Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vào thứ Năm (19/2) đã phát biểu tại buổi lễ khai mạc Hội đồng Hòa bình rằng Hoa Kỳ sẽ cung cấp kinh phí cho Liên Hợp Quốc (LHQ) để tăng cường chức năng và giúp tổ chức này tiếp tục hoạt động.

Ông Trump phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình. (Ảnh chụp màn hình video)

“Chúng tôi sẽ hợp tác chặt chẽ với Liên Hợp Quốc. Chúng tôi sẽ vực dậy tổ chức này. Tôi tin rằng Liên Hợp Quốc có tiềm năng rất lớn, nhưng nó đã không phát huy được tiềm năng vốn có,” ông Trump nói. “Tôi cho rằng Liên Hợp Quốc sẽ trở nên mạnh mẽ hơn. Hội đồng Hòa bình sẽ gần như đóng vai trò giám sát Liên Hợp Quốc để đảm bảo tổ chức này hoạt động đúng cách”.

Tổng thống cũng cho biết Hoa Kỳ sẽ cung cấp kinh phí cho LHQ.

“Chúng tôi sẽ củng cố Liên Hợp Quốc. Chúng tôi sẽ đảm bảo các cơ sở vật chất của họ ở trạng thái tốt. Họ cần sự giúp đỡ, họ cần hỗ trợ về mặt tài chính, và chúng tôi sẽ giúp đỡ họ về kinh phí để đảm bảo Liên Hợp Quốc có thể duy trì hoạt động liên tục”, ông phát biểu.

Tổng thống cũng cho biết thêm rằng LHQ sở hữu một số nhân tài rất ưu tú, những người có khả năng đảm đương tốt công việc. LHQ có tiềm năng to lớn, “Nó thực sự rất quan trọng và tôi tin rằng cuối cùng nó sẽ phát huy được tiềm năng vốn có của mình. Đó sẽ là một ngày trọng đại”.

Đại sứ Hoa Kỳ tại LHQ Mike Waltz, khi phát biểu tại Geneva vào ngày 11/2, đã tái khẳng định rằng Hoa Kỳ sẽ thanh toán một khoản kinh phí cho LHQ trong vòng vài tuần tới, nhưng đồng thời cũng sẽ thúc giục tổ chức này tiến hành cải cách.

Ông nói với giới truyền thông: “Chúng tôi sẽ tiếp tục gây áp lực lên Liên Hợp Quốc để tổ chức này hoạt động hiệu quả hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục yêu cầu các cơ quan này phải làm ít nhất cùng một khối lượng công việc với nguồn lực ít hơn”.

Các quan chức LHQ cho biết, tính đến đầu tháng 2/2026, Hoa Kỳ nợ 2,19 tỷ USD cho ngân sách thường xuyên của LHQ—chiếm hơn 95% tổng số nợ của tất cả các quốc gia trên toàn cầu. Ngoài ra, Hoa Kỳ còn nợ thêm 2,4 tỷ USD cho các phái đoàn gìn giữ hòa bình hiện tại và trước đây, cùng với 43,6 triệu USD cho các tòa án quốc tế của LHQ.

Một phát ngôn viên cho biết vào hôm thứ Năm rằng Hoa Kỳ đã thanh toán khoảng 160 triệu USD trong tổng số hơn 4 tỷ USD tiền nợ LHQ. Động thái này diễn ra ngay khi Tổng thống Donald Trump chủ trì cuộc họp đầu tiên của sáng kiến Hội đồng Hòa bình, một dự án mà các chuyên gia nhận định rằng có thể làm suy yếu vai trò của LHQ.

“Tuần trước, chúng tôi đã nhận được khoảng 160 triệu USD từ Hoa Kỳ như một phần thanh toán cho các khoản nợ quá hạn đối với ngân sách định kỳ của Liên Hợp Quốc”, phát ngôn viên của LHQ cho biết trong một tuyên bố.

Tháng trước, Tổng thống Trump tuyên bố rằng mặc dù LHQ có tiềm năng to lớn, nhưng tổ chức này chưa bao giờ thực sự phát huy hết tiềm năng đó. Ông nói rằng LHQ đáng lẽ phải giải quyết các cuộc chiến tranh, nhưng thực tế đã không làm được.

“Trong tất cả các cuộc chiến tranh mà tôi đã giải quyết, Liên Hợp Quốc chưa bao giờ giúp đỡ tôi trong bất kỳ cuộc chiến nào”, Tổng thống Trump nói.

Hoa Kỳ là quốc gia đóng góp lớn nhất cho ngân sách của LHQ. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Trump đã từng từ chối đóng góp các khoản phí bắt buộc cho ngân sách thường xuyên và ngân sách gìn giữ hòa bình của LHQ, đồng thời cắt giảm mạnh các khoản đóng góp tự nguyện cho các cơ quan thuộc LHQ có ngân sách độc lập.

Chính quyền Washington cũng đã rút khỏi hàng chục cơ quan thuộc LHQ. Tính đến đầu tháng 1/2026, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh rút Hoa Kỳ khỏi 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế, trong đó có khoảng 31 thực thể trực thuộc hoặc liên kết với LHQ (như UNFCCC, UNESCO, WHO, và UNFPA).

Tổng thống Trump đã khởi động hội đồng này vào tháng trước và từng đề xuất nó vào cuối năm ngoái như một phần trong kế hoạch chấm dứt cuộc chiến của Israel tại Gaza.

Một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã công nhận hội đồng này vào cuối năm ngoái và có hiệu lực đến năm 2027, giới hạn phạm vi hoạt động trong khu vực Gaza, lãnh thổ Palestine mà nó có nhiệm vụ giám sát sau cuộc tấn công tàn khốc kéo dài hơn 2 năm của Israel. Theo kế hoạch chấm dứt chiến tranh của ông Trump tại Gaza, hội đồng này có nhiệm vụ giám sát việc quản trị tạm thời tại Gaza. Sau đó, Tổng thống Hoa Kỳ nói rằng hội đồng cũng sẽ giải quyết các xung đột toàn cầu và xem xét những vấn đề ngoài Gaza.

Minh Hoàng (t/h)