Đảng Tự do Canada hạn chế tranh luận dự luật trợ tử, Bảo thủ đòi nghiên cứu thêm
Chính phủ Canada do Đảng Tự do lãnh đạo đã hạn chế tranh luận tại Hạ viện về dự luật trợ tử C-41, trong khi các nghị sĩ đối lập muốn có thêm thời gian để nghiên cứu kỹ hơn.
Dự luật C-41, có tên “Luật về các biện pháp bảo vệ trong trợ tử”, được trình lên Hạ viện hôm 27/10. Dự luật đề xuất hai thay đổi lớn đối với khung pháp lý về trợ tử y tế (MAID) của Canada: sửa Bộ luật Hình sự để cho phép lập trước yêu cầu trợ tử, và dừng kế hoạch mở rộng diện được trợ tử cho những người chỉ mắc bệnh tâm thần.
Dự luật phải được cả Hạ viện và Thượng viện thông qua trước ngày 17/3. Theo luật hiện hành, từ ngày đó, những người chỉ mắc bệnh tâm thần sẽ được tiếp cận trợ tử.
Hôm thứ Hai (16/11), các nghị sĩ đã thông qua kiến nghị của Bộ trưởng Tư pháp Sean Fraser về việc chỉ cho tranh luận thêm một ngày ở lần đọc thứ hai, dù phe đối lập đề nghị có thêm thời gian xem xét dự luật. Các phiên tranh luận ở lần đọc thứ hai đã diễn ra vào các ngày 30/10, 4/11 và 16/11.
Dự luật đã qua lần đọc thứ hai hôm thứ Ba (17/11) và sẽ được chuyển sang ủy ban để xem xét thêm, trước khi Hạ viện bỏ phiếu lần thứ ba.
Đảng Bảo thủ cho biết họ ủng hộ đề xuất không cho người chỉ mắc bệnh tâm thần được trợ tử. Đảng này cũng kêu gọi Chính phủ tách dự luật làm hai, để các nghị sĩ có thêm thời gian xem xét phần yêu cầu lập trước.
Nghị sĩ Đảng Bảo thủ Tamara Jansen cáo buộc Đảng Tự do giữ lại những thông tin mà các nghị sĩ cần để thẩm tra dự luật hiệu quả.
“Đảng Tự do đã có cả mùa hè, và đến nay đã gần 3 tuần kể từ khi dự luật C-41 được đưa ra,” bà Jansen phát biểu tại Hạ viện hôm 16/11. “Chúng ta vẫn chưa thấy Chính phủ đưa ra phân tích của mình về việc dự luật này có thể ảnh hưởng thế nào đến các quyền theo Hiến chương của người dân Canada, vậy mà họ đã chặn tranh luận… Nếu có dự luật nào đáng được xem xét cẩn trọng, thì chắc chắn đó là dự luật này.”
Nghị sĩ Martin Champoux của đảng Khối Quebec (Bloc Québécois) cáo buộc Chính phủ tìm cách “bịt miệng” Hạ viện và không cho những nghị sĩ “thật lòng muốn được nêu ý kiến” lên tiếng về một vấn đề “tế nhị và gây chia rẽ”.
“Tôi không biết dùng lời nào để diễn tả cảm giác của mình khi Chính phủ sử dụng thủ thuật này, nhất là với một chủ đề nhạy cảm như vậy,” ông Champoux nói. “Tôi hiểu Chính phủ muốn tiến nhanh, và tôi hiểu Chính phủ muốn tránh khả năng phe Bảo thủ kéo dài tranh luận để cản trở vì lý do ý thức hệ. Nhưng vấn đề này cần một cuộc thảo luận công khai.”
Ông Fraser đáp rằng các nghị sĩ đã có “nhiều cơ hội” tranh luận về vấn đề này tại Quốc hội, cũng như trong một cuộc nghiên cứu chung do một số ủy ban Quốc hội thực hiện. Ông cho biết tranh luận sẽ còn tiếp tục trong lúc ủy ban xem xét dự luật.
