SpaceX lần đầu đưa tàu Starship trở về bệ phóng thành công

T.J. Muscaro
•
Chủ Nhật, 15/11/2026

Tàu Starship của SpaceX hôm thứ Bảy (14/11) đã trở về Starbase, bang Texas, và được tháp phóng bắt giữ ngay trong lần thử đầu tiên, khép lại chuyến bay dài nhất từ trước đến nay của con tàu. Tầng đẩy từng được tháp bắt giữ ở các sứ mệnh trước, nên nay cả hai tầng của Starship đều đã chứng minh có thể quay về điểm phóng để tái sử dụng.

Ngày 14/11/2026, tầng trên của tàu Starship do SpaceX phát triển hạ xuống về phía tháp bắt giữ cơ khí tại Starbase ở Boca Chica, bang Texas. (Ảnh: Ricardo Arduengo/ AFP qua Getty Images)

Sau sứ mệnh kéo dài 22,5 giờ, tầng trên của Starship hạ xuyên qua tầng mây trên bầu trời Starbase. Tàu Starship 42 khởi động các động cơ Raptor, giảm tốc đến khi lơ lửng rồi từ từ hạ vào hai cánh tay bắt giữ của tháp phóng có biệt danh “Mechazilla”. Hàng trăm người có mặt tại chỗ vỡ òa reo mừng.

Các động cơ tắt hẳn giữa tiếng hô “USA! USA!”, đánh dấu một chương mới trong lịch sử bay vào vũ trụ. Starship trở thành tên lửa đầu tiên chứng minh được rằng toàn bộ tên lửa có thể quay về bệ phóng một cách có kiểm soát: cả hai tầng đều đã trở về thành công, dù là trong hai chuyến bay khác nhau.

Mechazilla catches Starship! Congratulations to the entire SpaceX team on this incredible achievement! pic.twitter.com/YJzmGUZb2B
— SpaceX (@SpaceX) November 14, 2026

Không cần đội thu hồi chờ sẵn ở một góc xa xôi nào đó trên Trái Đất, cũng không mất thêm thời gian chở con tàu từ nơi hạ cánh về lại sân bay vũ trụ. SpaceX đã chứng minh tên lửa lớn nhất thế giới đang hoạt động có thể cất cánh từ bệ phóng, đưa tầng đẩy Super Heavy quay về đúng bệ phóng đó bằng một thao tác tự động có kiểm soát, và đưa cả tầng trên về để tháp bắt giữ. Mục tiêu sau cùng là dùng chính các cánh tay của tháp đặt Starship trở lại lên tầng đẩy cho chuyến bay tiếp theo.

Sứ mệnh Starship thứ 15 bắt đầu vào tối thứ Sáu (13/11). Theo kế hoạch, ngay sau khi phóng, tầng đẩy cũng sẽ quay về bệ phóng để tháp bắt giữ. Tuy nhiên, trên đường về, hệ thống tự động phát hiện tầng đẩy đi chệch hướng nên đã hủy lượt trở về và cho tầng đẩy hạ mềm xuống biển, ngay ngoài khơi.

Ở các sứ mệnh trước, tầng đẩy từng được tháp “bắt” và đưa về thành công.

Hành trình trở về của Starship bắt đầu khoảng 21 giờ 35 phút sau khi cất cánh, khi đội điều khiển kích hoạt lại một động cơ Raptor để thực hiện lần đốt động cơ rời quỹ đạo. Thao tác này làm con tàu chậm lại đủ để thoát khỏi quỹ đạo, rồi rơi dần có kiểm soát về vùng đông nam Texas.

Con tàu bắt đầu đi vào lại bầu khí quyển Trái Đất ngay sau mốc 22 giờ bay. Thân tàu màu đen bạc phát sáng tím rực khi xuyên qua các lớp khí và tận dụng áp suất để giảm tốc.

Kế hoạch bay 14 vòng quỹ đạo có thêm 3 điểm kiểm tra riêng để Starship có thể về Trái Đất sớm, và con tàu vượt qua cả ba một cách suôn sẻ. Sau lần đốt động cơ rời quỹ đạo, đội điều khiển bay đưa ra quyết định cuối cùng “Go/No-Go” (tiếp tục hay dừng) cho việc đưa Starship về bệ phóng. Nếu quyết định là “No-Go”, Starship sẽ lại phải hạ xuống biển.

Starship bay qua đất liền: từ Thái Bình Dương, ngang qua miền bắc Mexico, hướng về Starbase ở Texas rồi ra phía Vịnh Mỹ (Vịnh Mexico), trước khi thực hiện một pha lượn sà cuối cùng để vào đúng hướng tiếp cận. Ngay khi con tàu trở lại phía trên vịnh, hệ thống tự hành trên tàu vẫn còn thời gian đánh giá lần cuối và có thể quyết định hạ xuống biển. Song mọi hệ thống vẫn hoạt động bình thường.

Điều từng chỉ xuất hiện trong các hình ảnh mô phỏng bằng máy tính nay đã thành hiện thực. Cả tầng đẩy lẫn tầng trên của Starship đều đã chứng minh có thể quay về điểm phóng, sẵn sàng để tái sử dụng.

Đây là cột mốc phát triển quan trọng của phương tiện được hứa hẹn sẽ trở thành tên lửa đẩy đầu tiên trên thế giới có thể tái sử dụng hoàn toàn. Cột mốc này đến đúng lúc ngành vũ trụ Mỹ đang phát triển rất nhanh.

Trung tâm Vũ trụ Kennedy vẫn đang được cải tạo để có thể phục vụ Starship. SpaceX đang xây một nhà xưởng Gigabay gần Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện của NASA và đang lên kế hoạch xây một cơ sở tương tự nhà máy Starfactory ở Starbase. Bệ phóng 39A lịch sử cũng đang được sửa đổi.

Một tàu Starship của SpaceX sẽ phóng từ vùng Space Coast của Florida trong sứ mệnh Artemis III của NASA vào năm 2027.