TSMC của Đài Loan và Samsung của Hàn Quốc đã tạm ngừng giao những loại chip nhất định cho một số khách hàng Trung Quốc để chờ giấy phép xuất khẩu của Mỹ, tờ Financial Times đưa tin hôm thứ Năm (19/11), dựa trên lời những người am hiểu sự việc. Động thái này bắt nguồn từ quy định mới của Bộ Thương mại Mỹ có hiệu lực cùng ngày, nhằm chặn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận chip tiên tiến qua các xưởng ở nước ngoài.

Ảnh: Shutterstock

Hãng tin Reuters cũng đưa tin TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, đã yêu cầu dừng các đơn hàng bị ảnh hưởng của những công ty thiết kế chip Trung Quốc sử dụng tiến trình 16 nanomet trở xuống, trừ khi khách hàng có giấy phép xuất khẩu của Mỹ. Thông tin này dựa trên lời hai người am hiểu sự việc.

Theo hướng dẫn của TSMC mà hai người này đã xem, các công ty thiết kế Trung Quốc bị ảnh hưởng nhìn chung chỉ còn được dùng tiến trình cũ hơn là 28 nanomet và 40 nanomet. Điều kiện là chip không dùng bộ nhớ băng thông cao (HBM) và không cần công nghệ đóng gói tiên tiến.

Phần lớn chip AI hàng đầu hiện được sản xuất trên tiến trình 7 nanomet hoặc nhỏ hơn. Các tiến trình này giúp chip chạy nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn. Bộ nhớ HBM cho phép bộ xử lý làm việc với khối dữ liệu rất lớn mà các ứng dụng AI cần, còn công nghệ đóng gói tiên tiến ghép chip với bộ nhớ để tăng năng lực tính toán.

Hướng dẫn của TSMC còn yêu cầu xem xét kỹ hơn nơi khách hàng hoạt động, công ty mẹ, cổ đông lớn, đơn vị đóng gói và tuyến vận chuyển. Yêu cầu áp dụng cả với đơn đặt qua công ty con hay bên trung gian ở nước ngoài, kể cả các pháp nhân tại Đài Loan, Mỹ, châu Âu, Nhật Bản và Đông Nam Á.

TSMC không trả lời đề nghị bình luận của Financial Times, còn Samsung từ chối bình luận.

Quy định mới siết khâu gia công và đóng gói chip

Bộ Thương mại Mỹ công bố biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới hôm thứ Hai (16/11), Epoch Times cho biết. Đến thứ Năm, văn bản được đăng chính thức trên Công báo Liên bang (Federal Register) dưới dạng quy định cuối cùng tạm thời và có hiệu lực cùng ngày.

Quy định này sửa đổi các yêu cầu đối với nhà sản xuất tấm wafer ở khâu đầu (front-end fabricator) và các công ty gia công đóng gói, kiểm thử bán dẫn (OSAT). Mục tiêu là ngăn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận chip tiên tiến thuộc diện kiểm soát thông qua các công ty thiết kế, đóng gói và kiểm thử bên thứ ba.

Xuất khẩu chip tiên tiến sang Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Brazil nay cũng phải có giấy phép, để giảm nguy cơ chip bị chuyển qua nước thứ ba vào các thị trường bị hạn chế. Yêu cầu này chỉ áp dụng với chất bán dẫn tiên tiến đáp ứng điều kiện kiểm soát, không phải mọi chip xuất khẩu.

Trước đây, một số công ty thiết kế chip Trung Quốc có thể đặt TSMC hay các xưởng đúc khác sản xuất, rồi chuyển sang một công ty đóng gói, kiểm thử độc lập để hoàn tất. TSMC có thể kiểm tra năng lực tính toán và các đặc tính kỹ thuật khác của thiết kế để xác định chip có nằm ngoài diện kiểm soát hay không, nên một số đơn hàng không cần xin giấy phép riêng.

Quy định mới bỏ cách xác minh đó đối với các khách hàng Trung Quốc bị ảnh hưởng, Reuters cho biết. Chip tiên tiến của họ nay mặc định thuộc diện kiểm soát của Mỹ và phải có giấy phép xuất khẩu nếu không thuộc diện ngoại lệ. Danh sách công ty thiết kế chip được Chính phủ Mỹ phê duyệt có Nvidia, AMD, Apple và hai công ty Đài Loan MediaTek, Realtek, nhưng không có công ty nào của Trung Quốc Đại Lục.

Nếu công ty thiết kế không được Mỹ công nhận hay cấp phép, nhà sản xuất và nhà đóng gói có thể phải xin giấy phép, trừ khi chứng minh được sản phẩm nằm ngoài diện kiểm soát thông qua các chứng nhận kỹ thuật và quy trình thẩm định mà quy định yêu cầu.

Chip điện thoại cũng có thể bị ảnh hưởng

Đợt siết này không chỉ nhắm vào chip AI. Financial Times cho biết TSMC và Samsung cũng đã báo cho một số khách hàng sản xuất đồ điện tử tiêu dùng rằng việc giao một số chip sẽ tạm dừng.

Với một số chip logic tiên tiến, quy định mới không cho phép tự động loại chip khỏi diện kiểm soát chỉ vì chip “không dùng cho AI”, kể cả khi chip không được thiết kế riêng cho trung tâm dữ liệu AI. Như vậy, một số bộ xử lý điện thoại và chip tiêu dùng sản xuất bằng tiến trình tiên tiến cũng có thể cần giấy phép của Mỹ.

Dù vậy, không phải mọi chip điện thoại đều phải xin giấy phép. Chip có bị hạn chế hay không còn tùy thông số kỹ thuật, tư cách của công ty thiết kế và các điều kiện miễn trừ được áp dụng.

TSMC hiện sản xuất chip điện thoại cho các hãng Trung Quốc như Xiaomi, OPPO và vivo. Một nguồn tin trong ngành nói với Financial Times rằng giấy phép cho loại chip tiêu dùng này có thể được cấp, nhưng quá trình xét duyệt vẫn có thể làm chậm việc giao hàng và ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất điện thoại.

Doanh nghiệp AI Trung Quốc chịu thêm sức ép

Trong số khách hàng của Samsung tại Trung Quốc có Kunlunxin, công ty chip AI thuộc Baidu, và ByteDance, công ty mẹ của TikTok. Các doanh nghiệp công nghệ này lâu nay tìm cách đa dạng hóa nguồn cung chip để đối phó với tình trạng bộ xử lý tiên tiến của Nvidia bị hạn chế tại thị trường Trung Quốc.

Quy định mới sẽ khiến những công ty đang phát triển bộ xử lý AI và xây dựng trung tâm dữ liệu lớn càng khó tiếp cận chip tiên tiến qua các xưởng gia công ở nước ngoài, Epoch Times nhận định. Báo này cho rằng kiểm soát chip của Mỹ đang mở rộng từ hạn chế xuất khẩu trực tiếp sang cả khâu gia công ở nước ngoài, đóng gói, kiểm thử và trung chuyển qua nước thứ ba.