NASA hợp tác DOE phát triển lò phản ứng hạt nhân cấp điện trên Mặt Trăng vào 2030
- Thiên Vân
- •
NASA phối hợp với Bộ Năng lượng Hoa Kỳ để phát triển một lò phản ứng hạt nhân công suất khoảng 100 kW nhằm cung cấp điện ổn định cho các hoạt động lâu dài trên Mặt Trăng vào khoảng năm 2030. Hệ thống này được thiết kế để hoạt động liên tục trong nhiều năm, không phụ thuộc ánh sáng Mặt Trời, khắc phục hạn chế của năng lượng mặt trời trong các đêm Mặt Trăng kéo dài. Dự án đóng vai trò then chốt trong chương trình NASA Artemis, nhằm xây dựng hiện diện bền vững trên Mặt Trăng và làm bước đệm cho các sứ mệnh thám hiểm Sao Hỏa.
NASA và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) vừa ký một bản ghi nhớ (MOU) hợp tác mới để đẩy mạnh phát triển một hệ thống năng lượng hạt nhân (fission surface power) cho bề mặt Mặt Trăng, dự kiến đưa vào hoạt động vào khoảng năm 2030.
Đây là một phần của tầm nhìn quốc gia về khám phá không gian, với mục tiêu không chỉ trở lại Mặt Trăng (dưới thời Tổng thống Trump) mà còn hỗ trợ các sứ mệnh vũ trụ lớn hơn như trên Sao Hỏa.
Mục tiêu và vai trò của lò phản ứng
Hệ thống lò phản ứng phân hạch bề mặt được thiết kế để cung cấp nguồn điện ổn định, dồi dào và liên tục trong nhiều năm mà không cần nhiên liệu cho căn cứ trên Mặt Trăng, đặc biệt là chương trình Artemis, bất kể ánh sáng Mặt Trời hoặc nhiệt độ khắc nghiệt — điều mà năng lượng mặt trời đơn thuần không thể đảm bảo.
- Chương trình Artemis là chương trình đưa người trở lại Mặt Trăng của NASA, với mục tiêu xây dựng sự hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng (không chỉ “cắm cờ rồi về”), đồng thời thử nghiệm công nghệ và vận hành để chuẩn bị cho các chuyến bay có người lái đến Sao Hỏa (“Moon to Mars”).
Lò phản ứng này sẽ giúp các hoạt động như:
- Hỗ trợ hệ thống hỗ trợ sự sống,
- Nghiên cứu khoa học,
- Hoạt động khai thác và sản xuất trên bề mặt Mặt Trăng,
- Và làm nền tảng điện cho các nhiệm vụ dài hạn.
Thiết kế và yêu cầu kỹ thuật theo thông tin trước đó
NASA đã chính thức mời thầu phát triển một lò phản ứng hạt nhân có công suất khoảng 100 kilowatt (kW), mức điện năng được đánh giá là đủ để duy trì hoạt động lâu dài cho các cơ sở định cư trên Mặt Trăng, bao gồm hệ thống hỗ trợ sự sống, nghiên cứu khoa học và thiết bị công nghiệp.
Do đặc thù triển khai ngoài Trái Đất, khối lượng, kích thước và cấu trúc của lò phản ứng phải được thiết kế phù hợp với khả năng vận chuyển của các tên lửa và tàu đổ bộ hạng nặng, bởi việc đưa một hệ thống năng lượng hạt nhân lên Mặt Trăng đòi hỏi năng lực vận tải không gian quy mô lớn và độ an toàn rất cao.
Bối cảnh nghiên cứu hạt nhân trong không gian
Thực tế, năng lượng hạt nhân ngoài không gian không phải là một ý tưởng mới đối với NASA và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE). Trước đó, hai cơ quan này đã hợp tác nghiên cứu các lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ, tiêu biểu là dự án Kilopower, nhằm cung cấp nguồn điện ổn định cho các nhiệm vụ ngoài Trái Đất.
Những nghiên cứu và thử nghiệm này cho thấy NASA đã tích lũy nhiều năm kinh nghiệm kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân không gian, và dự án lò phản ứng trên Mặt Trăng hiện nay là bước phát triển tiếp theo, ở quy mô lớn hơn và mang tính ứng dụng thực tế lâu dài.
Lợi ích chiến lược và bối cảnh quốc tế
Dự án lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng không chỉ thuần túy là một nỗ lực khoa học–kỹ thuật, mà còn mang ý nghĩa chiến lược không gian quốc gia. Nếu Hoa Kỳ triển khai thành công hệ thống này sớm, điều đó có thể giúp nước này củng cố vị thế dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh về quyền tiếp cận, khai thác và định cư lâu dài trên Mặt Trăng.
Bên cạnh Hoa Kỳ, các cường quốc không gian khác như Trung Quốc và Nga cũng được cho là đang theo đuổi những kế hoạch phát triển nguồn năng lượng hạt nhân hoặc các hệ thống năng lượng tương đương cho Mặt Trăng. Điều này làm nổi bật khả năng hình thành một “cuộc chạy đua công nghệ không gian mới” của thế kỷ 21, trong đó năng lượng đóng vai trò then chốt cho mọi tham vọng thám hiểm và định cư ngoài Trái Đất.
Thiên Vân, theo NASA, Fox Business, The Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa NASA
