Iran đã không thích nghi với cách Mỹ tiến hành chiến tranh hiện đại, đặc biệt là chiến lược sử dụng ưu thế không quân và công nghệ cao để phá hủy nhanh hệ thống quân sự của đối phương. Trong khi đó, Nga và Trung Quốc đã nghiên cứu các cuộc chiến của Mỹ trong nhiều thập niên và phát triển các chiến lược phòng thủ như phòng không mạnh, chiến tranh điện tử và chiến lược chống tiếp cận (A2/AD). Cuộc chiến với Iran trở thành một bài học địa chính trị cho các cường quốc khác về cách đối phó với sức mạnh quân sự của Mỹ trong tương lai.

Hình ảnh cho thấy hệ thống tên lửa phòng không S-300 của Slovakia được công bố tại triển lãm Ngày Hàng không Quốc gia lần thứ 3 ở Piešzani. (Tín dụng hình ảnh: EllsworthSK / Wikipedia / CC BY-SA 3.0)

Chiến dịch “Chiến dịch Cơn Thịnh Nộ Vĩ Đại (Operation Epic Fury)” hiện vẫn đang diễn ra, một chiến dịch không kích lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

  • Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào Tehran và nhiều thành phố khác của Iran.

  • Chiến dịch chủ yếu sử dụng không quân và công nghệ chính xác cao, thay vì đưa quân chiếm đóng như ở Iraq hoặc Afghanistan.

Đây là một kiểu chiến tranh mà Mỹ đã sử dụng nhiều lần:

Đặc điểm chính:

  1. Chuẩn bị lực lượng lớn trong nhiều tuần.

  2. Tập trung không quân, tên lửa chính xác cao.

  3. Phá hủy cơ sở quân sự và hệ thống chỉ huy của đối phương.

  4. Không cần chiếm đóng dài hạn.

Vì sao tác giả cho rằng Iran “không học được cách Mỹ chiến tranh”

Iran đã có nhiều năm để quan sát chiến tranh Mỹ nhưng không thay đổi học thuyết quân sự.

Iran mắc ba sai lầm lớn:

(1) Không ngăn chặn giai đoạn chuẩn bị chiến tranh của Mỹ

Trước khi tấn công, Mỹ thường đưa lực lượng lớn đến khu vực chiến sự trong thời gian dài.
Ví dụ lịch sử:

  • Chiến tranh vùng Vịnh 1991

  • Iraq 2003

Nếu đối thủ cho phép Mỹ tập trung lực lượng như vậy, cuộc tấn công gần như chắc chắn xảy ra.

(2) Không phá được mạng lưới căn cứ của Mỹ

Sức mạnh quân sự Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào:

  • Căn cứ ở các nước đồng minh

  • Hậu cần quốc tế

  • Sân bay và hải cảng ở nước ngoài

Nếu không phá được hệ thống này thì Mỹ có thể triển khai sức mạnh quân sự toàn cầu.

(3) Không chuẩn bị chiến tranh công nghệ cao

Mỹ sử dụng:

  • Vệ tinh

  • Vhiến tranh điện tử

  • Vũ khí chính xác

  • Mạng lưới cảm biến

Nếu không có phòng không và chiến tranh điện tử mạnh, đối phương rất dễ bị áp đảo.

Vì sao Nga và Trung Quốc được cho là “đã học được”

Hai cường quốc này đã nghiên cứu chiến tranh Mỹ từ nhiều thập kỷ.

Nga

Sau các chiến dịch của Mỹ ở Iraq và Kosovo, Nga phát triển:

  • Phòng không S-300 / S-400

  • Chiến tranh điện tử

  • Chiến thuật phá GPS

  • Chiến tranh thông tin.

Mục tiêu: làm suy yếu ưu thế công nghệ của Mỹ.

Trung Quốc

Trung Quốc tập trung vào chiến lược gọi là:

A2/AD – Chống tiếp cận / Chống xâm nhập khu vực (Anti-Access / Area Denial)

Nghĩa là:

  • Ngăn Mỹ tiến vào khu vực

  • Phá hủy căn cứ

  • Tấn công tàu sân bay.

Các công nghệ chính:

  • Tên lửa chống tàu sân bay DF-21D

  • Hệ thống phòng không HQ-9

  • Vũ khí chống vệ tinh.

Ý nghĩa địa chính trị

Cuộc chiến Iran là “bài học chiến lược” cho các cường quốc khác.

Nếu xảy ra chiến tranh lớn trong tương lai với hai cường quốc lớn như:

  • Nga

  • Trung Quốc

sẽ cố gắng:

  1. Không cho Mỹ tập trung quân đội.

  2. Tấn công căn cứ Mỹ ở nước ngoài.

  3. Phá hệ thống vệ tinh và GPS.

Bối cảnh rộng hơn của xung đột Mỹ – Iran

Xung đột giữa hai nước đã kéo dài hơn 40 năm.

Một số sự kiện quan trọng:

  • 1979: Khủng hoảng con tin tại đại sứ quán Mỹ ở Tehran

  • 1983: Đánh bom doanh trại lính Mỹ ở Lebanon

  • 1996: Đánh bom khu nhà ở quân sự Khobar Towers

  • Nhiều cuộc tấn công của những lực lượng uỷ nhiệm do Iran hậu thuẫn.

Những sự kiện này khiến quan hệ Mỹ – Iran luôn căng thẳng.

Thiên Vân, theo Fox News, AOL News