Vào thứ Sáu (ngày 2/1), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ can thiệp nếu Iran nổ súng vào những người biểu tình ôn hòa hoặc tiến hành đàn áp bạo lực.

Tổng thống Donald Trump vào tháng 3/2025. (Ảnh Nhà Trắng)

Trong bối cảnh các cuộc biểu tình phản đối tình trạng kinh tế đang lan rộng khắp Iran, tình hình tiếp tục leo thang và đã biến thành các vụ bạo loạn chết người.

Vào khoảng 3 giờ sáng thứ Sáu, ông Trump đăng tải thông điệp trên mạng xã hội Truth Social, viết:

“Nếu Iran, như thường lệ, giết hại những người biểu tình ôn hòa, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ ra tay bảo vệ họ. Chúng tôi đã sẵn sàng hoàn toàn và có thể hành động bất cứ lúc nào”.

Tuy nhiên, ông Trump không nêu rõ hình thức can thiệp cụ thể, và Nhà Trắng cũng chưa lập tức phản hồi các yêu cầu bình luận. Trước đó trong tuần, ông Trump đã cảnh báo Iran phải chấm dứt việc tái khởi động chương trình vũ khí hạt nhân.

Sau tuyên bố này, một số quan chức cấp cao của Iran đã đăng tải trên mạng xã hội X, đe dọa rằng nếu Mỹ can thiệp, các lực lượng quân sự Mỹ đồn trú tại Trung Đông sẽ bị coi là “mục tiêu hợp pháp”.

Kể từ Chủ nhật (28/12), khi các cuộc biểu tình bùng phát tại thủ đô Tehran, tình hình đã nhanh chóng leo thang thành xung đột bạo lực. Theo các tổ chức nhân quyền, ít nhất 7 người đã thiệt mạng; trong khi một hãng thông tấn bán chính thức của Iran đưa tin ít nhất 3 người tử vong.

Sự mất giá của đồng tiền được xem là ngòi nổ trực tiếp dẫn đến làn sóng biểu tình lần này. Trong 6 tháng qua, đồng rial của Iran đã mất giá khoảng 60% so với đô la Mỹ, rơi xuống mức thấp kỷ lục trong lịch sử. Sự sụt giá này bào mòn nghiêm trọng tài sản của người dân, trong khi giá cả leo thang chóng mặt.

Khi các cuộc biểu tình lan từ thủ đô ra các thành phố vừa và nhỏ, sự phẫn nộ của người dân ngày càng gia tăng. Những yêu cầu ban đầu về kinh tế đã dần chuyển thành các đòi hỏi mang tính chính trị, với mũi nhọn chỉ thẳng vào chế độ thần quyền Iran và Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

Đây là làn sóng phản kháng quy mô lớn đầu tiên tại Iran kể từ tháng 6/2025, thời điểm Israel và Hoa Kỳ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran. Trước đó, chính quyền Iran đã trấn áp các cuộc biểu tình bằng biện pháp an ninh nghiêm ngặt và các đợt bắt giữ quy mô lớn.

Trong nhiều năm qua, nền kinh tế Iran chịu tổn hại nặng nề bởi các lệnh trừng phạt quốc tế. Cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel càng làm gia tăng sự bất mãn trong xã hội, khi nhiều người cho rằng chính quyền hiện tại không đủ năng lực bảo vệ người dân trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Cuối năm, Iran còn đối mặt với khủng hoảng nước nghiêm trọng, có thời điểm xảy ra tình trạng mất nước trên diện rộng.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố sẵn sàng đối thoại với những người biểu tình và thừa nhận các “yêu cầu chính đáng” của họ.

Tuy nhiên, phản ứng trước phát biểu của ông Trump, Ali Shamkhani, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, cảnh báo:

“Bất kỳ hành động nào, dưới bất kỳ cái cớ nào, nhằm can thiệp vào an ninh của Iran đều sẽ bị bóp nghẹt ngay trước khi được triển khai”.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf đã đăng tải trên mạng xã hội X, đe dọa rằng “tất cả các căn cứ và lực lượng quân sự của Mỹ trong khu vực đều (có thể) trở thành mục tiêu tấn công hợp pháp, nhằm đáp trả bất kỳ hành động liều lĩnh nào”.

Trong ngày thứ Năm, có báo cáo thương vong từ cả phía người biểu tình lẫn lực lượng an ninh. Kể từ thứ Tư, các đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy âm thanh của tiếng súng.

Hãng thông tấn Fars (bán chính thức) đưa tin hôm thứ Năm (1/1) rằng, tại thành phố Azna thuộc tỉnh Lorestan, miền tây Iran, một đồn cảnh sát đã bị tấn công, khiến 3 người thiệt mạng và 17 người khác bị thương.

Theo Epoch Times