Đụng độ ở Albania bước sang ngày thứ 7: 295 người bị thương, trong đó 186 cảnh sát
- Lý Ngọc
- •
Người biểu tình ở Albania, nhiều người là học sinh, sinh viên, hôm thứ Hai (19/10) đụng độ với cảnh sát ngày thứ 7 liên tiếp. Số liệu chính thức trước ngày này ghi nhận 295 người bị thương, trong đó 186 cảnh sát.
Người biểu tình muốn buộc Thủ tướng Edi Rama, vốn đang chịu nhiều sức ép, phải từ chức. Họ còn đòi cải thiện điều kiện học tập ở các trường đại học và phản đối tham nhũng, BBC đưa tin từ thủ đô Tirana.
Một đồn cảnh sát và nhiều tòa nhà chính phủ ở Tirana đã bị tấn công.
Phong trào biểu tình chống chính phủ mang tên “Flamingo” đã kéo dài nhiều tháng. Đụng độ leo thang từ đầu tuần trước, khi một phong trào sinh viên đòi giải quyết vấn đề học phí cao mở đợt biểu tình mới. Trong những ngày gần đây, người biểu tình đốt các tòa nhà, ném bom xăng và bắn pháo hoa vào cảnh sát. Lực lượng này đáp trả bằng đạn cao su, vòi rồng và hơi cay, theo Euronews.
Hỗn loạn ở Công viên Thanh niên
Dưới nắng tháng 10 rực rỡ tại Công viên Rinia, còn gọi là Công viên Thanh niên, phóng viên Nick Thorpe của BBC chứng kiến nhiều người cạy đá lát đường để làm vũ khí cho những trận đụng độ sắp tới với cảnh sát.
Họ không phải chờ lâu.
Một đoàn xe cảnh sát tiến dọc đại lộ, dẫn đầu là xe bọc thép phun vòi rồng và bắn lựu đạn hơi cay vào đám đông đang bỏ chạy. Các tốp cảnh sát chống bạo động đuổi theo những người biểu tình, phần lớn là sinh viên, qua công viên.
Một số người chạy vào trú trong quán cà phê, nơi cả nhân viên phục vụ cũng chảy nước mắt vì hơi cay. Dưới tán cây, các tình nguyện viên mặc áo phản quang màu vàng vẫn trụ lại giúp những người bị ngạt khói. Phóng viên thấy một nam thanh niên tranh cãi với một cảnh sát, rồi bị người này xịt hơi cay thẳng vào mặt ở cự ly rất gần.
“Hành động của cảnh sát thường hỗn loạn và thiếu suy nghĩ”, luật sư nhân quyền Gentian Sejrani nhận xét. Ông đang hỗ trợ pháp lý cho hơn 100 người bị bắt, trong đó, theo lời ông, có một người bị bắt trên đường ra bến xe buýt, hoàn toàn không liên quan đến biểu tình.
“Tại tòa, cảnh sát hiếm khi đưa ra bằng chứng”, ông nói. “Những người thực sự ném đồ vào cảnh sát thì ít khi bị bắt, vì họ chạy nhanh nhất”.
Cảnh sát có vẻ tức giận vì đồng đội bị tấn công, chẳng kém người biểu tình phẫn nộ trước cách trấn áp mạnh tay. Kết quả là cảnh hỗn loạn.
“Họ không còn cách nào khác để được lắng nghe”
Bên ngoài quán cà phê, khi hơi cay đã tan, Sidorela Vatnikaj, 27 tuổi, học viên cao học, kể về một ngày bình thường của cô. Trong phong trào không có người lãnh đạo này, cô thuộc số người dày dạn kinh nghiệm, với 8 năm đứng hàng đầu các cuộc biểu tình chống chính phủ.
“Buổi sáng, phải cố phối hợp với tất cả các nhóm: họ đang ở đâu, biểu tình diễn ra ở đâu, có cần luật sư, bộ sơ cứu hay thiết bị gì không. Cũng phải bảo đảm bạn bè, người thân đang tham gia biểu tình đều an toàn”, cô nói.
Cả ngày sau đó là đi từ điểm biểu tình này sang điểm khác, phần lớn thời gian là chạy tránh cảnh sát.
