Ông Trump thúc đẩy đóng tàu phá băng để đối phó Trung Quốc và Nga tại Bắc Cực

Khi nhiệt độ ở Bắc Cực tăng lên, mùa ấm kéo dài, đồng thời thời gian khai thác tuyến hàng hải Tây Bắc cũng được mở rộng. Trung Quốc và Nga, với đội tàu phá băng, đang dần chiếm vị trí chủ đạo tại khu vực này. Trong vài tháng gần đây, hoạt động của tàu hải cảnh và tàu hải quân Trung – Nga ở Bắc Cực ngày càng thường xuyên, khiến Mỹ lo ngại. Bắc Cực trở thành chiến trường mới nhất trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ với Trung và Nga.

Tuyến hàng hải Tây Bắc ở Bắc Cực kéo dài từ miền bắc Canada ra Bắc Băng Dương và Bắc Đại Tây Dương, có thể tiết kiệm khoảng 4.500 hải lý hành trình. Hành trình của tàu thuyền từ Viễn Đông đến châu Âu, cũng như từ Nga đến châu Âu được rút ngắn một nửa, tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí nhiên liệu.

Ông Trump thúc đẩy đóng tàu để đối phó Trung Quốc và Nga

Theo CNBC đưa tin, năm 2025 có hơn 1.800 tàu thuyền đi qua tuyến Tây Bắc, tăng 40% so với năm 2013. Năm ngoái, Trung Quốc đã hoàn thành 14 chuyến hải hành Bắc Cực, trong đó một tàu chở container của Tập đoàn COSCO trở thành tàu chở container đầu tiên đi qua tuyến đường thủy ở Bắc Cực.

Nga hiện có 45 tàu phá băng hoạt động tại vùng cực, trong đó có 8 tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân. Trung Quốc sở hữu 3 tàu phá băng, theo các báo cáo, một tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân khác đang được đóng mới. Hiện Mỹ có 3 tàu phá băng, nhưng một trong số đó đã phục vụ 50 năm.

Tổng thống Mỹ Trump đang tăng cường thúc đẩy các dự án đóng tàu của Mỹ, bao gồm cả chương trình tàu phá băng vùng cực. Quan chức hàng hải Mỹ cho biết hoạt động gia tăng ở Bắc Cực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, và Mỹ cũng là một quốc gia Bắc Cực. Tư lệnh châu Âu của NATO cũng chỉ ra rằng ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực đang tạo thành mối đe dọa.

Ông Michael Chertoff, cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ, đồng sáng lập công ty tư vấn an ninh hàng đầu Chertoff Group và ông Aaron Roth, cố vấn trưởng kiêm Giám đốc Chiến lược Liên bang và An ninh của Chertoff Group, nói với CNBC rằng các tàu tuần tra an ninh Bắc Cực mà Lực lượng Tuần duyên đang đóng sẽ mang lại cho Mỹ chủ quyền, quyền tự do hàng hải và năng lực ở Bắc Cực mà hiện nay Mỹ chưa có. Mỹ không muốn để Trung Quốc và Nga chiếm ưu thế ở vùng cực bắc này.

Chính vì những lo ngại đó, đầu năm 2026, ông Trump tuyên bố vì cân nhắc an ninh quốc gia, ông hy vọng có thể kiểm soát đảo Greenland. Hiện nay, cả hai tuyến hàng hải Bắc Cực mà tàu thuyền có thể đi đều chạy qua vùng lân cận Greenland. Trong đó, tuyến Tây Bắc nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, đi qua vùng Bắc Cực của Canada vào biển Baffin, khiến tàu thuyền áp sát Greenland, rồi vòng xuống phía nam Greenland để vào Bắc Đại Tây Dương và cuối cùng đến Anh. Tuyến Đông Bắc chạy dọc bờ biển phía bắc Nga nối châu Âu và châu Á, tuyến này cũng đi qua khu vực lân cận Greenland.

Ông Roth cho rằng, về lâu dài, duy trì mối quan hệ vững chắc với Canada, Greenland, Đan Mạch và các nước Bắc Âu phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ, chỉ có như vậy mới có thể bảo vệ tốt hơn lợi ích của Mỹ ở Bắc Cực.

Hợp tác Bắc Cực giữa Trung Quốc và Nga gây lo ngại

Tháng 4/2023, Trung – Nga ký bản ghi nhớ hợp tác về Bắc Cực, cùng hợp tác mở một tuyến thương mại. Tháng 10 năm ngoái, Trung Quốc và Nga lại ký thỏa thuận hợp tác tuyến hàng hải Bắc Cực “Con đường tơ lụa vùng cực”. Đồng thời, việc Canada và Trung Quốc gần đây ký kết hiệp định thương mại cũng làm gia tăng lo ngại từ phía Mỹ.

Roth chỉ ra rằng khoảng cách ngắn nhất giữa Nga và Mỹ chính là thông qua những tuyến đường ở Bắc Cực này, đi ngang qua vùng Greenland. Trong tương lai, nếu Mỹ xảy ra xung đột với Trung, Nga, thậm chí với cả Triều Tiên, tuyến đường ngắn nhất từ các nước này đến Mỹ sẽ đi theo đường vòng cung lớn qua Greenland để tiếp cận lãnh thổ Mỹ. Vì vậy, xét từ góc độ chiến lược, nhu cầu giám sát khu vực Bắc Cực và năng lực đánh chặn tên lửa ở đây trở nên vô cùng then chốt, chỉ như vậy mới có thể bảo vệ Mỹ từ gốc rễ; kế hoạch “Vòm vàng” mà Tổng thống Trump hết sức thúc đẩy cũng nhằm mục tiêu này.

Năm 2025, Tổng thống Trump công bố kế hoạch đóng tàu thương mại và tàu phá băng vùng cực, dự định chi khoảng 30 tỷ USD để đóng 11 tàu tuần tra an ninh Bắc Cực. Ngoài ra, ông còn ban hành sắc lệnh hành pháp “Kế hoạch Hành động Hàng hải”, tiếp tục tăng cường phục hồi ngành hàng hải Mỹ, nâng cao năng lực sản xuất và đối phó tham vọng của Trung Quốc. Gần đây, Lực lượng Tuần duyên Mỹ thông báo sẽ mua 11 tàu phá băng cỡ trung.

Bốn công ty tham gia đóng tàu phá băng gồm: Công ty quốc phòng Davie Defense của Canada – đơn vị đã hoàn tất việc mua lại tài sản đóng tàu tại Texas của Gulf Cooper vào tháng 12 năm ngoái và lập ra công ty Davie Defense Gulf Copper mới; nhà máy đóng tàu Bollinger Shipyards của Mỹ; công ty Rauma Marine Constructions của Phần Lan; và công ty Aker Arctic Technologies chuyên về công nghệ Bắc Cực.

Theo Lý Bình / Epoch Times

Xem thêm:

Xem thêm

Mỹ và Phần Lan đạt được thỏa thuận về tàu phá băng

Mỹ ký biên bản ghi nhớ cho phép Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ mua tới 11 tàu phá băng của Phần Lan.