Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề cử một quan chức ngân sách cấp cao của Nhà Trắng đứng đầu Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ (GAO), cơ quan giám sát độc lập của Quốc hội chuyên điều tra chi tiêu liên bang. Đảng Dân chủ phản đối đề cử này vì lo ngại GAO mất tính độc lập với Nhà Trắng.

Tổng thống Donald J. Trump bước xuống từ trực thăng Marine One tại Căn cứ Liên hợp Andrews, bang Maryland vào thứ Sáu, ngày 6/11/2026, rồi lên chuyên cơ Air Force One để khởi hành đến Cape Canaveral, bang Florida. (Ảnh: Patrick Witty/ Nhà Trắng)

Ông Eric Ueland, hiện là Phó giám đốc phụ trách quản lý của Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB), được đề cử hôm thứ Hai (16/11) vào chức Kiểm toán trưởng Mỹ, người đứng đầu GAO, với nhiệm kỳ 15 năm.

GAO thuộc nhánh lập pháp, có nhiệm vụ điều tra chi tiêu và hiệu quả hoạt động của chính phủ liên bang, cung cấp cho Quốc hội các phân tích pháp lý về chi tiêu chính phủ.

Cơ quan này cũng tham gia thực thi Luật Kiểm soát Giữ lại Ngân sách năm 1974. Luật này cho phép Kiểm toán trưởng khởi kiện nhánh hành pháp để buộc giải ngân những khoản tiền bị giữ lại trái phép.

Ông Ueland từng giữ nhiều vị trí cấp cao tại Thượng viện. Ông cũng làm việc trong chính quyền nhiệm kỳ đầu của ông Trump, có thời gian giữ chức Giám đốc phụ trách quan hệ lập pháp của Nhà Trắng.

Đảng Dân chủ đã lên tiếng chỉ trích quyết định này.

Thượng nghị sĩ Gary Peters (Dân chủ, bang Michigan), thành viên Dân chủ cấp cao nhất của Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ tại Thượng viện, cùng ngày cho biết ông sẽ phản đối đề cử.

“Kiểm toán trưởng là vị trí phục vụ Quốc hội, và chỉ riêng Quốc hội, trong nỗ lực của chúng tôi nhằm phát hiện lãng phí, gian lận, lạm dụng và xây dựng những cải cách thiết yếu để cải thiện đời sống hằng ngày của người Mỹ”, ông nói.

“Tổng thống Trump đề cử ông Eric Ueland, còn các nghị sĩ Cộng hòa trong Quốc hội thì gật đầu cho qua đề cử này, trái với thông lệ lưỡng đảng lâu nay. Điều đó chỉ trao thêm quyền lực cho nhánh hành pháp, đúng vào lúc sự giám sát độc lập của Quốc hội cần thiết hơn bao giờ hết”.

Tuần trước, ông Peters cùng các lãnh đạo khác của Đảng Dân chủ ra tuyên bố cáo buộc phía Cộng hòa tiến hành vội vã quy trình lựa chọn. Họ cho biết các thành viên ủy ban tuyển chọn của Quốc hội chỉ có chưa đầy 24 giờ để đề xuất ứng viên.

Vị trí này bỏ trống từ khi cựu Kiểm toán trưởng Gene Dodaro kết thúc nhiệm kỳ 15 năm vào tháng 12/2025.

Bà Orice W. Brown giữ quyền Kiểm toán trưởng từ ngày 30/12/2025.

Đề cử ông Ueland cần được Thượng viện phê chuẩn.

Hôm 9/11, Nhà Trắng cho biết đã đề cử ông Michael LoSapio lãnh đạo cơ quan phòng thủ mạng hàng đầu của Mỹ.

Nếu được Thượng viện phê chuẩn, ông LoSapio sẽ thay ông Nick Andersen, quyền Giám đốc Cơ quan An ninh Mạng và Cơ sở Hạ tầng (CISA) thuộc Bộ An ninh Nội địa.

CISA chủ trì các nỗ lực trên toàn quốc nhằm nắm bắt, quản lý và giảm thiểu rủi ro đối với hạ tầng mạng và hạ tầng vật lý. Đã gần 22 tháng nay, cơ quan này không có người đứng đầu được Thượng viện phê chuẩn, kể từ khi bà Jen Easterly từ chức vào tháng 1/2025.

Ông LoSapio được đề cử sau khi các vụ xâm nhập quy mô lớn tại Bộ An ninh Nội địa và FBI được công bố trong vài tháng qua. Hồ sơ LinkedIn cho thấy ông giữ chức Giám đốc An ninh Thông tin của Palantir từ tháng 9/2024. Từ năm 2017, ông lãnh đạo nhóm an ninh hạ tầng và mạng của công ty này.

Ông Trump từng đề cử ông Sean Plankey làm người đứng đầu CISA vào tháng 3/2025. Tuy nhiên, ông Plankey đã rút tên khỏi quá trình xem xét của Thượng viện hồi tháng 4 năm nay.

Từ tháng 1 tới, Đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội, kể cả Thượng viện. Khi đó, đảng này có thể chặn hoặc trì hoãn các đề cử của ông Trump.

Hôm 8/11, Hạ nghị sĩ Robert Garcia (Dân chủ, bang California), một lãnh đạo Đảng Dân chủ, cho biết tỷ phú Elon Musk và ông Stephen Miller sẽ là mục tiêu của các cuộc điều tra tại Quốc hội khi đảng này nắm quyền kiểm soát từ tháng 1. Ông Miller là Chánh văn phòng Nhà Trắng mới được ông Trump bổ nhiệm.

Ông Garcia dự kiến sẽ giữ chức Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện. Trả lời phỏng vấn chương trình “State of the Union” của CNN, ông nói các cuộc điều tra sẽ tập trung vào vai trò của ông Musk trong việc Bộ Hiệu quả Chính phủ sa thải nhân viên liên bang năm ngoái. Các cuộc điều tra cũng sẽ tập trung vào vai trò của ông Miller trong các chính sách nhập cư của ông Trump.

Khi kiểm soát cả hai viện, Đảng Dân chủ có thể đề cử người lãnh đạo các ủy ban và quyết định ai nhận trát triệu tập. Người không tuân thủ trát triệu tập của Quốc hội có thể bị truy tố hình sự.

“Tôi nghĩ không chỉ ủy ban của chúng tôi mà các ủy ban khắp Quốc hội đều rất quan tâm, muốn nói chuyện với ông Musk”, ông Garcia nói.

“Tôi cho rằng những gì đã xảy ra là rất nghiêm trọng, nhất là với [Bộ Hiệu quả Chính phủ], cũng như việc nhân viên liên bang mất việc theo cách như vậy và dữ liệu của người dân nhiều khả năng đã bị xâm phạm”.

Bài liên quan: