Mỹ bước vào loạt bầu cử sơ bộ then chốt, California là tâm điểm chú ý

Lý Ngôn
•
Thứ Năm, 04/06/2026

Hàng triệu cử tri trên khắp nước Mỹ vào thứ Ba (2/6) đã đến các điểm bỏ phiếu để tham gia loạt bầu cử sơ bộ then chốt nhằm tìm ra các ứng viên cho vị trí Thống đốc, Thượng viện và Hạ viện Liên bang. Tại bang California – chiến trường nhận được nhiều sự chú ý nhất, cử tri sẽ chọn ra hai ứng cử viên có tỷ lệ phiếu bầu cao nhất trong kỳ bầu cử sơ bộ này để bước vào cuộc đối đầu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ngày 2/6, tại một điểm bỏ phiếu ở quận Los Angeles, bang California. Trong cuộc bầu cử sơ bộ này, cử tri sẽ chọn ra hai ứng cử viên có số phiếu cao nhất để bước vào cuộc đối đầu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. (Ảnh: Linda Jiang / Epoch Times)

Cùng ngày, người dân Los Angeles cũng tham gia bỏ phiếu bầu thị trưởng. Ngôi sao truyền hình thực tế thuộc đảng Cộng hòa Spencer Pratt đang nỗ lực thách thức vị trí của thị trưởng đương nhiệm Karen Bass. Nếu không có ứng cử viên nào giành được số phiếu đại đa số tuyệt đối trong ngày thứ Ba, hai người dẫn đầu sẽ bước vào vòng đối đầu trực diện cuối cùng vào tháng 11.

Dưới đây là điểm nhanh các mặt trận bầu cử chính trên khắp nước Mỹ trong ngày thứ Ba:

Cuộc đua ghế Thống đốc bang California

California là bang đông dân nhất nước Mỹ và hiện sở hữu quy mô kinh tế tương đương nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Thống đốc đương nhiệm Gavin Newsom không thể tái tranh cử do giới hạn nhiệm kỳ, mở ra một cuộc hỗn chiến khốc liệt nhằm tìm kiếm người kế nhiệm. California áp dụng thể thức bầu cử sơ bộ “chọn hai người dẫn đầu” (top-two primary), theo đó, hai ứng cử viên có số phiếu cao nhất – không phân biệt đảng phái – sẽ trực tiếp giành vé vào vòng tổng tuyển cử tháng 11.

Cục diện cuộc đua này trước đó đã thay đổi hoàn toàn sau khi Phó Tổng thống đương nhiệm Kamala Harris và Thượng nghị sĩ Liên bang Alex Padilla tuyên bố từ bỏ ý định tranh cử. Cựu Dân biểu Liên bang Eric Swalwell, người từng dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận, cũng đã phải rút lui khỏi đường đua và từ chức nghị sĩ vào tháng 4 do vướng cáo buộc xâm hại tình dục.

Sau khi ông Swalwell rút lui, tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Xavier Becerra – người từng giữ chức Bộ trưởng Y tế trong chính quyền Biden – đã tăng mạnh, đưa ông vào nhóm dẫn đầu. Cùng lúc đó, tỷ phú Tom Steyer cũng vững vàng vươn lên nhóm dẫn đầu của đảng Dân chủ nhờ tiềm lực tài chính mạnh mẽ, cho phép ông rót lượng tiền khổng lồ vào các chiến dịch quảng cáo trên truyền hình và phát thanh, hiện đang cạnh tranh gay gắt với ông Becerra.

Ở các chiến tuyến khác, cựu Dân biểu Liên bang Katie Porter và cựu Thị trưởng Los Angeles Antonio Villaraigosa cũng đang nỗ lực bám đuổi; trong khi Thị trưởng San Jose Matt Mahan đang tìm kiếm bước đột phá trong các cuộc khảo sát cử tri.

