Đứng tại nước Đức, nơi từng có ranh giới thời Chiến tranh Lạnh biểu trưng cho sự chia cắt của một châu lục, Ngoại trưởng Marco Rubio đã truyền đạt cảnh báo của Tổng thống Donald Trump dành cho châu Âu.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu tại Munich, Đức. (Ảnh chụp màn hình C-SPAN)

“Nước Mỹ chúng tôi không có hứng thú với việc trở thành những người quản gia lịch thiệp và ngăn nắp cho sự suy tàn có hệ thống của phương Tây,” ông Rubio phát biểu hôm thứ Sáu (13/2) trước thềm Hội nghị An ninh Munich.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã kêu gọi thắt chặt biên giới, phục hưng công nghiệp và tái khẳng định chủ quyền quốc gia, đồng thời lập luận rằng sự sa sút của phương Tây không phải là điều không thể tránh khỏi, mà là kết quả của những lựa chọn chính sách mà chính quyền Trump hiện đang có ý định đảo ngược.

“Chúng tôi không tìm cách chia rẽ, mà muốn hồi sinh một tình hữu nghị lâu đời và làm mới nền văn minh vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại,” ông nói thêm, đồng thời hối thúc một liên minh “mạnh dạn tiến vào tương lai”.

Bài phát biểu dài 3.000 chữ của ông Rubio đánh dấu một trong những lần diễn đạt rõ ràng nhất từ trước đến nay về sự đoạn tuyệt của ông Trump đối với hiện trạng toàn cầu. Nó nhấn mạnh một sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, khi Washington gây sức ép buộc các đồng minh châu Âu phải gánh vác nhiều hơn trách nhiệm quốc phòng và nâng cao chủ quyền quốc gia.

Ông mô tả sự xói mòn của ngành sản xuất, biên giới lỏng lẻo và sự phụ thuộc vào các tổ chức quốc tế là những triệu chứng của sự tự mãn ở phương Tây.

Ông cho biết, việc giành lại sự độc lập của chuỗi cung ứng, thực thi các biện pháp hạn chế nhập cư và tái xây dựng năng lực quốc phòng sẽ là những yếu tố then chốt để đảo ngược tình thế.

Những nhận định của ông được đưa ra trước khán giả gồm các nhà lãnh đạo châu Âu — những người từ lâu đã dựa dẫm vào các cam kết bảo vệ an ninh của Mỹ và hiện vẫn đang đầy cảnh giác trước một Washington mang tính thực dụng hơn.

Sự thay đổi này gây kinh ngạc tại một diễn đàn vốn truyền thống là nơi thể hiện sự đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, nơi mà các quan chức Mỹ trong những năm trước đó luôn nhấn mạnh vào hợp tác đa phương và tính liên tục của các tổ chức quốc tế.

Liệu các thủ đô châu Âu có chấp nhận tầm nhìn đó hay không vẫn còn là một dấu hỏi. Tuy nhiên, ông Rubio đã làm rõ rằng, dưới thời Tổng thống Trump, Hoa Kỳ không còn tự xem mình là người quản gia thầm lặng cho một trật tự đang dần lụi tàn nữa.