Cô Vatnikaj không thoải mái khi những người cùng biểu tình dùng bạo lực với nhà chức trách, nhưng cô cho rằng cảnh sát đã khơi mào và đổ thêm dầu vào lửa. “Khi thấy mọi người ném đá vào cảnh sát, tôi hiểu sự tức giận của họ. Tôi không phán xét họ. Tôi không vui, nhưng họ không còn cách nào khác để được lắng nghe”, cô nói.
“Họ xuất thân từ những gia đình có người thân buộc phải rời bỏ đất nước. Trong 10 năm qua, 1 triệu người đã ra đi. Họ không chỉ bị tước đoạt mà còn bị bắt nạt, bị phớt lờ, và giờ còn bị đánh đập”.
Cuối tuần qua, ông Rama đặt câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra nếu ông từ chức? “Chúng tôi cần một chính phủ kỹ trị trong một năm để chuẩn bị cho đất nước một cuộc bầu cử thực sự dân chủ”, cô Vatnikaj đáp. Cô cáo buộc ông Rama gian lận trong các cuộc bầu cử trước và cấu kết với các nhà đầu tư nước ngoài giàu có cùng các nhóm tội phạm có tổ chức.
Cô cho biết giới trẻ Albania được tiếp thêm động lực từ những người biểu tình Gen Z trên khắp thế giới. “Tôi đã thấy thế hệ cha mẹ mình làm việc cả đời, mơ về một xã hội dân chủ nơi họ được sống có phẩm giá. Điều đó chưa bao giờ thành hiện thực”.
Ông Rama: “Biểu tình là quyền, bạo lực là tội ác”
Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Hai mà Euronews trích lại, ông Rama cáo buộc một số người tham gia biểu tình đã vượt “lằn ranh đỏ”. “Biểu tình là quyền, còn bạo lực là tội ác, và lằn ranh đỏ này sẽ được vạch rõ ở giai đoạn then chốt trong quá trình phát triển dân chủ của chúng ta”, ông viết.
Ông khẳng định những kẻ gây bạo loạn “phải và sẽ gánh chịu hậu quả pháp lý, tài chính” và kêu gọi người biểu tình tách mình khỏi nhóm này. “Tôi và đa số cầm quyền sẵn sàng đối thoại với bất kỳ ai, trừ những kẻ gây bạo loạn và các đảng chính trị không tách mình khỏi bạo lực”.
Khi gặp các chỉ huy cảnh sát, ông Rama giơ cao hòn đá mà người biểu tình đã ném vào cảnh sát hôm Chủ nhật (18/10), BBC đưa tin. “Khoảnh khắc nhà nước thương lượng với thứ này là lúc nhà nước sụp đổ”, ông nói.
Ông còn cho rằng trong số người biểu tình có “những thanh niên nam nữ bị các thế lực đen tối ở châu Âu và Mỹ cực đoan hóa”. “Albania đã trở thành một trong những mục tiêu của một cuộc tấn công được phối hợp chặt chẽ”.
Ông Rama đã cầm quyền 13 năm và là nhân vật chi phối chính trường Albania từ đầu thế kỷ này. Ông hứa đưa Albania gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2030 và nói chỉ mình ông làm được điều đó.
Phía người biểu tình không lùi bước. Trả lời hãng tin AFP, sinh viên Leka Sina, 22 tuổi, nói: “Chúng tôi sẽ tiếp tục phong trào cho đến khi ông Rama từ chức. Chúng tôi không phải tội phạm, chúng tôi muốn hòa bình xã hội và điều kiện sống tốt hơn cho đất nước”. Anh nói thêm rằng bạo lực không phải là giải pháp, nhưng chính phủ cũng cần suy nghĩ thấu đáo để hiểu cuộc nổi dậy này.
Ủy ban châu Âu hôm Chủ nhật ra tuyên bố lên án bạo lực ở Albania, khẳng định bạo lực “không có chỗ trong một xã hội dân chủ” và cách đáp trả “phải nằm trong khuôn khổ pháp luật và tương xứng”, theo Euronews. Ủy ban nhấn mạnh tại một nước ứng viên đã cam kết vững chắc với tiến trình gia nhập EU như Albania, các bất bình cần được giải quyết bằng đối thoại xây dựng và trong hòa bình.
Xem thêm
