Ông Hegseth: Ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD “tối quan trọng” khi Trung Quốc tăng quân

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Tư (14/10) gọi đề xuất ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD là “tối quan trọng”, cảnh báo Trung Quốc đang tăng quân với quy mô có thể lớn nhất lịch sử.

Ông Hegseth nói về đề xuất ngân sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một phiên thảo luận trong hội nghị thường niên của Hiệp hội Lục quân Mỹ tại thủ đô Washington.

“Chúng ta có một đối thủ gần ngang tầm đang xây dựng quân đội, với đợt tăng cường quân sự lịch sử lớn nhất, có thể là trong cả lịch sử thế giới,” ông nói. “Đó không phải là nói quá, mà là sự thật khách quan.”

Theo ông Hegseth, những bước tiến về tự động hóa, robot, không gian và trí tuệ nhân tạo có thể nới rộng khoảng cách giữa các nước dẫn đầu những công nghệ này với các nước tụt lại phía sau.

Trong bản điều trần bằng văn bản gửi Quốc hội ngày 12/5, ông đã coi việc răn đe Bắc Kinh tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một ưu tiên lớn.

Có mặt tại cùng phiên thảo luận, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink nói thẳng về năng lực quân sự ngày càng mở rộng của Trung Quốc. Ông cảnh báo những bước tiến trong giám sát bằng vệ tinh có thể khiến khí tài quân sự của Mỹ ngày càng dễ bị phát hiện và nhắm làm mục tiêu.

Ông Meink cho rằng các hệ thống tự động có thể giúp lực lượng Mỹ linh hoạt hơn. Chỉ huy có thể đưa máy bay không người lái và các thiết bị khác vào những môi trường nguy hiểm, nơi đưa phương tiện có người lái vào sẽ quá rủi ro.

Hơn 54 tỷ USD cho tác chiến tự động

Đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 của Lầu Năm Góc dành khoảng 54,6 tỷ USD cho Nhóm Tác chiến Tự động Quốc phòng. Năm tài khóa 2026, nhóm này có 225,9 triệu USD.

Tài liệu ngân sách của Lầu Năm Góc cho thấy 1 tỷ USD trong số này đến từ nguồn chi tùy nghi thông thường. Gần 53,6 tỷ USD còn lại, tức khoảng 98%, phải chờ Quốc hội thông qua luật cấp thêm khoản chi bắt buộc.

Khoản đầu tư nhằm đẩy nhanh việc phát triển và triển khai vũ khí tự động trong toàn quân, gồm máy bay không người lái, xe robot và các hệ thống trên biển.

Ông Hegseth còn bày tỏ lo ngại về linh kiện Trung Quốc trong các máy bay không người lái đang hoạt động tại Ukraine.

“Chúng ta đã học được rất nhiều từ Ukraine, nhưng không thể dùng mọi thứ ở Ukraine, vì trong đó có quá nhiều linh kiện Trung Quốc,” ông nói.

Ông cho rằng Lầu Năm Góc phải vận dụng bài học từ chiến trường Ukraine, song song với việc phát triển những hệ thống mà quân đội Mỹ có thể tự sản xuất và triển khai.

Hôm 30/9, ông Hegseth công bố kế hoạch lập Bộ Tư lệnh Tác chiến Tự động do một tướng bốn sao đứng đầu, cùng Dự án Agincourt nhằm điều phối việc phát triển, mua sắm và triển khai hệ thống tự động trong các quân chủng.

Lục quân Mỹ cũng tiến hành thành lập riêng Bộ Tư lệnh Tương lai và Hệ thống Tự động, gom các đơn vị phụ trách nghiên cứu quân sự, thử nghiệm và năng lực tác chiến mới. Quyền Bộ trưởng Lục quân Adam Telle ra lệnh thành lập bộ tư lệnh này hôm 1/10, Lục quân công bố một ngày sau đó.

Lầu Năm Góc muốn nâng số máy bay không người lái từ hàng ngàn lên hàng trăm ngàn, rồi đến hàng triệu chiếc, ông Hegseth cho biết.

Ông lập luận rằng sản xuất vũ khí không người lái với số lượng lớn sẽ thay đổi chi phí của chiến tranh, vì đối phương buộc phải dồn thêm nguồn lực để phòng thủ trước năng lực của Mỹ.

Khoản cấp vốn từ Quốc hội còn bỏ ngỏ

Đề xuất ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD của chính quyền gồm khoảng 1,15 nghìn tỷ USD chi tùy nghi và 350 tỷ USD xin qua thủ tục hòa giải ngân sách. Đây là thủ tục lập pháp giúp các biện pháp đủ điều kiện đi tiếp tại Thượng viện chỉ với đa số đơn giản.

Trong tổng số này, phần dành cho Lầu Năm Góc là 1,45 nghìn tỷ USD, gồm 1,1 nghìn tỷ USD chi tùy nghi.

Hôm thứ Tư, ông Hegseth cho biết chính quyền sẽ tiếp tục xin ít nhất 350 tỷ USD, có thể nhiều hơn, qua thủ tục hòa giải, bất kể kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.

Các ủy ban quốc phòng của Quốc hội xem xét khoản 1 tỷ USD chi tùy nghi cho Nhóm Tác chiến Tự động Quốc phòng tách riêng khỏi khoản 53,6 tỷ USD xin thêm qua thủ tục hòa giải.

Một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội cho thấy dự luật ủy quyền quốc phòng thường niên, cả bản Hạ viện đã thông qua lẫn bản của Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đều giữ khoản 1 tỷ USD chi tùy nghi như đề xuất. Bản của Ủy ban Thượng viện còn đề xuất hạn chế một số khoản chi cho đến khi Lầu Năm Góc nộp các báo cáo theo yêu cầu trước đó.

Khoản lớn hơn, 53,6 tỷ USD chi bắt buộc, vẫn phụ thuộc vào một quyết định riêng của Quốc hội.

Ông Hegseth nhấn mạnh rằng giành được khoản tiền bổ sung trong vài tháng tới là rất quan trọng. Ông cảnh báo những nước tụt hậu về công nghệ quân sự có thể phải đối mặt với cuộc cạnh tranh ngày càng khó khăn.

“Vì vậy, những khoản đầu tư lúc này sẽ có ý nghĩa, và tác động của chúng sẽ lan tỏa khắp các quân chủng của chúng ta không chỉ trong nhiều năm, mà trong nhiều thập niên,” ông nói.