Vào ngày 28/8, Giám đốc tài chính của Intel, ông David Zinsner, xác nhận tại một hội nghị nhà đầu tư rằng Intel đã nhận được khoản tài trợ trị giá 5,7 tỷ USD từ chính phủ Hoa Kỳ. Khoản tiền được chuyển vào tối ngày 27/8 và là một phần trong thỏa thuận giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Intel – nhà sản xuất chip đang trong quá trình tái cấu trúc và gặp nhiều khó khăn về công nghệ lẫn tài chính.

id14563434 2507262225091749 600x400 1
Logo của Intel được trưng bày bên ngoài trụ sở chính của Intel tại Santa Clara, California, vào ngày 26/7/2025. (Zhou Rong/The Epoch Times)

Theo thỏa thuận, chính phủ Hoa Kỳ sẽ nhận 433,3 triệu cổ phiếu phổ thông của Intel, tương đương gần 10% tổng số cổ phiếu phổ thông đã pha loãng. Khoản tài trợ nằm trong khuôn khổ Đạo luật Chip và Khoa học và chương trình “Vùng an toàn”, với tổng số tiền tài trợ có thể lên tới 11,1 tỷ USD. Intel nhấn mạnh rằng chính phủ đóng vai trò là cổ đông thụ động, không có quyền quản trị, không giữ ghế trong hội đồng quản trị và cũng không có quyền tiếp cận thông tin nội bộ.

Ông Zinsner nói rõ mục tiêu của thỏa thuận là khuyến khích Intel giữ quyền kiểm soát mảng kinh doanh đúc chip (foundry). Theo đó, nếu tỷ lệ sở hữu của Intel trong mảng này giảm xuống dưới 51%, chính phủ có quyền mua thêm 5% cổ phần. “Tôi nghĩ rằng chúng ta khó có thể giảm xuống dưới 50%”, ông  Zinsner nói, đồng thời cho biết lệnh mua bổ sung này có thể không bao giờ được kích hoạt cho đến khi thỏa thuận kết thúc.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Bộ Thương mại Hoa Kỳ là đơn vị chịu trách nhiệm chính trong thỏa thuận và hiện đang làm việc với Intel để hoàn thiện chi tiết.

Intel, có trụ sở tại Santa Clara, California, đang trải qua quá trình tái cấu trúc lớn. Đầu tháng 8, tập đoàn SoftBank của Nhật Bản công bố khoản đầu tư 2 tỷ USD vào Intel. CEO mới của Intel, ông Lip-Bu Tan, cho biết đang tích cực tìm kiếm các khách hàng lớn cho hoạt động sản xuất chip, lên kế hoạch cắt giảm các mảng không cốt lõi và giảm quy mô nhân sự xuống còn 75.000 người.

Intel cũng đang tái tổ chức để tách biệt hoạt động thiết kế và sản xuất chip, theo mô hình tương tự TSMC – đơn vị sản xuất chip hàng đầu cho các công ty như Nvidia và AMD. Dù báo cáo tài chính quý 2 của Intel (ngày 25/7) vượt kỳ vọng, cổ phiếu công ty vẫn giảm 8% do lo ngại về hiệu suất của mảng kinh doanh đúc chip.

Ông Zinsner ám chỉ khả năng huy động vốn bên ngoài cho mảng đúc chip, đồng thời cho biết Intel đang xem xét các nhà đầu tư chiến lược, hơn là nhà đầu tư tài chính thuần túy. “Có thể có một số cơ hội trong lĩnh vực đúc dành cho các nhà đầu tư bên ngoài và đây có thể là cơ hội để chúng tôi huy động vốn lần thứ hai nhằm hỗ trợ sự phát triển của hoạt động kinh doanh đúc”, ông nói.

Khi được hỏi về khả năng tiếp cận nhà đầu tư, ông Zinsner cho biết: “Chúng tôi muốn những nhà đầu tư chiến lược, nhưng chúng tôi còn cách mục tiêu đó vài năm nữa.”

Hồi tháng 7, Intel tiết lộ rằng tương lai của mảng kinh doanh đúc chip phụ thuộc vào việc họ có giành được một khách hàng lớn cho quy trình sản xuất thế hệ 14A hay không. Nếu thất bại, công ty có thể phải rút lui hoàn toàn khỏi mảng kinh doanh đúc chip.

Ông Zinsner cho biết, Intel sẽ thực hiện chiến lược tài chính thận trọng khi phát triển công nghệ sản xuất chip thế hệ tiếp theo, với mục tiêu mang lại lợi nhuận bền vững cho cổ đông.

Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng đặt ra nhiều lo ngại. Theo Bloomberg, việc chính phủ Mỹ nắm giữ một lượng cổ phần lớn tại Intel phá vỡ tiền lệ vốn được coi là “bất khả xâm phạm” trong giới đầu tư và hoạch định chính sách. Điều này có thể gây ra biến dạng thị trường và luồng vốn, mặc dù cũng có thể đem lại lợi ích tài chính lớn nếu Intel phục hồi thành công.

Trên thực tế, Intel đã cảnh báo trong một tài liệu nội bộ hôm thứ Hai rằng việc giao dịch với chính phủ có thể dẫn đến “phản ứng tiêu cực” từ các nhà đầu tư, nhân viên và các bên liên quan khác. Tuy nhiên, ông Zinsner đã hạ thấp lo ngại này, cho biết: “Đó là việc của luật sư — họ luôn tìm kiếm những lĩnh vực rủi ro cần được công bố chi tiết.”

Cổ phiếu của Intel đã tăng nhẹ 0,2% lên 24,90 USD vào chiều thứ Năm, phản ánh tâm lý thị trường thận trọng trước thông tin về sự tham gia của chính phủ trong cấu trúc cổ phần công ty. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ như TSMC và Samsung, Intel đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn để lấy lại vị thế dẫn đầu trong ngành bán dẫn toàn cầu.

Lý Ngọc t/h