Kể từ khi ông Arnold Schwarzenegger giành chiến thắng vào năm 2006, đảng Cộng hòa chưa từng thắng một vị trí công chức cấp bang nào tại California. Nhận được sự “hậu thuẫn từ ông Trump”, ứng cử viên Cộng hòa Steve Hilton – một nhà bình luận chính trị gốc Anh – hiện đang tạm dẫn đầu trong số các ứng viên bảo thủ. Đảng Cộng hòa đang kỳ vọng tận dụng thể thức “chọn hai người” để bảo đảm có đại diện của đảng lọt vào vòng tổng tuyển cử tháng 11. Tuy nhiên, tình trạng phân tán phiếu bầu giữa ông Hilton và Cảnh sát trưởng quận Riverside Chad Bianco cùng các đồng đảng khác đang dấy lên lo ngại trong nội bộ phe chính thống trong đảng Cộng hòa về kịch bản cuộc quyết đấu tháng 11 sẽ biến thành màn “nội chiến” giữa hai ứng cử viên đảng Dân chủ.

Theo thống kê, có tới 61 ứng cử viên xuất hiện trên lá phiếu bầu sơ bộ Thống đốc California lần này.

Cuộc đua ghế Thị trưởng Los Angeles

Nữ thị trưởng đầu tiên của Los Angeles, bà Karen Bass, đang phải đối mặt với một cuộc tái tranh cử đầy gian nan trên chính trường. Các đối thủ chính của bà bao gồm Spencer Pratt – ngôi sao nổi lên từ chương trình truyền hình thực tế The Hills, Ủy viên Hội đồng Thành phố Nithya Raman, cùng 13 người thách thức khác.

Là một gương mặt mới trên chính trường, ông Pratt tập trung trọng tâm tranh cử vào cuộc khủng hoảng vô gia cư thâm căn cố đế của Los Angeles, kết hợp với câu chuyện thực tế khi ngôi nhà của gia đình ông bị thiêu rụi trong trận đại hỏa hoạn Pacific Palisades năm 2025, giúp các video quảng cáo tranh cử của ông nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Trong khi đó, Thị trưởng đương nhiệm Bass vấp phải nhiều chỉ trích gay gắt vì đã ở nước ngoài trong thời gian xảy ra vụ cháy năm 2025, tái thiết sau thiên tai yếu kém, cũng như không đạt được hiệu quả rõ rệt trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng người vô gia cư.

Cuộc đua giành ghế Quốc hội tại California

Kỳ bầu cử sơ bộ Quốc hội năm nay tại California chịu tác động sâu sắc từ “Đề xuất số 50” (Proposition 50) do Thống đốc Newsom thúc đẩy. Đề xuất này đã phân định lại các khu vực bầu cử (chia lại địa hạt), dự kiến sẽ khiến cục diện bầu cử tại tối đa 5 khu vực mới nghiêng về phía đảng Dân chủ. Báo cáo Chính trị Cook (Cook Political Report) đánh giá Khu vực bầu cử Quốc hội số 40 của California (CA-40) là một trong số ít chiến trường then chốt có lợi cho đảng Cộng hòa.

Địa hạt này bao gồm khu vực nội địa Quận Cam cùng một phần của các quận San Bernardino và Riverside. Hai Dân biểu Cộng hòa đương nhiệm là bà Young Kim và ông Ken Calvert sẽ có cuộc đối đầu trực diện trong kỳ sơ bộ này. Do thể thức bầu cử sơ bộ “chọn hai người dẫn đầu”, hai chính trị gia kỳ cựu của đảng Cộng hòa này rất có thể sẽ lại chạm trán nhau một lần nữa vào tháng 11.

Tại các địa hạt bầu cử then chốt có mật độ cư dân gốc Mỹ Latinh cao, nghị sĩ Cộng hòa kỳ cựu đương nhiệm David Valadao sẽ đối đầu với Nghị sĩ bang California Jasmeet Kaur Bains và giáo sư thuộc phái tiến bộ Randy Villegas.

Tại Địa hạt Quốc hội số 11 (CA-11), 8 ứng cử viên Dân chủ và 2 ứng cử viên Cộng hòa đang cạnh tranh khốc liệt để tiếp quản chiếc ghế do cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi để lại. Bà Pelosi đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với Ủy viên Hội đồng Giám sát San Francisco, Connie Chan, người hiện được đánh giá là một trong những ứng cử viên sáng giá nhất, bên cạnh Thượng nghị sĩ bang Scott Wiener và ông Saikat Chakrabarti.

