Đại hội bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Đảng Cộng hòa Mỹ đã khép lại tại Dallas hôm thứ Năm (10/9). Tổng thống Donald Trump công bố chương trình nghị sự cho 2 năm tới nếu Đảng Cộng hòa giữ được Quốc hội trong cuộc bầu cử tháng 11, với các chính sách liên quan đến giá thuốc, biên giới, tư cách cử tri và các biện pháp chống gian lận. Đại hội cũng đưa các vấn đề chống chủ nghĩa xã hội, giá trị gia đình và kinh tế trở thành những trọng tâm của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Vào ngày 10/9/2026, Tổng thống Mỹ Trump phát biểu tại đại hội bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Đảng Cộng hòa tại American Airlines Center ở Dallas, Texas. (Ảnh chụp màn hình video)

Ông Trump công bố chương trình nghị sự sau bầu cử giữa nhiệm kỳ

Ông Trump cho biết Đảng Cộng hòa sẽ đưa mức giảm giá thuốc theo nguyên tắc “quốc gia được ưu đãi nhất” thành luật vĩnh viễn, đồng thời thúc đẩy “Đạo luật Không xâm phạm đất nước chúng ta”, theo đó việc một tổng thống tương lai “mở lại biên giới” một lần nữa sẽ bị coi là hành vi trái pháp luật.

Ông cũng đề cập đến “Đạo luật Bảo vệ tư cách cử tri Mỹ” (SAVE Act), yêu cầu phần lớn cử tri phải xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch Mỹ khi đăng ký tham gia các cuộc bầu cử liên bang, đồng thời nhắc lại chủ trương chống gian lận và chấm dứt chế độ bảo lãnh tại ngoại bằng tiền mặt.

Ông Trump nói: “Chưa đầy 2 năm trước, người dân Mỹ đã trao cho chúng ta sứ mệnh cứu nước Mỹ; trong 19 tháng, tôi đã thực hiện mọi lời hứa mà mình đưa ra, và tôi cho rằng mình còn làm được nhiều hơn thế”.

Ông cũng nhấn mạnh những thành tích như diễn biến của thị trường chứng khoán, việc hạ giá thuốc và tình trạng nhập cư giảm, đồng thời yêu cầu những người ủng hộ xem cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 là một cuộc kiểm nghiệm đối với nhiệm kỳ tổng thống của ông. Ông nói với cử tri rằng hãy “coi như tên tôi có trên lá phiếu”.

Embed from Getty Images

Ngày 10/9/2026, Tổng thống Donald Trump phát biểu trong ngày thứ hai của Đại hội bầu cử giữa nhiệm kỳ của Đảng Cộng hòa, nhấn mạnh thành tích của chính quyền và vận động cho các ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. (Ảnh: Kevin Dietsch/Getty Images)

Đảng Cộng hòa nhấn mạnh lập trường chống chủ nghĩa xã hội

Chống chủ nghĩa xã hội là chủ đề được nhắc đến nhiều lần tại đại hội. Ông Trump cảnh báo nếu Đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, “nhóm nghị sĩ cộng sản” sẽ kiểm soát Quốc hội.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chỉ trích các chính sách xã hội chủ nghĩa có nguồn gốc từ chủ nghĩa Marx, cho rằng những chính sách này sẽ mở rộng vai trò của chính phủ, làm tăng thuế và chi phí. Ông nói: “Đó là con đường dẫn đến đau khổ và cái chết của nhân loại”.

Đáng chú ý, Thượng nghị sĩ Dân chủ John Fetterman của bang Pennsylvania cũng xuất hiện tại đại hội qua một đoạn video được ghi hình trước để giới thiệu Thượng nghị sĩ Cộng hòa Dave McCormick.

Ông Fetterman nói: “Tôi sẽ luôn bác bỏ con đường cực đoan, chủ nghĩa xã hội và lối sống chống nước Mỹ đó”. Ông cũng cho biết sẽ hợp tác với ông McCormick và ông Trump để “bảo vệ lối sống dựa vào ngành công nghiệp thép”.

Ông Vance nói về giá trị gia đình, động thái năm 2028 thu hút chú ý

Phó Tổng thống JD Vance, trong bài phát biểu vào ngày thứ hai của đại hội, nhấn mạnh các giá trị gia đình và bảo vệ mô hình gia đình truyền thống gồm cha mẹ và con cái. Ông chỉ trích những phát ngôn của một số người trong Đảng Dân chủ phủ nhận “gia đình hạt nhân”, đồng thời nói về sự kiên nhẫn của Đệ nhị phu nhân Mỹ Usha Vance khi chăm sóc các con.

