Toàn cảnh ngày Maduro hầu tòa: Những bằng chứng quan trọng được công bố

Quân đội Mỹ bất ngờ đột kích Venezuela và đưa Nicolás Maduro cùng vợ ông sang New York để xét xử, gây chấn động dư luận quốc tế. Hoạt động thực thi pháp luật xuyên quốc gia cực kỳ hiếm hoi này liên quan đến các cáo buộc hình sự phức tạp, phơi bày một vụ án kéo dài hơn 20 năm, bao trùm các hoạt động buôn lậu ma túy, hợp tác với các tổ chức khủng bố và tham nhũng chính trị có hệ thống.

Phân tích chi tiết các cáo buộc: Cấu trúc pháp lý của bốn tội danh cốt lõi

Theo bản cáo trạng dài 25 trang do Văn phòng Công tố Liên bang Khu vực Nam New York đệ trình, Maduro cùng năm bị cáo khác phải đối mặt với bốn cáo buộc hình sự nghiêm trọng, tạo thành một hệ thống tội phạm hoàn chỉnh được mô tả là “chủ nghĩa khủng bố ma túy do nhà nước bảo trợ”.

Cáo buộc thứ nhất: Âm mưu buôn bán ma túy với các tổ chức khủng bố được chỉ định.
Đây là một trong những tội danh nghiêm trọng nhất. Công tố cáo buộc các bị cáo hợp tác với nhiều tổ chức bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố, bao gồm Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (FARC), các băng đảng ma túy Sinaloa, Zetas và băng nhóm Tàu Aragua (Tren de Aragua). Chính phủ Mỹ vào tháng 2/2025 đã chính thức xếp các tổ chức này vào danh sách khủng bố, tạo cơ sở pháp lý để viện dẫn các điều khoản chống khủng bố. Mức độ nghiêm trọng của cáo buộc này nằm ở việc kết hợp tội phạm ma túy truyền thống với khủng bố, có thể dẫn đến án tù chung thân theo luật Mỹ.

Cáo buộc thứ hai: Âm mưu đưa cocaine vào Mỹ.
Công tố cho rằng đây là một “chiến dịch buôn lậu cocaine liên tục” bắt đầu từ năm 1999. Các bị cáo biết rõ điểm đến cuối cùng của ma túy là Mỹ nhưng vẫn tích cực tham gia vận chuyển. Cáo trạng nhấn mạnh rằng các bị cáo đã “lạm dụng niềm tin công chúng, làm tha hóa các cơ quan hợp pháp, đưa hàng tấn cocaine vào Mỹ”. Yếu tố cốt lõi của cáo buộc này là chứng minh bị cáo không chỉ biết mà còn cố ý đưa ma túy vào thị trường Mỹ, từ đó tạo nền tảng pháp lý cho thẩm quyền xét xử của tòa án Mỹ.

Cáo buộc thứ ba và thứ tư: Tàng trữ và sử dụng vũ khí bất hợp pháp.
Công tố cáo buộc các bị cáo “tàng trữ và sử dụng vũ khí bất hợp pháp – chủ yếu là súng máy – để thực hiện âm mưu”. Lập luận pháp lý cho rằng các đường dây buôn ma túy quy mô lớn thường gắn liền với bạo lực, bảo vệ vũ trang và đe dọa. Nếu có thể chứng minh các bị cáo trực tiếp chỉ huy hoặc biết rõ các hành vi vũ trang này và hưởng lợi từ đó, việc sử dụng vũ khí sẽ được gắn kết với âm mưu buôn ma túy để tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Các cáo buộc cụ thể và bằng chứng liên quan

Nicolás Maduro: Nhân vật đứng đầu mạng lưới tội phạm

Công tố mô tả Maduro là trung tâm của toàn bộ tổ chức tội phạm, với hành vi phạm tội trải dài suốt sự nghiệp chính trị của ông. Trước khi trở thành tổng thống, ông bị cáo buộc cung cấp hộ chiếu cho các trùm ma túy, giúp họ có thân phận hợp pháp và thuận lợi đi lại. Nghiêm trọng hơn, ông bị cho là “cung cấp vỏ bọc ngoại giao cho các máy bay được dùng trong hoạt động rửa tiền, nhằm vận chuyển tiền ma túy từ Mexico về Venezuela”. Nếu được chứng minh, hành vi này sẽ cấu thành sự lạm dụng nghiêm trọng hệ thống ngoại giao quốc tế.

Sau khi chính thức nhậm chức tổng thống năm 2013, Maduro bị cáo buộc không những không chống ma túy mà còn để hoạt động này “phát triển mạnh mẽ nhằm mang lại lợi ích cho bản thân, các thành viên chính quyền và gia đình”. Cáo buộc gây sốc nhất cho rằng vợ chồng Maduro đã “chỉ đạo các băng nhóm được nhà nước bảo trợ, ra lệnh bắt cóc, đánh đập và sát hại những người nợ tiền ma túy hoặc phá hoại hoạt động buôn lậu”.

Sự tham gia sâu của các thành viên gia đình

Cilia Flores (vợ Maduro) bị cáo buộc trong thời gian giữ vị trí lãnh đạo Quốc hội Venezuela đã nhận hàng trăm nghìn USD tiền hối lộ để bảo đảm các chuyến hàng ma túy được “thông quan an toàn”. Công tố cho rằng bà đã lợi dụng ảnh hưởng đối với các cơ quan lập pháp và thực thi pháp luật để bảo đảm hàng hóa của các trùm ma túy lưu thông trót lọt trong nước.

