “Trong bối cảnh tình hình hiện nay có mức độ bất định rất cao, việc 3 quốc gia có ảnh hưởng nhất trong thế giới Hồi giáo tập hợp lại cho thấy các cường quốc và cường quốc tầm trung trong khu vực ngày càng sẵn sàng tăng cường phối hợp về các vấn đề an ninh”.
Ông Sager nói thêm rằng cơ chế hợp tác 3 bên này có thể nâng cao ảnh hưởng tổng thể của ba nước trong lĩnh vực ngoại giao và quốc phòng, đồng thời thúc đẩy việc xây dựng một cấu trúc an ninh do các quốc gia trong khu vực dẫn dắt.
Mặc dù hiệp ước cam kết các bên hỗ trợ lẫn nhau, nhưng không quy định cụ thể nghĩa vụ của mỗi bên. Reuters dẫn lời một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hiệp ước này “hoàn toàn mang tính phòng thủ”, đồng thời không hủy bỏ bất kỳ thỏa thuận hiện có nào giữa 3 nước với các quốc gia khác. Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yılmaz cho biết thỏa thuận không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào.
Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu lực lượng quân đội lớn thứ hai trong NATO. Ả Rập Xê Út là nơi có các thánh địa của Hồi giáo và cũng là một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ lớn của thế giới, trong khi Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ả Rập Xê Út và Pakistan đã công bố một thỏa thuận quốc phòng chung vào năm ngoái. Trong nhiều thập niên, Pakistan đã cung cấp huấn luyện và hỗ trợ kỹ thuật cho quân đội Ả Rập Xê Út, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan cũng trao đổi tàu chiến và máy bay huấn luyện. Ả Rập Xê Út là một trong những khách hàng lớn của máy bay không người lái Thổ Nhĩ Kỳ.
Pakistan đã triển khai khoảng 8.000 binh sĩ, máy bay chiến đấu, máy bay không người lái và hệ thống phòng không tới Ả Rập Xê Út.
Ông Ebrahim Rezaei, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, đã bác bỏ thỏa thuận này và cáo buộc Riyadh dựa vào các thế lực nước ngoài để được bảo vệ.
Ông viết trên X: “Người Ả Rập nên biết rằng một thỏa thuận trên giấy với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan sẽ không mang lại an ninh cho họ, cũng như nhiều năm bị người Mỹ ‘vắt sữa’ một chiều không mang lại an ninh cho họ”.
Ông nói thêm: “Hãy thay đổi chính sách của các ông để không phải cầu xin người khác bảo đảm an ninh cho mình”.
Xem thêm
Từ khóa Ả Rập Xê-út đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran Hồi giáo Iran Israel tấn công Iran Mỹ tấn công Iran Pakistan Thổ Nhĩ Kỳ thỏa thuận Mỹ Iran
