Những doanh nghiệp Trung Quốc nào đang hoạt động dầu mỏ tại Venezuela?
Venezuela sở hữu nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào và là một trong những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn. Tuy nhiên, theo số liệu chính thức, nhiều năm quản lý yếu kém, đầu tư không đủ, cùng các lệnh trừng phạt gần đây của Mỹ, đã khiến sản lượng dầu thô của Venezuela giảm mạnh. Trung Quốc đã trở thành khách hàng và nhà đầu tư lớn trong lĩnh vực dầu mỏ của Venezuela.
Venezuela từ lâu đã là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ truyền thống, với hơn một thế kỷ hợp tác dầu mỏ với Hoa Kỳ. Ngay cả hiện nay, xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Hoa Kỳ, quốc gia từng là nhà nhập khẩu chính. Tuy nhiên, do các hạn chế trong chính sách của Venezuela, cùng việc Canada chuyển hướng sang nguồn dầu thô khác, các công ty dầu mỏ Mỹ đã dần giảm nhập khẩu dầu từ quốc gia này. Chính trong giai đoạn này, chính quyền Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và các công ty Trung Quốc đã thâm nhập thị trường Venezuela.
Sản lượng dầu của Venezuela chủ yếu là dầu thô siêu nặng (hàm lượng carbon cao), đòi hỏi chi phí khai thác, vận chuyển và lọc dầu cao hơn so với các quốc gia sản xuất dầu khác. Hơn nữa, các cải cách thể chế được thực hiện dưới thời cựu Tổng thống Chavez đã góp phần làm giảm sản lượng dầu của Venezuela.
Trong thời kỳ cầm quyền của ông Maduro, ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela tiếp tục chịu thiệt hại nặng nề do các lệnh trừng phạt kéo dài và thiếu vốn, cơ sở hạ tầng lạc hậu cùng quản lý yếu kém, sản lượng giảm mạnh từ mức đỉnh điểm khoảng 3,5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào cuối những năm 1990 xuống còn khoảng 1,1 triệu thùng mỗi ngày vào năm ngoái. Điều này góp phần dẫn đến sự sụp đổ kinh tế và thậm chí buộc Venezuela phải cắt giảm sản lượng do tình trạng tràn bể chứa dầu. Mặc dù sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, quốc gia này lại rơi vào cảnh nghèo khó.
Dưới đây là thông tin về đầu tư của Trung Quốc vào lĩnh vực dầu mỏ của Venezuela.
Người mua chính
Mặc dù chính quyền ĐCSTQ công bố rất ít dữ liệu, nhưng phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Venezuela được xuất sang Trung Quốc, và dầu nhập khẩu thường được dán nhãn lại. Theo công ty phân tích năng lượng Vortexa, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 470.000 thùng dầu mỗi ngày từ Venezuela vào năm 2025, chiếm khoảng 4,5% tổng lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc.
Các nhà máy lọc dầu độc lập quy mô nhỏ, thường được gọi là “ấm trà”, là những khách hàng Trung Quốc chính mua dầu thô giá rẻ của Venezuela. Một phần dầu mỏ cũng được dùng để trả các khoản nợ mà chính phủ Venezuela còn nợ Bắc Kinh; các nhà phân tích ước tính số nợ này vượt quá 10 tỷ USD.
Các nhà đầu tư và nhà sản xuất
Theo ước tính năm 2023 của Viện Doanh nghiệp Mỹ (American Enterprise Institute), các nhà đầu tư Trung Quốc đã rót 2,1 tỷ USD vào ngành dầu khí của Venezuela kể từ năm 2016 và nằm trong số ít các công ty nước ngoài vẫn đang hoạt động tại quốc gia này.
Dưới đây là các công ty nhà nước và tư nhân của Trung Quốc đang hoạt động tại Venezuela:
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC)
Một công ty dầu khí nhà nước lớn của Trung Quốc, là nhà đầu tư quan trọng trước khi lệnh trừng phạt của Mỹ được áp đặt vào năm 2019 và tiếp tục sản xuất dầu thô thông qua liên doanh với công ty dầu khí nhà nước của Venezuela, Sinovensa.