Nicolás Ernesto Maduro Guerra (con trai) bị cáo buộc tham gia trực tiếp hơn. Ông bị cho là thường xuyên bay tới đảo Margarita ngoài khơi Venezuela, mang theo các gói hàng mà quân đội tin là chứa ma túy. Một vụ việc năm 2017 đặc biệt đáng chú ý khi công tố cáo buộc ông tìm cách vận chuyển hàng trăm kg cocaine sang Miami, đồng thời thảo luận chi tiết với các đối tác buôn ma túy về việc bán cocaine chất lượng thấp tại New York, dỡ 500 kg cocaine từ các container gần Miami và sử dụng container phế liệu kim loại để đưa cocaine vào cảng New York. Mức độ chi tiết này cho thấy công tố có thể nắm giữ bản ghi âm, dữ liệu nghe lén hoặc lời khai trực tiếp của nhân chứng.

Vai trò đồng lõa của các quan chức cấp cao

Các bộ trưởng nội vụ đương nhiệm và tiền nhiệm của Venezuela – những người phụ trách lực lượng cảnh sát – đều bị liệt kê là bị cáo. Diosdado Cabello Rondón bị cáo buộc hợp tác với các trùm ma túy Colombia để vận chuyển lượng lớn cocaine sang Mexico rồi vào Mỹ. Ramón Rodríguez Chacín bị cáo buộc duy trì một trang trại làm nơi trú ẩn cho FARC, bao gồm trại huấn luyện, và nhận hối lộ để bảo vệ tổ chức này khỏi bị bắt giữ và truy tố.

Héctor Rusthenford Guerrero Flores, thủ lĩnh băng Tàu Aragua, đã bị truy tố tại New York từ tháng 12 năm ngoái với các cáo buộc tống tiền và nhập khẩu ma túy; Mỹ cũng treo thưởng cho các thông tin dẫn đến việc bắt giữ hắn.

Các loại bằng chứng mà công tố có thể nắm giữ

Dựa trên chi tiết trong cáo trạng và thông lệ các vụ án ma túy quốc tế, công tố có thể sở hữu:

• Lời khai của chỉ điểm viên và nhân chứng quay đầu, bao gồm các cựu trùm ma túy, sĩ quan đào ngũ, thành viên tổ chức phản bội hoặc đồng phạm khai báo để giảm án.

• Dữ liệu liên lạc và nghe lén, thể hiện qua các chi tiết cụ thể về tuyến đường, số lượng và chất lượng ma túy.

• Bằng chứng dòng tiền và rửa tiền, gồm hồ sơ ngân hàng, giao dịch tiền mặt lớn và mối liên hệ giữa các tài khoản của bị cáo, công ty bình phong và người thân.

• Hồ sơ hàng không, vận tải, cảng biển và hải quan để chứng minh các tuyến vận chuyển, việc sử dụng máy bay ngoại giao và đảo Margarita làm điểm trung chuyển.

Các chuyên gia cho rằng công tố đã chuẩn bị hồ sơ hơn 10 năm, cho thấy họ có lượng lớn dữ liệu liên lạc, lời khai và tài liệu tài chính. Do liên quan đến tình báo mật, phiên tòa dự kiến sẽ diễn ra dưới các biện pháp an ninh nghiêm ngặt.

Quan điểm của luật pháp Mỹ

Giáo sư Milena Sterio, Đại học Luật Cleveland State, cho rằng vì Maduro hiện đang ở Mỹ, việc xét xử ông gần như chắc chắn hợp pháp theo luật Mỹ. Bà dẫn nguyên tắc Ker–Frisbie, theo đó tòa án Mỹ vẫn có thẩm quyền xét xử bất kể bị cáo bị đưa đến Mỹ bằng cách nào. Nguyên tắc này có lịch sử lâu dài trong thực tiễn tư pháp Mỹ, dù vẫn gây tranh cãi về việc vi phạm luật pháp quốc tế.

Bối cảnh chính trị

Ông Maduro nhiều lần tuyên bố các cáo buộc là công cụ của Mỹ nhằm thúc đẩy “kế hoạch đế quốc” để kiểm soát nguồn dầu mỏ khổng lồ của Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu đã được xác minh lớn nhất thế giới. Mỹ không công nhận tính chính danh của chính quyền Maduro và đã áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm khắc trong nhiều năm.

Thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein đã ấn định phiên điều trần tiếp theo vào ngày 17/3/2025. Trong thời gian này, phía bào chữa dự kiến sẽ nộp nhiều kiến nghị pháp lý, trong khi công tố chuẩn bị cách trình bày các bằng chứng, đặc biệt là những tài liệu tình báo nhạy cảm. Với độ phức tạp của vụ án, phiên tòa có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Xem thêm

Hé lộ chiến dịch “Quyết tâm Tuyệt đối”: Mỹ lên kế hoạch 6 tháng để bắt sống Maduro

Kể từ cuối mùa hè năm ngoái, các nhân viên tình báo Mỹ đã theo dõi một cách có hệ thống mọi chi tiết trong cuộc sống của Maduro.