Philippines bác luận điệu đặc phái viên Trung Quốc vì tuyên bố như đe dọa
- Lý Ngọc
- •
Đại sứ Trung Quốc tại Philippines, Tỉnh Tuyền, hôm thứ Năm (15/10) nói Bắc Kinh “có thể dễ dàng thắng” nếu hai nước xung đột. Hôm sau, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhận xét lời này “nghe như một lời đe dọa”.
Ông Tỉnh (Jing Quan) đưa ra phát biểu này khi trả lời phóng viên bên lề Đối thoại Diliman lần thứ hai, tổ chức tại Học viện Diliman ở thành phố Quezon. Reuters cho biết khi đó ông được hỏi về việc Bộ trưởng Quốc phòng Philippines gọi Trung Quốc là “kẻ gây rối” trong khu vực.
VOA tiếng Hoa dẫn lời ông: “Nếu muốn dùng vũ lực, chúng tôi có lẽ sẽ dễ dàng giành chiến thắng. Nhưng chúng tôi sẽ không làm vậy, chúng tôi sẽ không dùng vũ lực. Các bạn biết đấy, chúng tôi yêu hòa bình”.
Bộ Ngoại giao Philippines: Đại sứ đã chọn lời lẽ “không phù hợp”
Tối cùng ngày, Bộ Ngoại giao Philippines ra tuyên bố chỉ trích phát ngôn của ông Tỉnh. Văn bản đứng tên ông Rogelio Villanueva Jr., người phát ngôn phụ trách các vấn đề biển của bộ này.
“Thật đáng tiếc là hôm nay Đại sứ Trung Quốc Tỉnh Tuyền đã chọn lời lẽ không phù hợp, dường như truyền đi một lời đe dọa dùng vũ lực gần như không che đậy. Điều này khó giúp ích gì trong bối cảnh quan hệ song phương phức tạp giữa Philippines và Trung Quốc”, tuyên bố viết.
Bộ Ngoại giao Philippines nhấn mạnh công việc ngoại giao đòi hỏi “sự khéo léo và kiềm chế”, dù lập trường các bên có khác nhau. Bộ này mong mọi nhà ngoại giao tại Philippines thận trọng hơn khi phát biểu công khai, để không làm xói mòn thêm lòng tin giữa hai bên.
The Manila Times cho biết tuyên bố được phát đi sau 22h (giờ Manila), chỉ vài phút sau khi Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila đăng tải quan điểm của ông Tỉnh về quan hệ hai nước.
Hôm thứ Sáu (16/10), ông Marcos nói với phóng viên rằng lời của đại sứ Trung Quốc “nghe như một lời đe dọa”. Ông cho biết sẽ gặp vị đại sứ này.
Đại sứ quán Trung Quốc: Lời đại sứ bị trích dẫn chọn lọc
Phía Trung Quốc bác bỏ cách hiểu của Manila.
Reuters cho biết Đại sứ quán Trung Quốc gọi phản ứng của Manila là “diễn giải quá mức” và cho rằng lời ông Tỉnh đã bị trích dẫn chọn lọc. Cơ quan này nói quan hệ hai nước hiện “ở giai đoạn cực kỳ nhạy cảm”.
Trong bài đăng về phát biểu của ông Tỉnh, đại sứ quán viết rằng ông nhắc lại: nếu hai bên rơi vào xung đột, đối đầu thì Trung Quốc “có thể dễ dàng thắng” nhưng sẽ không dùng vũ lực vì “chúng tôi yêu hòa bình”. Ông cũng cho rằng hai nước nên ngồi lại đối thoại, kiểm soát bất đồng, tránh gây sự cố hay làm căng thẳng leo thang, The Manila Times đưa tin.
Trên mạng X, đại sứ quán còn công kích Chuẩn Đô đốc Jay Tarriela, người phát ngôn Lực lượng Tuần duyên Philippines. Bài đăng gọi ông Tarriela là người “ngày ngày toan tính phá hoại quan hệ Trung Quốc-Philippines, kích động đối đầu và thù hận”.
Tranh cãi quanh đường dây nóng quân sự
Theo VOA tiếng Hoa, hôm thứ Tư (14/10), Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. tuyên bố đường dây nóng giữa quân đội hai nước đã bị tạm ngừng vì lý do an ninh. Ông cáo buộc Bắc Kinh lạm dụng đường dây này và bóp méo nội dung các cuộc gọi.
Một ngày sau, ông Tỉnh đáp rằng Philippines sẽ đối mặt nguy cơ đối đầu lớn hơn nếu không khôi phục đường dây nóng.
“Không phải Trung Quốc đang xin Philippines đối thoại hay liên lạc giữa quân đội hai nước. Nếu các bạn không muốn nói chuyện với chúng tôi thì cũng được, nhưng người chịu thiệt là các bạn. Các bạn sẽ đối mặt với nguy cơ đối đầu và xung đột cao hơn”, ông nói.
Cùng ngày, ông Tarriela cáo buộc vị đại sứ “đe dọa trực tiếp” Philippines và bác bỏ lời ông Tỉnh rằng Trung Quốc yêu hòa bình.
“Một vị khách nhắc chủ nhà rằng mình có thể dễ dàng đánh chủ nhà một trận, nhưng đã ‘rộng lòng’ quyết định không làm vậy, thì đó tuyệt nhiên không phải cách nói về tình hữu nghị. Ông ấy đang đe dọa chính đất nước tiếp đón mình, thậm chí còn muốn chúng tôi phải biết ơn vì điều đó”, ông Tarriela nói.
Đối đầu chưa dứt trên Biển Đông
Lời qua tiếng lại lần này là diễn biến mới nhất trong căng thẳng giữa Trung Quốc và Philippines, đồng minh quốc phòng của Mỹ, theo Reuters. Hai nước nhiều năm nay tranh chấp các bãi đá, hòn đảo nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines trên Biển Đông, và lực lượng tuần duyên hai bên liên tục chạm trán.
Bài của VOA tiếng Hoa nhắc lại vụ việc hôm 8/10, khi quân đội Philippines tìm cách đưa một binh sĩ bị bệnh rời tàu BRP Sierra Madre tại bãi Cỏ Mây. Lực lượng Tuần duyên Philippines cáo buộc tàu hải cảnh Trung Quốc cản trở hoạt động sơ tán khẩn cấp, kể cả bằng vòi rồng, để ngăn tàu tuần tra Philippines tiếp cận bãi cạn.
Ông Tarriela khi đó cho biết vụ việc khiến nhiệm vụ chậm trễ gần 10 tiếng và buộc tàu Philippines phải rút đi vì lý do an toàn, dù vòi rồng không trúng tàu. Người lính bị bệnh cuối cùng được xuồng cao su đưa ra một điểm hẹn cách xa bãi cạn. Tình trạng của anh được cho là đã ổn định.
Mỗi năm, lượng hàng hóa thương mại quốc tế trị giá khoảng 3 nghìn tỷ USD đi qua Biển Đông. Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền với gần như toàn bộ vùng biển này, viện dẫn quyền lịch sử, dù Tòa Trọng tài tại La Hay đã bác yêu sách đó trong phán quyết năm 2016.
Ngoài Trung Quốc và Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền toàn bộ hoặc một phần Biển Đông.
Xem thêm
Từ khóa biển Đông Ferdinand Marcos Jr Philippines tranh chấp biển Đông tranh chấp Trung Quốc - Philippines
