Mỹ tổ chức cuộc đàm phán kiểm soát hạt nhân với đại diện Trung Quốc và Nga

Lý Ngọc
•
Thứ Ba, 24/02/2026

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, phía Mỹ đã gặp phái đoàn Nga tại Geneva vào thứ Hai (23/2) và sẽ gặp phái đoàn Trung Quốc (Trung Quốc) vào thứ Ba để tham vấn về việc xây dựng một hiệp ước kiểm soát hạt nhân đa phương tiềm năng.

Hình minh họa: Ngày 23/7/2010, tàu sân bay USS Carl Vinson (CVN-70) của Hải quân Hoa Kỳ phóng một tên lửa Sea Sparrow cải tiến (ESSM) trong cuộc diễn tập ngoài khơi miền Nam California. (Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ)

Reuters và Bloomberg đều dẫn lời quan chức Bộ Ngoại giao đưa tin này.

Ngay đầu tháng này, Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Tấn công Chiến lược Mới (New START), vốn hạn chế việc triển khai tên lửa và đầu đạn hạt nhân của Mỹ và Nga, đã hết hạn. Tổng thống Mỹ Donald Trump khi đó tuyên bố sẽ không gia hạn hiệp ước này với Nga, mà tìm cách xây dựng một hiệp ước kiểm soát hạt nhân mới, có phạm vi rộng hơn.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí mới nào cũng nên bao gồm Trung Quốc.

Đại sứ phụ trách giải trừ quân bị của Trung Quốc, ông Thẩm Kiện, hồi đầu tháng này cho biết Bắc Kinh ở giai đoạn hiện tại sẽ không tham gia các cuộc đàm phán mới giữa Moscow và Washington về vấn đề kiểm soát hạt nhân. Hiện chưa rõ liệu cuộc gặp vào thứ Ba có liên quan đến các cuộc đàm phán chính thức hay không.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách vấn đề kiểm soát vũ khí Christopher Yeaw hôm thứ Hai tại Geneva đã phát biểu về kho vũ khí hạt nhân ngày càng gia tăng của chính quyền Trung Quốc, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát hạt nhân.

Ông Yeaw cho biết, mặc dù Trung Quốc phủ nhận, nhưng trên thực tế, Trung Quốc “cố ý và không bị kiềm chế mở rộng quy mô lớn kho vũ khí hạt nhân của mình”.

Theo ước tính của Mỹ, khi Mỹ và Nga ký New START vào năm 2010, Trung Quốc chỉ có khoảng 200 vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, phía Mỹ cho rằng đến năm 2030, Trung Quốc sẽ có đủ vật liệu phân hạch để sản xuất hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân.

Chính phủ Mỹ gần đây tiếp tục tăng cường cáo buộc Trung Quốc tiến hành thử nghiệm hạt nhân bí mật. Phó Ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế Thomas DiNanno hồi đầu tháng đã công khai cáo buộc tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva rằng phía Trung Quốc từng tiến hành thử nghiệm hạt nhân bí mật vào năm 2020.

Trợ lý Ngoại trưởng Yeaw hôm thứ Ba tuần trước (17/2) khi phát biểu tại Viện Hudson (Hudson Institute), một tổ chức nghiên cứu tại Washington, cho biết phía Mỹ “đã nắm được tình hình Trung Quốc (Trung Quốc) tiến hành thử nghiệm nổ hạt nhân”, và cho rằng vụ nổ có thể xảy ra tại khu vực Lop Nur ở Tân Cương. Lop Nur từ lâu được xem là bãi thử hạt nhân chính của Trung Quốc.

Ông Thẩm Kiện đã phủ nhận các cáo buộc liên quan đến thử nghiệm nổ hạt nhân.

Trung Quốc từ lâu không bị ràng buộc bởi các hiệp ước kiểm soát vũ khí do Mỹ và Nga ký kết. Hiệp ước “New START” do Mỹ và Nga ký giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai của mỗi bên không vượt quá 1.550. Đồng thời, hiệp ước cũng hạn chế số lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom hạng nặng mang đầu đạn hạt nhân được triển khai.

Ngoài ra, số lượng bệ phóng dùng để phóng đầu đạn hạt nhân cũng bị giới hạn. Hiệp ước này ban đầu hết hạn vào tháng 2/2021, nhưng sau khi ông Biden nhậm chức đã gia hạn thêm 5 năm với Nga, đến ngày 5/2/2026.