Ông Vance nói xung đột Iran chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn
- Thiên Vân
- •
Phó Tổng thống JD Vance nói chiến sự với Iran sẽ còn kéo dài “một thời gian ngắn nữa” để bảo đảm vô hiệu hoá năng lực đe dọa lâu dài của Iran (đặc biệt theo lập luận của ông là liên quan tới hạt nhân), nhằm tránh việc Mỹ phải quay lại can thiệp. Các bài tường thuật cùng thời điểm nhấn mạnh điểm nghẽn lớn là an ninh hàng hải và tác động của eo biển Hormuz lên giá năng lượng, cùng với diễn biến leo thang khi lực lượng ủy nhiệm như Houthis tham gia và Mỹ gia tăng triển khai lực lượng trong khu vực. Hệ quả lan sang kinh tế–chuỗi cung ứng: giá xăng/năng lượng tăng, EU lo dự trữ khí đốt, và một số cảnh báo về rủi ro thiếu hụt hàng thiết yếu (như thuốc) nếu xung đột kéo dài.
Ông Vance trả lời trong podcast “Benny Show” và lập luận rằng Mỹ đã “đạt phần lớn mục tiêu quân sự”, nhưng sẽ tiếp tục thêm một thời gian ngắn để khi rút đi thì không phải quay lại trong tương lai gần.
Ông gắn mục tiêu “tước bỏ khả năng hoạt động (neutered)” với việc Iran mất khả năng đe dọa lâu dài, đặc biệt liên quan đến nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân (theo cách ông diễn đạt).
Ông Vance cũng thừa nhận giá xăng tăng, nhưng gọi đó là phản ứng tạm thời và cho rằng xung đột sẽ mang tính ngắn hạn.
“Tổng thống sẽ tiếp tục duy trì chiến dịch này thêm một thời gian nữa, nhằm bảo đảm rằng khi chúng ta rút lui, sẽ không phải quay lại xử lý vấn đề này trong một khoảng thời gian rất, rất dài.”
“Quốc gia này đang đe dọa chúng ta theo nhiều cách. Họ vẫn đang cố gắng phát triển vũ khí hạt nhân. Chúng ta cần vô hiệu hóa họ trong một thời gian rất, rất dài — và đó chính là mục tiêu.”
Ông Vance cũng thừa nhận việc giá xăng tăng, nhưng cho rằng đó chỉ là “một phản ứng rất tạm thời đối với một cuộc xung đột mà về bản chất sẽ chỉ diễn ra trong ngắn hạn.”
“Chúng tôi không có ý định hiện diện tại Iran sau một năm hay hai năm nữa. Chúng tôi đang xử lý công việc cần thiết, sẽ sớm rút đi, và giá xăng sẽ giảm trở lại,” Phó Tổng thống JD Vance phát biểu.
“Chiến tranh sẽ còn kéo dài” đang gắn với điểm nghẽn nào?
Các nguồn tin quốc tế mô tả chiến sự đã kéo dài khoảng một tháng và tác động lớn nhất lên thị trường/chuỗi cung ứng đến từ việc eo biển Hormuz bị gián đoạn/đóng gần như hoàn toàn, làm rung lắc giá năng lượng và vận tải.
Tổng thống Trump đặt hạn chót đến ngày 6/4/2026 để Iran mở lại eo biển; đồng thời Iran được nói là đã đồng ý cho hàng cứu trợ nhân đạo và nông nghiệp đi qua theo đề nghị của LHQ (mang tính “nới” có điều kiện).
Diễn biến quân sự–ngoại giao liên quan (cùng thời điểm)
Houthis, lực lượng uỷ nhiệm do Iran hậu thuẫn, đã tham chiến, làm tăng rủi ro với tuyến hàng hải Bab el-Mandeb (gần kênh Suez), khiến bài toán an ninh hàng hải phức tạp hơn.
Mỹ tăng hiện diện: khoảng 2,500 Thủy quân Lục chiến tới khu vực và ít nhất 1,000 lính dùđược lệnh triển khai; đồng thời có thông tin thương vong/quân nhân Mỹ bị thương tại căn cứ trong khu vực do các đợt tấn công.
Tác động kinh tế đang được nhắc tới như thế nào?
Một số tờ báo dòng chính Phương Tây nhận định người tiêu dùng Mỹ là bên chịu “ba tầng đau”: năng lượng tăng, lãi suất tăng, thị trường tài sản biến động; và nhấn mạnh giá xăng toàn quốc có thể vượt $4/gal nếu Hormuz còn bị chặn.
Ủy ban châu Âu khuyến nghị EU bơm khí vào kho dự trữ sớm (từ tháng 4) vì giá khí đã tăng mạnh; con số kho dự trữ EU thấp (~28%) và tác động từ gián đoạn Hormuz cũng như năng lực LNG khu vực.
Một số tờ báo khác lại cảnh báo nếu chiến sự kéo dài, Anh có thể đến gần nguy cơ thiếu thuốc trong vài tuần, do đứt gãy vận tải biển/đường hàng không và chi phí công tác hậu cần tăng.
Lưu ý về ngôn từ “neutered”
Đây là ngôn ngữ chính trị mạnh mẽ, thường dùng để nhấn mạnh mục tiêu “làm mất năng lực đe dọa”, nhưng không tự nó cho biết các tiêu chí cụ thể (ví dụ: mục tiêu là hạt nhân, năng lực tên lửa, lực lượng ủy nhiệm, hay năng lực phong tỏa Hormuz). Các nguồn tường thuật hiện chủ yếu gắn ngôn từ này với hạt nhân cùng răn đe dài hạn theo lời ông Vance.
Thiên Vân, theo New York Post, The Times of Israel, Associated Press (AP), Axios
Xem thêm
Từ khóa Iran