Ông nói: “Với những kẻ cực đoan muốn xóa bỏ gia đình của tôi và hàng ngàn, hàng triệu gia đình khác trên khắp đất nước chúng ta, chúng tôi có một lời đơn giản muốn nói với họ: Hãy tránh xa con cái của chúng tôi”.

Trong thời gian diễn ra đại hội, vấn đề người kế nhiệm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 cũng được bàn luận, và một số người tham dự thuộc Đảng Cộng hòa đã xem ông Vance là ứng viên sáng giá.

http://gty.im/2294605805

Ngày 10/9/2026, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu trong ngày thứ hai của Đại hội bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Đảng Cộng hòa, được tổ chức tại American Airlines Center ở Dallas, Texas. (Andrew Harnik/Getty Images)

Kinh tế và chi phí sinh hoạt trở thành tâm điểm tranh cử

Kinh tế và chi phí sinh hoạt cũng là những chủ đề quan trọng tại đại hội. Ông Trump cho biết mức thuế thấp hơn, thị trường chứng khoán tăng và thị trường việc làm mạnh đang cải thiện tình hình tài chính của người Mỹ bình thường. Trong khi đó, Đảng Dân chủ tổ chức họp báo trong thời gian diễn ra đại hội, chỉ trích việc giá cả tăng vẫn gây áp lực lên các gia đình Mỹ.

Theo cuộc thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu Pew vào tháng Bảy, 29% cử tri đã đăng ký cho biết vấn đề họ muốn các ứng viên Quốc hội đề cập nhất trong chiến dịch tranh cử là kinh tế, cao hơn rõ rệt so với các vấn đề khác.

Số liệu mới nhất về Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố cho thấy tỷ lệ lạm phát chung tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó giá năng lượng tăng 14,7%. Kể từ khi chiến sự Iran bùng phát vào cuối tháng 2 và làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, giá dầu cao liên tục làm gia tăng áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt.

Ông Trump bác bỏ những chỉ trích của Đảng Dân chủ về vấn đề “khả năng chi trả” và nói trong đêm đầu tiên của đại hội: “Tôi đang kéo giá cả xuống đáng kể”.

Khoản “cổ tức Trump” 5.000 USD

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt trở thành tâm điểm của cuộc đua, ông Trump cam kết trong bài phát biểu ngày đầu tiên của đại hội rằng nếu Đảng Cộng hòa giữ được quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện trong tháng 11, ông sẽ trao cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành 5.000 USD dưới dạng “cổ tức Trump”.

Đề xuất này cũng làm dấy lên các cuộc thảo luận về nguồn tài trợ, thẩm quyền pháp lý và những tác động kinh tế có thể xảy ra.

Trong cuộc phỏng vấn với CBS News Texas, ông Trump nói ông cho rằng khoản chi này có thể không cần Quốc hội phê duyệt.

“Chúng tôi cho rằng không cần. Nếu cần, tôi nghĩ họ sẽ phê duyệt, nhưng chúng tôi cho rằng không cần.” Ông cũng nói khoản tiền này phải được chi tiêu tại Mỹ.

Reuters cho biết nếu kế hoạch được Quốc hội phê duyệt, chi phí ước tính sẽ vào khoảng 1.200 tỷ USD.

Một số nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo việc bơm một lượng lớn tiền mặt vào nền kinh tế có thể đẩy lạm phát và lãi suất tăng cao. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno của bang Ohio cho biết ông đang chuẩn bị đề xuất một dự luật nhằm thể chế hóa cơ chế “cổ tức Trump”.

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune cho biết hiện vẫn chưa rõ dự luật liên quan có thể giành được 60 phiếu cần thiết để vượt qua thủ tục tranh luận kéo dài tại Thượng viện hay không.

Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, cuộc thăm dò gần đây của Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump là 33%. Về vấn đề chi phí sinh hoạt, tỷ lệ cử tri ủng hộ cách xử lý của Đảng Dân chủ cao hơn Đảng Cộng hòa 8 điểm phần trăm.

Nền kinh tế Mỹ, giá cả và khả năng Đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội sẽ là những trọng tâm quan trọng của cuộc đua trong những tuần tới.