Căng thẳng thương mại Trung Quốc EU leo thang, nguy cơ trả đũa khi đàm phán đình trệ

Vân Thiên
•
Thứ Sáu, 02/10/2026

Căng thẳng thương mại Trung Quốc–EU đang gia tăng khi xuất khẩu Trung Quốc sang châu Âu tăng mạnh, đặc biệt trong các ngành ô tô, bán dẫn và công nghiệp chế tạo. EU lo ngại về trợ cấp công nghiệp, mất cân bằng thương mại và cạnh tranh từ hàng Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh cảnh báo có thể đáp trả các biện pháp hạn chế mới. Nhà kinh tế học Milton Ezrati nhận định hai bên đang tiến gần một giai đoạn đối đầu thương mại gay gắt hơn nếu đàm phán không tạo được tiến triển.

Cờ của Liên minh châu Âu. (Nguồn: matteodabruxelles/Shutterstock)

Sau khi Mỹ tăng mạnh các rào cản đối với hàng Trung Quốc, doanh nghiệp Trung Quốc chuyển một phần xuất khẩu sang châu Âu, khiến xuất khẩu sang EU tăng hơn 10% từ quý IV/2024 đến quý II/2026. EU ngày càng lo ngại vì hàng Trung Quốc tập trung vào những ngành có giá trị cao mà châu Âu có thế mạnh, đặc biệt là ô tô, chất bán dẫn và công nghiệp chế tạo.

Theo ông Milton Ezrati, EU chủ yếu chỉ trích hai vấn đề: Trung Quốc duy trì đồng nhân dân tệ ở mức có lợi cho xuất khẩu và trợ cấp mạnh cho một số ngành công nghiệp. Trong đàm phán tháng 6/2026, phía Trung Quốc đề cập khả năng mua thêm hàng châu Âu và giảm thuế đối với một số hàng EU, nhưng tình trạng mất cân bằng thương mại chưa cải thiện rõ rệt.

Ông Milton Ezrati là một nhà kinh tế học, chiến lược gia đầu tư và tác giả người Mỹ, có nhiều thập niên làm việc trong lĩnh vực tài chính Phố Wall.

Một điểm nổi bật là xe điện Trung Quốc vẫn tăng mạnh bất chấp thuế chống trợ cấp của EU. Riêng tháng 7/2026, xuất khẩu xe plug-in hybrid của Trung Quốc sang EU tăng 118,3% so với cùng kỳ; sang Pháp tăng hơn 1.000% và Hà Lan hơn 300%. Một nguồn độc lập là South China Morning Post cũng ghi nhận mức tăng 118,3%, cùng mức tăng 1.018% tại Pháp và 303,3% tại Hà Lan.

Ngược lại, biện pháp đánh phí các kiện hàng nhỏ từ Trung Quốc được các tờ báo dòng chính phương Tây cho là hiệu quả hơn, khiến lượng hàng thuộc nhóm này giảm khoảng 30–40%. Ông Ezrati cho rằng điều này cho thấy các biện pháp thương mại khác nhau có thể tạo ra kết quả rất khác nhau tùy ngành.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo?

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen được bài viết dẫn lời nói EU sẵn sàng sử dụng “mọi công cụ” để xử lý tình trạng hiện nay. Trong tháng 10/2026, EU dự kiến phải thảo luận giữa các quốc gia thành viên về các biện pháp tiếp theo; thuế quan, điều tra trợ cấp hoặc những hạn chế thương mại bổ sung đều có thể được xem xét.

Phía Trung Quốc cũng cho thấy họ có thể đáp trả. Bắc Kinh phản ứng đối với các cuộc điều tra của EU liên quan JD.com và Nuctech, trong đó Bộ Tư pháp Trung Quốc chỉ trích điều mà họ gọi là “thẩm quyền ngoài lãnh thổ không phù hợp” và cảnh báo có thể trả đũa.

Vân Thiên, theo Epoch Times, Extrema.ca, South China Morning Post, Reuters