Chứng khoán Mỹ giảm mạnh hôm thứ Hai (16/11), chỉ số Nasdaq mất 2,49% và chính thức vào vùng điều chỉnh, giữa lúc biến động nhân sự ở Nvidia và việc Mỹ siết kiểm soát chip AI đối với Trung Quốc tiếp tục khiến thị trường chao đảo. Sáng thứ Ba (17/11), chứng khoán Đài Loan có lúc thủng mốc 40.000 điểm, chứng khoán Hàn Quốc và Nhật Bản cũng giảm.

Trụ sở Sở giao dịch chứng khoán NASDAQ tại New York, Mỹ vào ngày 21 tháng 8 năm 2022. (Nguồn ảnh: JHVEPhoto/Shutterstock)

Áp lực bán lần này không còn dừng ở một vài doanh nghiệp. Nasdaq đã giảm hơn 10% so với mức đóng cửa cao kỷ lục ngày 6/10, chính thức bước vào vùng điều chỉnh. Sắp tới, thị trường còn phải đối mặt với hai phép thử lớn: báo cáo tài chính của Nvidia và đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Anthropic.

Chứng khoán Mỹ giảm đồng loạt, cổ phiếu bán dẫn giảm mạnh nhất

Hôm thứ Hai, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 739,38 điểm, tương đương 1,41%, đóng cửa ở mức 51.608,17 điểm. Chỉ số S&P 500 mất 1,92%, xuống 7.416,59 điểm. Chỉ số tổng hợp Nasdaq giảm 2,49%, còn 24.509,76 điểm. Đây là phiên giảm thứ ba liên tiếp của cả S&P 500 và Nasdaq.

Nhóm cổ phiếu chip chịu ảnh hưởng nặng nhất: chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 5,3%. Nvidia giảm 4,1%, Intel và Micron đều mất hơn 7%, AMD giảm 5%, còn Sandisk giảm khoảng 8%.

Ở nhóm điện toán đám mây AI, CoreWeave giảm 6,1%, Nebius giảm 7,6%. Dell giảm 7%, Super Micro Computer mất 6,9% và Oracle giảm khoảng 5%. Alphabet, Amazon và Meta giảm từ 2,4% đến 4,1%.

Các cổ phiếu thuộc chuỗi cung ứng bán dẫn Đài Loan cũng chịu áp lực bán. Chứng chỉ lưu ký (ADR) của TSMC giảm 6,34%, ADR của ASE giảm 7,74% và ADR của UMC giảm 6,88%.

Đà bán tháo còn lan sang nhóm cổ phiếu tài chính: Morgan Stanley, Goldman Sachs và JPMorgan đều giảm hơn 2%. Trên sàn Nasdaq có 3.697 mã giảm, chỉ 1.131 mã tăng. Chỉ số VIX, thước đo mức biến động kỳ vọng của thị trường, có lúc tăng vọt 25% trong phiên thứ Hai, chạm 24,05 điểm, mức cao nhất trong một tuần.

“Trong vài tuần qua, tình hình thay đổi gần như mỗi ngày. Có những ngày cổ phiếu AI tăng vọt, nhưng hôm sau lại lao dốc”, ông Ross Mayfield, chuyên gia phân tích chiến lược đầu tư tại Baird, nói.

Ông cho rằng nhà đầu tư không hoảng loạn rút toàn bộ khỏi thị trường chứng khoán mà đang tìm kiếm cơ hội đầu tư khác.

Chứng khoán châu Á chịu sức ép, tâm lý đầu tư vào AI suy yếu

Cổ phiếu công nghệ châu Á cũng chịu sức ép bán ra. Ngay trong phiên thứ Hai, chứng khoán Đài Loan đã giảm 2.635,04 điểm, tương đương 6,03%, đóng cửa ở mức 41.040,08 điểm. Đầu phiên sáng thứ Ba, thị trường tiếp tục lao dốc, có lúc mất 1.253,63 điểm và xuống mức thấp nhất 39.786,45 điểm, thủng mốc 40.000 điểm.

Sau đó, lực mua xuất hiện ở các cổ phiếu trụ cột như TSMC, giúp thị trường có lúc đảo chiều tăng. Tính đến 10h09 sáng theo giờ Đài Loan, chỉ số chung ở mức 40.565,82 điểm, giảm 474,26 điểm, tương đương 1,16%.

Cũng trong sáng thứ Ba, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc giảm 2%, chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm 1,3%, còn chỉ số MSCI khu vực châu Á – Thái Bình Dương (không gồm Nhật Bản) giảm 0,63%.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs nhận định quan điểm của thị trường về đầu tư vào AI đã thay đổi rõ rệt trong một tháng qua.

“Qua các cuộc trao đổi với khách hàng tuần trước, tâm lý của thị trường đối với AI gần như bi quan nhất mà chúng tôi thấy trong một thời gian dài. Chúng tôi cũng thấy sự bi quan này thể hiện ngày càng rõ qua vị thế đầu tư và mức định giá”, nhóm phân tích này cho biết.

