Mạng xã hội Trung Quốc tràn ngập video rủ sang Lào ăn tê tê, thú hoang

Lý Bình
•
Chủ Nhật, 18/10/2026

Các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc như Douyin, WeChat và Xiaohongshu đang tràn ngập video quảng bá việc sang Lào ăn thú hoang, từ tê tê đến tay gấu, theo trang tin môi trường Mongabay.

Chợ đêm ẩm thực đường phố, Luang Prabang, Lào: Chợ đêm ẩm thực chay đường phố của người Hmong vào ngày 31 tháng 10 năm 2017 (Đêm Halloween). Luang Prabang, Lào. (Ảnh: Shutterstock)

Mongabay, trang tin độc lập nổi tiếng thế giới về khoa học môi trường và bảo tồn thiên nhiên, cho biết người dùng chỉ cần gõ các từ khóa tiếng Trung như “tê tê Lào”, “thú rừng Lào” hay “tay gấu Lào” là tìm ra hàng loạt video kiểu này.

Trong một video, một blogger người Trung Quốc vừa quay vừa khoe những gì thấy ở một khu chợ tại Lào: tay gấu, nhiều loài chim, chuột phơi khô, kỳ đà, và cả một con tê tê còn sống trên tay người quay.

Người này nói chợ ở Lào giống như một vườn thú. Có điều, động vật trong vườn thú Trung Quốc chỉ để ngắm, còn thú hoang ở chợ Lào thì ăn được.

Khách Trung Quốc đổ sang Lào ngày càng đông sau khi tuyến đường sắt Trung Quốc-Lào khai trương năm 2021 và chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc dỡ bỏ phong tỏa phòng dịch đầu năm 2023. Nạn buôn bán động vật hoang dã trái phép quy mô lớn tại Lào vì thế càng nhức nhối. Trên mạng xã hội Trung Quốc, nhiều lời lẽ gọi Lào là “thiên đường” mua bán thú hoang trái phép, rủ cư dân mạng sang du lịch, ăn thú rừng, Epoch Times cho biết.

Một blogger đăng 96 video về buôn bán thú hoang

Từ tháng 8/2025 đến nay, riêng một blogger nổi tiếng người Trung Quốc đã đăng tổng cộng 96 video liên quan đến buôn bán động vật hoang dã.

Các video công khai cho thấy nhiều loài thú hoang được bảo vệ bị bày ra bán. Để lách kiểm duyệt, người đăng dùng ám ngữ, chẳng hạn nói khán giả Trung Quốc có thể “cứu hộ” những con vật này.

Blogger này còn nói ở Đông Nam Á có quá nhiều động vật như vậy. Dưới phần bình luận, nhiều người hỏi có mua được vảy và móng tê tê không. Người đăng hoặc trả lời bằng biểu tượng giơ ngón cái, hoặc bảo người hỏi nhắn tin riêng.

Ông Steven Galster, người sáng lập Quỹ Freeland, tổ chức phi chính phủ chống buôn bán trái phép có trụ sở tại Bangkok, nhận xét những người này dường như đang nhắm vào một nhóm khán giả chưa từng hoặc gần như chưa được giáo dục bài bản về bảo vệ động vật hoang dã. Họ khoe rằng có rất nhiều loài nguy cấp ăn được, ông nói.

Trong một video đăng ngày 1/11/2025, một blogger đứng trong một nhà hàng ở Lào, tay cầm con tê tê đang cuộn tròn, xung quanh là một nhóm du khách Trung Quốc.

Khi các du khách tò mò mân mê con vật, một thanh niên trông như hướng dẫn viên giới thiệu vảy tê tê là “đồ tốt”, là vị thuốc Đông y, giá 2.000 nhân dân tệ mỗi cân Trung Quốc (0,5 kg). Máu tê tê có thể dùng để chiên cơm, còn thịt thì hầm với gà mái, người này nói.

Tháng 6/2026, một người dùng WeChat khác đăng video kèm lời chú thích rằng ở Lào, bỏ ra 1.000 nhân dân tệ là được ăn một con tê tê nặng khoảng 6 kg, lại được nhà hàng làm tại chỗ.

Những video như vậy lan truyền rộng trên mạng xã hội tiếng Trung và có thể kéo thêm nhiều người sang Lào ăn tê tê, gấu và các loài thú hoang khác, bài viết nhận định.

Kiểm duyệt gắt nhưng để lọt video thú hoang

Các nền tảng toàn cầu như Facebook và WhatsApp từ lâu bị chỉ trích rộng rãi vì không ngăn được việc kẻ buôn lậu dùng chính nền tảng của họ để mua bán thú hoang trái phép. Tại Mỹ, luật pháp thường miễn trách nhiệm cho các công ty về nội dung người dùng đăng tải, nên phần lớn các nền tảng tự quản lý.

Các nền tảng Trung Quốc thì khác. Họ kiểm duyệt nhanh và rất gắt, nhất là với nội dung chính trị, khiêu dâm và tin sai lệch. Mỗi công ty có cơ chế riêng, nhưng phần lớn kết hợp người kiểm duyệt với trí tuệ nhân tạo (AI) để quyết định nội dung nào được đăng.

Video quảng bá buôn bán thú hoang xuất hiện dày đặc trên các nền tảng tiếng Trung, cho thấy các biện pháp hiện có không đủ để chặn loại nội dung này. Một số video đăng từ năm 2023 đến nay vẫn còn.

Khi tác giả bài viết trên Mongabay đề nghị phỏng vấn, ByteDance (công ty mẹ của Douyin) và Xiaohongshu không trả lời. Tencent phản hồi rằng kênh video của WeChat cấm rõ việc mua bán hay phát tán động vật hoang dã được bảo vệ và loài nguy cấp. Công ty sẽ điều tra và xử lý ngay khi phát hiện nội dung có dấu hiệu vi phạm.

Theo yêu cầu của Tencent, tác giả gửi ảnh chụp màn hình 24 video về tê tê tìm thấy trên nền tảng này, kèm các từ khóa tiếng Trung đã dùng để tìm. Tencent sau đó cho biết đã nhanh chóng xóa toàn bộ nội dung vi phạm.

Tuy nhiên, đến lúc bài báo được đăng, tác giả thấy chỉ 7 trong 24 video bị xóa. Video mới về ăn thịt tê tê vẫn liên tục xuất hiện trên nền tảng.

Theo ông Galster, các công ty internet phải huấn luyện AI nhận ra động vật hoang dã, kể cả các bộ phận cơ thể, khi chúng bị rao bán công khai. Kẻ buôn lậu rất xảo quyệt và biết chơi chữ để lách kiểm duyệt, nên chỉ nhận diện chữ viết là chưa đủ.