Tại sao một số người lại có khả năng cảm nhận được hương vị của từ ngữ?
- Lý Ngọc
- •
Có lẽ bạn đã từng nghe nói rằng một số người có thể nghe thấy âm thanh của màu sắc hoặc nếm được hương vị của từ ngữ, và việc đi ra ngoài giống như tham dự một buổi hòa nhạc hoặc một bữa ăn thịnh soạn. Điều này dường như là một điều rất thú vị trong cuộc sống. Một số chuyên gia cho rằng khả năng đặc biệt này được gọi là “hiện tượng cảm giác liên kết”, và chỉ một số ít người sở hữu nó, và nó phổ biến hơn ở phụ nữ so với nam giới.
Hiện tượng cảm giác liên kết là gì?
Sophie Smit, một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ về khoa học thần kinh nhận thức tại Đại học Sydney, và Anina Rich, phó giáo sư tại Đại học Macquarie và trưởng nhóm nghiên cứu về chứng cảm giác liên kết, đã viết trên The Conversation rằng chỉ có từ 1% đến 4% người trải nghiệm chứng cảm giác liên kết. Họ đã dành rất nhiều thời gian để nghiên cứu hiện tượng hiếm gặp này.
Hai học giả này viết rằng chứng liên cảm là một hiện tượng thần kinh, có nghĩa là sự kích hoạt của một giác quan (như thính giác) sẽ kích hoạt một giác quan khác thường không liên quan (như thị giác). Những người mắc chứng liên cảm thường trải nghiệm thêm nhiều cảm giác so với người khác.
Những người trải nghiệm hiện tượng cảm giác liên kết được gọi là người mắc chứng cảm giác liên kết. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phụ nữ mắc chứng cảm giác liên kết nhiều hơn nam giới, nhưng điều này có thể là do sai lệch trong việc chọn mẫu hoặc do ảnh hưởng của yếu tố di truyền.
Có bao nhiêu loại chứng liên cảm?
Smit và Rich cho biết có nhiều loại chứng liên cảm. Một số người mắc chứng liên cảm thính giác-thị giác, nghĩa là họ nhìn thấy màu sắc khi nghe âm thanh. Một số người khác mắc chứng liên cảm chữ cái-màu sắc, nghĩa là họ nhìn thấy màu sắc khi đọc, nghe hoặc nghĩ về các chữ cái hoặc con số.
Một trường hợp khác là chứng liên cảm xúc giác phản chiếu, trong đó người mắc chứng liên cảm này cũng sẽ cảm nhận được sự chạm tương ứng khi họ nhìn thấy người khác bị chạm vào.
Trong điều kiện bình thường, con người kết hợp thông tin từ nhiều giác quan khác nhau. Ví dụ, khi bạn nhìn thấy ai đó đang nói, bộ não của bạn sẽ kết hợp những gì bạn nhìn thấy với những gì bạn nghe được để giúp bạn hiểu rõ hơn những gì người kia đang làm.
Tuy nhiên, ở người mắc chứng liên cảm, những kết nối này hơi khác một chút—ví dụ, âm thanh có thể kích hoạt trải nghiệm thị giác. Người mắc chứng liên cảm không thể kiểm soát sự tương tác giữa các giác quan khác nhau của họ. Những trải nghiệm sống động này diễn ra tự phát và thường duy trì ổn định theo thời gian.
Ví dụ, người mắc chứng liên kết màu sắc chữ cái có thể cảm nhận chữ A là màu đỏ. Và nhiều năm sau, rất có thể họ vẫn cảm nhận nó là màu đỏ.
Điều quan trọng cần lưu ý là chứng liên cảm không phải là một bệnh hay rối loạn. Nó không gây hại hay suy giảm chức năng, và dường như không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Trên thực tế, nhiều người không biết mình mắc chứng liên cảm vì đó chỉ đơn giản là một cách họ cảm nhận thế giới.
Có một ví dụ thực tế về hiện tượng cảm giác liên kết ở Arkansas, Hoa Kỳ. Sarah Gann, một phụ nữ đến từ Arkansas, cảm nhận được sự kích thích ở vị giác khi cô ấy nhìn, nghe hoặc nói một số từ nhất định, từ đó cho phép cô ấy nếm được vị của những từ đó. Ví dụ, khi cô ấy nghe thấy từ “xanh dương”, cô ấy có thể nếm được vị sô cô la.
Cô ấy tiết lộ rằng mình có thể nếm được những từ ngữ luôn có cùng một vị, và những từ cô ấy nếm thường xuyên nhất là danh từ, chứ không phải động từ. Cô ấy thấy khả năng phi thường này rất thú vị trong cuộc sống.
Xem thêm
Từ khóa liên cảm không kiểm soát cảm nhận ngôn ngữ