Đà tăng của cổ phiếu bán dẫn năm nay cũng đã hạ nhiệt rõ. Vào giữa tháng 6, chỉ số bán dẫn Philadelphia từng tăng 106,6% so với đầu năm, nay mức tăng chỉ còn khoảng 43%.

Mỹ siết kiểm soát chip AI với Trung Quốc

Hôm thứ Hai, Bộ Thương mại Mỹ ban hành biện pháp mới nhằm hạn chế doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận năng lực tính toán của chip AI tiên tiến thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài.

Quy định mới hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến cho các trung tâm dữ liệu tại Thái Lan, Malaysia và một số nơi khác. Doanh nghiệp Trung Quốc trước đây đã thuê năng lực tính toán tại chính những cơ sở này để huấn luyện mô hình AI.

Cùng lúc đó, Nvidia vẫn đang đối mặt với khủng hoảng lãnh đạo. Tuần trước, nhà sáng lập Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) đã từ chức giám đốc điều hành (CEO), sau khi báo chí đưa tin ông ngoại tình và một trong những người phụ nữ liên quan bị nghi dính líu tới hoạt động gián điệp của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Một người am hiểu sự việc, đề nghị không nêu tên, cho CNBC biết Hội đồng quản trị Nvidia hiện không xem xét việc đưa ông Huang trở lại vị trí CEO. Hội đồng đang tập trung điều tra xem hành vi của ông có gây nguy hại cho an ninh quốc gia hay bí mật của công ty hay không.

Cuối tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng kêu gọi Nvidia cải tổ mạnh mẽ và tìm CEO mới từ bên ngoài công ty.

Báo cáo tài chính của Nvidia và IPO của Anthropic thành phép thử đối với thị trường

Nvidia dự kiến công bố báo cáo tài chính quý 3 sau giờ đóng cửa thị trường Mỹ hôm thứ Ba. Các nhà phân tích dự báo doanh thu của công ty đạt 109,1 tỷ USD, lợi nhuận tăng 90,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, điều thị trường quan tâm không chỉ là kết quả kinh doanh của quý này, mà còn là triển vọng của Nvidia sau khi ông Huang rời đi, cùng các rủi ro từ đầu tư hạ tầng AI, huy động vốn và kiểm soát xuất khẩu.

“Kết quả kinh doanh mạnh sẽ không giải đáp được những câu hỏi xoay quanh việc ông Jensen Huang ra đi”, ông Jay Woods, chiến lược gia thị trường trưởng của Freedom Capital Markets, nói với CNBC.

Ông lưu ý rằng suốt 33 năm qua Nvidia chỉ do một CEO điều hành, và nay công ty phải chứng minh vẫn tiếp tục đạt kết quả dù không còn người sáng lập dẫn dắt.

Các nhà phân tích của UBS cũng cho rằng thị trường sẽ chú ý nhiều hơn đến tăng trưởng của Nvidia trong thời gian tới, việc huy động vốn trong ngành AI và rủi ro kiểm soát xuất khẩu, thay vì kết quả của một quý.

Cũng trong tuần này, công ty AI Anthropic dự kiến lần đầu chào bán cổ phiếu ra công chúng. Theo CNBC, công ty nhắm mức định giá khoảng 1,4 nghìn tỷ USD, giá chào bán dự kiến từ 70 đến 78 USD mỗi cổ phiếu. Đợt IPO này sẽ là thêm một thước đo cho thấy thị trường chấp nhận mức định giá cao của các doanh nghiệp AI đến đâu.

Kỳ vọng Fed nâng lãi suất gia tăng, đồng USD mạnh lên

Triển vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng là yếu tố tác động đến thị trường. Công cụ FedWatch của Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) cho thấy thị trường đánh giá xác suất Fed nâng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 12 là 95,7%.

Hôm thứ Ba, chỉ số đồng USD nhích lên 103,61, gần mức cao nhất kể từ tháng 4/2025. Đồng yen chịu sức ép quanh ngưỡng quan trọng 160 yen đổi 1 USD. Thị trường đang theo dõi khả năng nhà chức trách Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Trên thị trường hàng hóa, giá đồng trong phiên qua đêm giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 4 tháng do lo ngại về triển vọng đầu tư vào AI.

Giá dầu thô kỳ hạn của Mỹ giảm 0,41% đầu phiên châu Á sáng thứ Ba, xuống 85,37 USD/thùng. Hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz có dấu hiệu phục hồi, củng cố dự báo của thị trường về tình trạng dư cung. Dù vậy, các vụ tấn công tàu chở dầu gần đây vẫn cho thấy rủi ro đối với xuất khẩu dầu ở Trung Đông.

Giá vàng giao ngay giảm nhẹ 0,1%, xuống 3.852,62 USD/ounce.