Cuộc đua ghế Thống đốc bang Iowa

Bang Iowa bước vào cuộc đua Thống đốc mở (không có ứng viên đương nhiệm tái tranh cử) lần đầu tiên sau 20 năm. Dù tiểu bang này có xu hướng nghiêng hẳn về đảng Cộng hòa trong những năm gần đây, đảng Dân chủ vẫn kỳ vọng tận dụng sự bất mãn của người dân về vấn đề kinh tế để tạo nên một bước ngoặt lịch sử.

Về phía đảng Cộng hòa, Dân biểu Liên bang ba nhiệm kỳ Randy Feenstra – người nhận được sự ủng hộ từ các nhân vật tầm cỡ như Thượng nghị sĩ Joni Ernst và có được sự hậu thuẫn vào phút chót từ Tổng thống Trump – được xem là ứng cử viên nặng ký nhất. Các đối thủ nội bộ của ông bao gồm doanh nhân giàu có Zach Lahn với khẩu hiệu dân túy “Iowa là trên hết”, và cựu Giám đốc Sở Dịch vụ Hành chính bang Adam Steen, người được các tổ chức bảo thủ ủng hộ. Nếu không có ứng viên nào đạt trên 35% số phiếu, đề cử chính thức sẽ do đại hội đảng vào giữa tháng 6 quyết định.

Người chiến thắng sẽ đối đầu với Kiểm toán trưởng bang thuộc đảng Dân chủ Rob Sand vào tháng 11. Ông Sand hiện là chính trị gia đảng Dân chủ duy nhất giành chiến thắng trong cuộc bầu cử toàn bang tại Iowa, sở hữu quỹ tranh cử lên tới 18,3 triệu USD, vượt xa các đối thủ bên phía đảng Cộng hòa.

Cuộc đua ghế Thượng nghị sĩ bang Iowa

Trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện, các thành viên đảng Cộng hòa đã nhanh chóng tập hợp xung quanh Dân biểu Liên bang Ashley Hinson, người được ông Trump ủng hộ. Ngược lại, nội bộ đảng Dân chủ lại nổ ra cuộc chiến ý thức hệ sâu sắc: một bên là nghị sĩ bang Josh Turek – một cựu vận động viên bóng rổ xe lăn Paralympic đi theo đường lối ôn hòa; bên còn lại là nghị sĩ bang Zach Wahls, người mang ngọn cờ tiến bộ và chống phe lãnh đạo truyền thống trong đảng. Ông Wahls tuyên bố nếu đắc cử sẽ phản đối ông Chuck Schumer tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện.

Bang New Jersey

Tại Địa hạt số 7, Dân biểu Cộng hòa đương nhiệm Tom Kean Jr. đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận khi không xuất hiện tại Đồi Capitol cũng như các hoạt động tranh cử trong nhiều tháng qua do vấn đề sức khỏe, đồng thời vắng mặt trong hơn 100 cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội. Cha của ông, cựu Thống đốc bang New Jersey Tom Kean Sr., chia sẻ với CNN rằng các bác sĩ của nghị sĩ “đều đồng ý rằng ông ấy sẽ ổn” và bản thân ông Kean Jr. hứa sẽ sớm trở lại, nhưng sự vắng mặt kéo dài này vẫn khiến cục diện địa hạt này trở nên khó đoán.

Ngay trước thềm cuộc bầu cử sơ bộ ngày thứ Ba, Tổng thống Trump đã đăng tải trên nền tảng Truth Social để bày tỏ sự ủng hộ hoàn toàn, ca ngợi ông Kean Jr. là người ủng hộ kiên định chính sách “Nước Mỹ trên hết” và kêu gọi cử tri New Jersey “hãy tích cực đi bỏ phiếu” với lời khẳng định: “Ông ấy tuyệt đối không làm các bạn thất vọng!”

Dù ông Kean Jr. không có đối thủ trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, nhưng phía đảng Dân chủ đang chứng kiến cuộc đối đầu trực diện giữa 4 ứng cử viên: Rebecca Bennett, Michael Roth, Tina Shah và Brian Varela để tìm ra người sẽ trực tiếp thách thức ông Kean Jr. vào tháng 11.