CNPC đã ngừng nhập khẩu dầu từ Venezuela vào năm 2019, nhưng dầu thô vẫn được vận chuyển đến Trung Quốc thông qua các nhà buôn và các doanh nghiệp nhà nước khác.
Theo Morgan Stanley, CNPC là đối tác trong một liên doanh kiểm soát 1,6 tỷ thùng dầu dự trữ của Venezuela.
Tập đoàn Sinopec
Theo Morgan Stanley, tập đoàn khổng lồ thuộc sở hữu nhà nước này là đối tác trong một liên doanh kiểm soát 2,8 tỷ thùng dầu dự trữ tại Venezuela.
CNPC và Sinopec chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về các câu hỏi của Reuters liên quan đến hoạt động của họ tại Venezuela.
Công ty Tài nguyên Hiệp Hòa Trung Quốc (China Concord Resources)
Theo Reuters, năm ngoái công ty này đã lên kế hoạch đầu tư hơn 1 tỷ USD để phát triển hai mỏ dầu, với mục tiêu đạt sản lượng 60.000 thùng dầu mỗi ngày vào cuối năm 2026. Reuters không thể liên hệ với công ty này để xin ý kiến bình luận.
Công ty Dầu khí Khoa Thụy (Kerui Petroleum)
Theo một báo cáo hồi tháng 7/2024 của S&P (dẫn lời một quan chức giấu tên từ công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA), công ty dịch vụ dầu khí tư nhân này đã nhận được một hợp đồng sản xuất dầu từ PDVSA vào năm 2024. Hiện chưa rõ liệu hợp đồng này có hiệu lực hay không, vì trên thực tế nhiều hợp đồng tương tự không được thực hiện. Công ty này không phúc đáp yêu cầu bình luận của Reuters.
Tập đoàn Dầu khí Nhị Hoàn An Huy
Theo cùng báo cáo của S&P (cũng trích dẫn một quan chức giấu tên của PDVSA), nhà bán buôn và bán lẻ sản phẩm dầu mỏ tinh chế thuộc sở hữu tư nhân này cũng đã được PDVSA trao hợp đồng sản xuất dầu vào năm 2024. Hiện chưa rõ liệu hợp đồng đó có hiệu lực hay không.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Reuters hôm thứ Hai (5/1), công ty Trung Quốc đã phủ nhận việc tham gia bất kỳ liên doanh nào với PDVSA.
ĐCSTQ yêu cầu các ngân hàng báo cáo rủi ro cho vay đối với Venezuela
Hôm thứ Hai (5/1), Bloomberg đưa tin, dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này, rằng sau khi Mỹ bắt giữ ông Maduro, Tổng cục Giám sát và Quản lý Tài chính Trung Quốc (NFRA) đã yêu cầu các ngân hàng chính sách và các tổ chức cho vay lớn khác báo cáo rủi ro cho vay đối với Venezuela.
NFRA cũng được cho là đã khuyến nghị các ngân hàng tăng cường giám sát tất cả các rủi ro tín dụng liên quan đến Venezuela để đánh giá các rủi ro tiềm năng mà các tổ chức cho vay Trung Quốc có thể phải đối mặt.
Trong nhiều năm, Trung Quốc đã cung cấp tín dụng cho Venezuela thông qua các thỏa thuận “đổi dầu lấy khoản vay”.
Các hành động của Tổng cục Giám sát và Quản lý Tài chính Quốc gia nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng trong giới quản lý của chính quyền ĐCSTQ rằng rủi ro địa chính trị gia tăng có thể ảnh hưởng đến lĩnh vực ngân hàng, Bloomberg đưa tin. Trong thập kỷ qua, ĐCSTQ đã cung cấp hàng tỷ USD tiền vay cho Venezuela, chủ yếu thông qua các ngân hàng chính sách như Ngân hàng Phát triển Quốc gia.
Xem thêm
Từ khóa Công ty Trung Quốc Venezuela dầu mỏ Venezuela