Phát biểu tại Hạ viện, ông Fraser cũng nói rằng việc thúc đẩy dự luật xuất phát từ “mong muốn mạnh mẽ” trao quyền tự chủ cho những người đang dần mất khả năng tự đưa ra quyết định. Theo ông, Quốc hội phải “nhanh chóng” thông qua luật để kịp thời hạn mà Bộ luật Hình sự đặt ra, và để ngăn bệnh tâm thần tự động trở thành căn cứ pháp lý cho việc trợ tử khi đó là bệnh lý nền duy nhất.
Chính phủ đã nhiều lần lùi thời điểm bệnh tâm thần có thể trở thành căn cứ để được trợ tử, và đã chuyển vấn đề này cho một ủy ban đặc biệt của Quốc hội. Hồi tháng 6, ủy ban này kết luận rằng người chỉ mắc bệnh tâm thần nên tiếp tục không được trợ tử, và không đặt thời hạn cho quy định này.
Điều kiện được trợ tử
Khi Canada mới đưa trợ tử vào luật năm 2016, hình thức này chỉ dành cho những người mà cái chết tự nhiên “có thể thấy trước một cách hợp lý”. Năm 2021, luật được sửa để mở rộng sang cả những người đang trải qua đau khổ “không thể chịu đựng” vì bệnh tật hoặc khuyết tật không thể đảo ngược.
Yêu cầu lập trước cho phép người mắc bệnh thoái hóa, như sa sút trí tuệ hay bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS), đề nghị được trợ tử sau khi họ không còn khả năng đồng ý.
Chính phủ mô tả quyết định nhận trợ tử là “một lựa chọn phức tạp và hết sức riêng tư”.
Thông cáo báo chí ngày 27/10 của Bộ Tư pháp Canada viết: “Quyết định yêu cầu trợ tử phải luôn là của họ, phải tự nguyện, không chịu áp lực từ bên ngoài, và luôn được bảo vệ bằng các biện pháp nghiêm ngặt”.
Dự luật C-41 sẽ sửa Bộ luật Hình sự để cho phép lập trước yêu cầu trợ tử. Chính quyền các tỉnh sẽ quyết định có đáp ứng các yêu cầu này qua hệ thống y tế của mình và có ban hành luật để triển khai hay không.
Tháng trước, ông Fraser nói với các phóng viên rằng ông không biết sẽ có bao nhiêu tỉnh áp dụng biện pháp này. Quebec là tỉnh duy nhất đã có cơ chế yêu cầu lập trước, còn Alberta đã thông qua luật cấm hình thức này.
Dù có phần lo ngại khi các nơi trong nước xuất hiện những quy định khác nhau, ông cho phóng viên biết mình “lo ngại hơn về việc mở rộng quyền tiếp cận khi chưa có các biện pháp bảo vệ, kể cả những biện pháp mà chính quyền các tỉnh phải đưa vào luật”.
Về biện pháp bảo vệ đối với yêu cầu lập trước, dự luật liên bang quy định phải có hai người độc lập, là bác sĩ hoặc điều dưỡng hành nghề nâng cao, cùng xác nhận người đó đáp ứng đủ tiêu chí.
Chính phủ cũng lưu ý rằng việc lập trước yêu cầu không có nghĩa là trợ tử “sẽ được thực hiện ngay hoặc mặc nhiên được thực hiện về sau”.
“Mọi điều kiện để được trợ tử đều phải được đáp ứng, và phải tuân thủ các biện pháp bảo vệ mới, nghiêm ngặt,” Chính phủ viết trong thông cáo. “Người bệnh phải đang trải qua đau khổ không thể chịu đựng vào thời điểm được trợ tử, kể cả khi mọi điều kiện ghi trong yêu cầu lập trước của họ đã được đáp ứng.”
Ông Fraser từng nói ông hy vọng Hạ viện thông qua dự luật trước khi kỳ họp kết thúc vào tháng 12, để Thượng viện có “đủ thời gian” xem xét.
(Hãng tin The Canadian Press có đóng góp cho bài viết này.)
Từ khóa Hạ viện Canada Quốc hội Canada trợ tử Đảng Tự do Canada Canada bệnh tâm thần



















![[VIDEO] Mẹ ơi, hãy yêu con lần nữa!](https://trithucvn2.net/wp-content/uploads/2026/11/Me-oi-hay-yeu-con-lan-nua-04-446x295.jpg)













